حميدرضا نصيرينژاد
طرح: جمال رحمتي
به گزارش اعتماد، در حالي كه دولت قصد اجراي فاز دوم قانون هدفمندسازي يارانهها را پيش از تصويب قانون بودجه داشت و پيشبيني ميشد محمود احمدينژاد در گفتوگوي تلويزيوني خود با مردم در 29 فروردين ماه آغاز اجراي فاز دوم را اعلام كند، اما انتقادات برخي نمايندگان مجلس شوراي اسلامي نسبت به اجراي قانون پيش از تصويب قانون بودجه منجر به لغو اين گفتوگو شد.
از سوي ديگر در حالي كه دولت رقم 135 هزار ميليارد تومان را به عنوان درآمد حاصل از اجراي قانون هدفمندسازي براي بودجه سال 91 پيشنهاد داده بود، مجلس شوراي اسلامي رقم 66 هزار ميليارد تومان را تصويب كرد كه مورد رضايت دولت نبود و در نتيجه در حالي كه پيشبيني ميشد فاز دوم قانون در خردادماه اجرا شود، سيد شمسالدين حسيني، وزير امور اقتصادي و دارايي اعلام كرد كه فاز دوم اجراي قانون هدفمندي يارانهها هر وقت كه زمان مناسب آن برسد، اجرايي ميشود.
وي با تاكيد بر اينكه هيچ برنامه مصوبي درباره زمان و چگونگي اجراي اين قانون نداريم، گفته بود: اين به آن معنا نيست كه قانون از دستور كار خارج شده باشد اما درباره كم و كيف و زمان اجراي فاز دوم هنوز هيچ تصميمي نگرفتهايم. لذا براي هيچ چيز بيش از گمانهزني ارزش قائل نيستيم و فكر ميكنيم كه فاز دوم در بهترين شرايط و زمان اجرا شود.
اين اقدام در شرايطي است كه برخي كارشناسان و نمايندگان مجلس معتقدند عدم اجراي فاز دوم قانون هدفمندي آثار مثبت فاز اول را از بين ميبرد و در مقابل برخي كارشناسان با اشاره به تورم موجود و همچنين وضعيت ناخوشايند بخش توليد بر توقف اجراي قانون تاكيد ميكنند. البته نه قانون هدفمندي يارانهها و نه قانون بودجه، زمان مشخصي براي اجراي فاز دوم مشخص نكرده است.
اما روز گذشته خبري به نقل از وزير اقتصاد منتشر شد كه نشان ميداد دولت فعلا قصد اجراي فاز دوم قانون هدفمندي را ندارد. حسيني اعلام كرده اجراي گام دوم قانون هدفمندسازي يارانهها به معناي اصلاح يا افزايش قيمتها، اساسا از دستور كار خارج شده است.
از اين عبارت ميتوان به خوبي نتيجه گرفت كه امكان افزايش يارانه نقدي اقشار فعلا وجود ندارد، چون بودجه در نظر گرفتهشده ناشي از هدفمندي در سال جاري تقريبا با سال گذشته برابر است و از سوي ديگر افزايش اين منابع بايد از طريق اصلاح قيمت حاملهاي انرژي صورت بگيرد، بنابراين در حالي كه افزايش قيمتها از دستور كار خارج شده، يارانه نقدي هم ثابت خواهد ماند. از سوي ديگر وزير اقتصاد اعلام كرده كارهاي زيرساختي در اين زمينه صورت ميگيرد، اما اشاره نكرده كه اين كارهاي زيرساختي از چه جنسي است و قرار است چه اقداماتي در اين زمينه انجام شود.
فرزين: همه گزينهها را بررسي ميكنيم
در همين زمينه، دبير ستاد هدفمندسازي يارانهها گفت: براي اجراي فاز دوم قانون بايد ابعاد را بررسي كنيم و از نظر كارشناسي و شرايط كشور به اين جمعبندي برسيم كه فاز دوم قانون قابل اجراست. محمدرضا فرزين در گفتوگو با ايسنا درباره علل تعلل دولت براي اجراي فاز دوم قانون هدفمندسازي يارانهها با وجود عجلهيي كه در ابتداي سال داشت و پيشنهاد داد كه فاز دوم گام آخر اين قانون باشد، اظهار كرد: درباره گام دوم ما پيشنهادي به مجلس داديم كه در كميسيون تلفيق تصويب نشد. وي با اشاره به اينكه كميسيون تلفيق پيشنهادي را تهيه و مجلس آن را تصويب كرد، تصريح كرد: طبيعي بود كه ما در قالب پيشنهاداتي كه ارائه كرده بوديم براي اجراي قانون آمادگي داشتيم اما پيشنهاد جديدي توسط مجلس مطرح شد و ما براي اجراي فاز دوم قانون هدفمندي بايد ابعاد را بررسي كنيم و از نظر كارشناسي و شرايط كشور به اين جمعبندي برسيم كه فاز دوم قابل اجراست. وي درباره اينكه دولت براي اجراي فاز دوم ميخواهد قيمت حاملهاي انرژي را ثابت نگه داشته و ميزان يارانه نقدي را افزايش دهد، خاطرنشان كرد: ما همچنان در حال بررسي تمام گزينههاي اجرايي ممكن براي ورود به فاز دوم هستيم. دبير ستاد هدفمندسازي يارانهها درباره اينكه اختصاص يارانه 28 هزارتوماني به يارانه نان كه مابهالتفاوت يارانه نقدي فاز اول و دوم بود تا حدودي اين امر را تاييد كرده است، اضافهكرد: 28 هزار تومان به يارانه نان يك سال افراد اختصاص داده شد زيرا قيمت نان افزايش يافته بود و از كالاهايي بود كه در بسته هدفمندي قيمت آن اصلاح شده بود.
فرزين در پاسخ به اينكه آيا تعلل دولت در اجراي فاز دوم مربوط به تورم و گرانيهاي اخير نيست، گفت: خير، همانطور كه گفتم هنوز به جمعبندي خاصي نرسيدهايم و اكنون كليت اجراي فاز دوم يعني اينكه چقدر درآمد داشته باشيم و چگونه درآمدها هزينه شود، مشخص است. وي افزود: طبق قانون بودجه سال 1391، در صورت شروع گام دوم بايد شش هزار ميليارد تومان به بخش بهداشت و درمان، دو هزار ميليارد تومان به صندوق بيمه بيكاري، 48 هزار ميليارد تومان به خانوارها و 10 هزار ميليارد تومان به بخش توليد پرداخت شود.
دبير ستاد هدفمندسازي يارانهها اظهار كرد: بررسيها در راستاي چگونگي اجرا و آثار اجراي فاز دوم در جامعه است. وي در پاسخ به اينكه آيا اين تعلل در اجراي قانون به معني توقف آن نيست، تصريح كرد: اسم آن را نميشود توقف گذاشت، درباره فاز اول هم در حالي كه از فروردينماه اجراي قانون مطرح بود اما قانون در آذرماه اجرا شد، بنابراين بايد زمان براي اجراي قانون مناسب باشد. اين اظهارات فرزين در حالي است كه پيش از اين وزير نيرو اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها را از مهمترين برنامهها امسال اين وزارتخانه اعلام كرده بود. همچنين واريز مابهالتفاوت يارانه مرحله اول و دوم با عنوان يارانه افزايش قيمت نان نشان داد كه دولت مقدمات اين كار را فراهم كرده است.
پيش از اين هم او در پاسخ به اين سوال كه آيا عدم اجراي فاز دوم با قانون مغايرت ندارد، گفته بود: در قانون آمده كه اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها در سال 91 اجرا شود و ذكر نشده كه اين قانون بايد در كدام ماه سال 91 اجرا شود. بر اساس آنچه در اظهارات مسوولان اقتصادي ديده ميشود، دولت فعلا قصد ندارد فاز دوم هدفمندي را عملياتي كند. شايد دولت منتظر بودجه سال آينده و افزايش منابع ناشي از هدفمندي است تا بتواند يارانه نقدي را افزايش دهد.