• 1405 شنبه 30 آبان
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
fhk; whnvhj بانک ملی بیمه ملت

30 شماره آخر

  • شماره 6134 -
  • 1404 دوشنبه 17 شهريور

جز پاكان نمي‌توانند به آن دست بزنند

هادي عبداللهي

جلدي پيش روي ماست؛ ساخته در ايرانِ قرن هفدهم ميلادي، روزگار شكوه هنر صفوي. اين جلد قرآن تنها پوششي چرمي نيست، بلكه اثري هنري است؛ هم سپري براي حفاظت، هم بياني تصويري از احترام به كلام. روي جلد از چرم تيره ساخته شده؛ قهوه‌اي يا سياه، رنگي سنگين و وقارمند. در مركز، ترنجي زرين نشسته است و سرترنجي در بالا و پايين دارد. فضاي درون ترنج با گل‌هاي ختايي ريز و لطيف مزين شده‌اند. چهار گوشه صفحه را لچك‌هايي زرين گرفته‌اند و همه‌چيز درون قابي ظريف جاي دارد. تركيب اسليمي و ختايي در اين جلد، همان زبان تصويري هنر ايراني است؛ هم هندسه‌اي بي‌پايان، هم طبيعتي خيال‌پردازانه. بر عطف جلد، كتيبه‌اي زرين چشم را مي‌گيرد:  «لا يمسُّهُ إِلا الْمُطهرُون»
 (جز پاكان نمي‌توانند به آن دست زنند.) 
اين آيه از سوره واقعه پيامي روشن دارد: جلد نه فقط لايه‌اي براي حفاظت فيزيكي، بلكه حصاري معنوي است. هنوز پيش از گشودن كتاب، اين كتيبه خواننده را به احترام و طهارت فرامي‌خواند. با گشودن جلد، تضادي حيرت‌انگيز نمايان مي‌شود: بيرون وقارمند و تيره، درون درخشان و رنگين. زمينه‌اي سرخ، قاب‌هايي طلايي و لچك‌هايي آبي و سبز، جهاني ديگر مي‌آفرينند. اين گذار از بيرون ساده به درون پرشكوه استعاره‌اي بصري است؛ حركتي از ظاهر به باطن، از جسم به معنا. چنين دقتي بي‌دليل نبود. در روزگاري كه كتاب شيئي كمياب و پرارزش بود، هر برگ با دست نوشته و تذهيب مي‌شد. جلد همانند زره عمل مي‌كرد؛ زرهي كه هم كاغذ را از آسيب نگاه مي‌داشت و هم مقام معنوي كتاب را آشكار مي‌كرد. اين احترام به كتاب‌هاي مقدس تنها در ايران نبود. در اروپا، انجيل‌ها را با طلا، نقره و جواهر مي‌آراستند و صليب و قديسان را بر روي آن حك مي‌كردند. در يهوديت، تورات در محفظه‌هاي فاخر قرار مي‌گرفت. در همه سنت‌ها، كتاب مقدس جسمي مقدس شمرده مي‌شد كه بايد در جامه‌اي شايسته آرام گيرد. تفاوت در زبان هنري بود: فيگور و تصوير در غرب، هندسه و نقوش اسليمي و ختايي در ايران. اما معنا مشترك بود: ستايش كلمه از راه زيبايي. اين جلد صفوي، سندي است از پيوند هنر و ايمان، ماده و معنا. ترنج زرين با گل‌هاي ختايي، لچك‌هاي منظم، قاب طلايي و كتيبه قرآني همه يك چيز را يادآور مي‌شوند: كتاب نه تنها متن، بلكه شيئي است كه بايد به همان اندازه كه درونش گرانبهاست، برونش نيز سزاوار زيبايي و احترام باشد.
پژوهشگر هنر

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
وب گردی
ایران‌کارت؛ ابزار تازه بانک ملی ایران برای جلب رضایت و وفاداری مشتریان مدیرعامل بانک ملی ایران خواستار بازطراحی سازوکار مشارکت بازار پول و سرمایه شد؛ تأمین مالی پروژه های بزرگ به معماری جدید نیاز دارد رونمایی از ویدئوکال سپینوی بانک صادرات ایران/ قدردانی وزیر امور اقتصادی و دارایی از خدمت‌رسانی نوین به شهروندان/ افشین خانی: اعتماد مشتریان، پایه طراحی محصولات جدید خواهد بود تاکید مدیرعامل بانک صادرات ایران بر ارائه خدمات نوین و کارآمد به مشتریان آغاز به کار هیئت مدیره جدید بانک صادرات ایران حضور بانک صادرات ایران در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه پرداخت 118 هزار وام قرض‌الحسنه در بانک صادرات ایران رونمایی از سه محصول فناورانه بانك ملت در نمایشگاه نظام مالی؛ از تأمین مالی یكپارچه تا سامانه های شركای تجاری و مدیریت ثروت رونمایی از طرح «دماوند» بانک ملی با وام تا 2.5 میلیارد تومانی+ عکس رایزنی‌های فشرده و بازدیدهای رسمی در غرفه بانک دی