روايت ناگفته از تاثير عظيم زيستمحيطي بازيهاي زمستاني
دروغ بزرگ المپيك
با خشك شدن رودخانهها براي توليد برف مصنوعي، قطع يك جنگل براي ساخت پيست بابسلد، ادعاهاي كميته بينالمللي المپيك درباره اولويت دادن به پايداري در ميلانو-كورتينا زير سوال رفت.به گزارش روزنامه اعتماد، در دامنههاي كوهستان، كنار رودخانهاي در كورتينا، جنگلي وجود داشت؛ پر از درختان بلند كاج اروپايي (لارچ) . متخصصان درختشناسي ميگفتند قديميترين آنها ۱۵۰ سال قدمت دارد و اين جنگل به دليل تكگونه بودنش در ارتفاعي نسبتا پايين در آلپ جنوبي، پديدهاي كمنظير است.اما براي مردم محلي، اينجا بيشتر همانجايي بود كه پيست قديمي چوبي بابسلد قرار داشت؛ جايي براي قدم زدن در تابستان و پاييز يا بازي تنيس در زمينهاي كوچكي كه پايين آن ساخته شده بود. نامش «بوسكو دي رونكو» بود و حالا ديگر وجود ندارد.پايداري، دروغ بزرگ اين بازيهاست. اين واژه در سراسر سند نامزدي ديده ميشد و International Olympic Committee آن را در تمام بروشورها و مطالب تبليغاتي تكرار كرده است.كريستف دوبي، مدير اجرايي بازيهاي المپيك گفته است: «براي IOC و براي ورزش بهطور كلي، پايداري يك اولويت است.» اگر جزييات بيشتري بخواهيد، IOC اطلاعات فراواني درباره طرح حملونقل كمكربن خود و استفاده از كارد و چنگال بازيافتي و روميزيهاي قابل بازيافت ارائه ميدهد. بارها تاكيد ميكند كه ۸۵ درصد از اماكن مورد استفاده در اين المپيك از قبل وجود داشته يا موقتي هستند.اما آنچه گفته نميشود اين است كه بيشتر آن اماكن موجود، تخريب و با ابعادي بسيار بزرگتر بازسازي شدهاند. گفته نميشود كه در ليوينيو يك پارك برفي جديد را در دل كوه تراشيدند، با اينكه در دره مجاور، در ترپاله، يكي از قبل وجود داشت يا اينكه در پرداتزو، پرشگاههاي اسكي را چند صد متر آن سوتر كاملا از نو ساختند يا اينكه براي ساخت پيست جديد بابسلد، جنگل بوسكو دي رونكو را قطع كردند، بهطوري كه حالا اگر به آنجا برويد، تنها چيزي كه ميبينيد دو كيلومتر فولاد و بتن است.همچنين گفته نميشود كه بحران اقليمي باعث شده ميانگين دماي فوريه در كورتينا نسبت به ۲۰ سال پيش، زماني كه آخرينبار المپيك در ايتاليا برگزار شد، ۳.۶ درجه سانتيگراد افزايش يابد يا اينكه ميانگين عمق برف فوريه طي ۵۰ سال گذشته ۱۵ سانتيمتر كاهش يافته است. به همين دليل چهار مخزن آب در ارتفاعات بالا ساختهاند تا ۲.۳ ميليون مترمكعب برف مصنوعي مورد نياز براي رساندن ضخامت پيستها به ۱.۵ متر تامين شود. بخش عمده اين آب بايد پس از برداشت از رودخانههاي محلي -كه در بخش بزرگي از سال با خشكسالي دستوپنجه نرم ميكنند - به ارتفاعات پمپاژ شود.احتمالا گفته نخواهد شد كه از مجموع هزينه ۹۸ پروژه عمراني، تنها ۱۳ درصد مربوط به زيرساختهاي ضروري براي برگزاري بازيها بوده و ۸۷ درصد باقيمانده صرف پروژههاي زيرساختي مانند جاده، راهآهن و پاركينگ شده كه بيشتر آنها قرار است پس از پايان المپيك ساخته شوند يا اينكه دولت ايتاليا الزام انجام ارزيابي اثرات زيستمحيطي را براي ۶۰ درصد اين پروژهها لغو كرده يا اينكه همه اينها در ميانه يك سايت ميراث جهاني يونسكو و يكي از بزرگترين اكوسيستمهاي سياره رخ ميدهد.«بازيهاي زمستاني ۲۰۲۶ ميلانو-كورتينا به عنوان «المپيك پايداري» معرفي شدند» اما به گفته شعبه ايتاليايي صندوق جهاني طبيعت، چنين نيست.لازم نبود اوضاع اينگونه پيش برود. World Wildlife Fund ايتاليا يكي از گروههاي محيطزيستي بود كه در گفتوگو با كميته المپيك ايتاليا تلاش داشتند راهي براي برگزاري بازيهايي پايدارتر پيدا كنند. اما وقتي مشخص شد برگزاركنندگان صرفا از حضور آنها به عنوان ويترين استفاده ميكنند، اين گروهها يكسال پيش از آغاز بازيها از مذاكرات كنار كشيدند.زماني كه جنگل بوسكو دي رونكو قطع شد، ماريو برونلو، ويولنسلنواز اهل ونتو، در ميان شاخههاي افتاده قطعه «قو» اثر كامي سن-سان را نواخت. لوئيجي كازانووا، جنگلبان سابق و اكنون نويسنده و فعال محيطزيست، همراه او بود.كازانووا ميگويد: «بايد به ياد داشت كه در همه اين موارد، جنبش محيط زيستي ايتاليا راهحلهاي جايگزين پيشنهاد داد؛ راهحلهايي با اثرات كمتر بر طبيعت، كمهزينهتر، ايمنتر و مفيدتر براي جامعه محلي. اما بهاي اثرات زيستمحيطي و تخريب چشمانداز اين المپيك را نسلهاي بعدي خواهند پرداخت.»او تخريب جنگل را «بارزترين نمونه خشونت اين المپيك» مينامد و ميافزايد: «موارد بيحرمتي ديگري هم داريم: تلهكابين سوكرپس در كورتينا كه روي يك رانش فعال زمين ساخته شد؛ دهكده المپيك كورتينا كه براي ساخت آن ۱۵ هكتار زمين طبيعي نابود شد و قرار است بعدا برچيده شود؛ دهكده پرداتزو كه در محل تلاقي دو رودخانه آبرفتي ساخته شد و پيستهاي بورميو و ليوينيو كه با قطع هزاران درخت توسعه يافتند.»البته همه با او همنظر نيستند. برخي كسبوكارهاي محلي ميگويند دلتنگ جنگل نيستند و ترجيح ميدهند درآمد حاصل از پيست بابسلد را داشته باشند. المپيك زمستاني پيشتر دو بار ديگر، در سالهاي ۱۹۵۶ و ۲۰۰۶، در ايتاليا برگزار شده بود؛ هر دو بار پيست بابسلد ساخته شد و هر دو بعدا بلااستفاده ماند.اين اختلافنظر نشاندهنده تنشي است ميان نياز به زيرساختهايي كه اقتصاد محلي را تقويت ميكند و واقعيت اينكه ساخت همين زيرساختها ميتواند پايداري جامعه را تضعيف كند.كارمن دو يونگ، استاد هيدرولوژي دانشگاه استراسبورگ، چند سال است پژوهشي درباره اثرات زيستمحيطي بازيهاي زمستاني انجام ميدهد و تمركز ويژهاي بر مساله تامين آب دارد. او ميگويد: تصاوير زيباي تلويزيوني فراموشمان ميكند كه اين بازيها روي برف طبيعي برگزار نميشوند؛ بلكه برفي است كه از آب چشمهها، رودخانههاي كوهستاني، مخازن سد، شبكه آب آشاميدني و حتي آبهاي زيرزميني - كه بايد به بالا پمپاژ و پيش از استفاده خنك شوند - ساخته شده است.او ميگويد: «چهار مخزن جديد براي تامين حجم عظيم برف مورد نياز تنها براي چند روز مسابقه ساخته شد. براي جبران تاخير در ساخت مخازن، برگزاركنندگان هر قدر زيرساخت اجازه ميداد، از رودخانههاي آلپي كه از قبل دچار خشكسالي بودند، آب پمپاژ كردند.»طبق تحليل او، با استفاده از مجوزهاي موقت، سه تا پنج برابر بيش از حد مجاز از رودخانه اسپول در ليوينيو و رودخانه بويته در كورتينا آب برداشت شد، بهطوري كه تقريبا خشك شدند و مرگ ماهيها و آلودگي شديد را در پي داشت.او ميگويد: «مخازن آب براي توليد برف مصنوعي در پيستهاي اسكي يا اماكن المپيك نشانهاي روشن از كمبود آب و فريادي براي كمك در عصر تغييرات اقليمي است.»گسترش جغرافيايي وسيع محل برگزاري مسابقات، فشار بر محيطزيست را چند برابر كرده است؛ محيطي كه پيشاپيش تحت فشار شديد قرار داشت. الزام هميشگي المپيك براي اينكه هر دوره جديدتر، بزرگتر و بهتر از قبلي باشد، ادعاي «المپيك پايدار» بودن اين بازيها را توهيني به شركتكنندگان و تماشاگران تبديل كرده است.