گفتوگوي اختصاصي «اعتماد» با دبيركل سابق كميته ملي المپيك
سعيدي: اگر اين شروط فراهم شد به جام جهاني برويم
جايگزين كردن ما با تيمي ديگر توسط فيفا؟ عبور از نام ايران سخت است
علي ولياللهي
دبيركل سابق كميته ملي المپيك ميگويد بايد تصميم در مورد حضور يا عدم حضور در جام جهاني در زمان مناسب اتخاذ شود.
به گزارش روزنامه اعتماد، بحث شركت كردن تيم ملي ايران در جام جهاني 2026 كه به ميزباني سه كشور امريكا، كانادا و مكزيك برگزار ميشود همچنان سوژه اول ورزش كشور است كه البته ابعاد سياسي اجتماعي هم دارد. طي روزهاي گذشته با موافقان و مخالفان حضور در جام جهاني گفتوگو كرديم. اينبار اما سراغ كيكاووس سعيدي، دبيركل سابق كميته ملي المپيك رفتيم تا بحث حضور در جام جهاني را از منظر ورزش، مسائل حقوقي و ملاحظات نهادهاي كلان ورزش بررسي كنيم.
دكتر سعيدي در ابتدا در پاسخ به اين سوال كه آيا با توجه به متخاصم بودن ايالات متحده درست است كه ما در جام جهاني امريكا شركت كنيم يا خير؟ به «اعتماد» گفت: البته اين موضوع، موضوع پيچيدهاي است و از ابعاد مختلف قابل ارزيابي و بررسي است. فوتبال همه ميدانيم عامل و موجب تقويت سرمايه اجتماعي است. يعني اگر از جنبه اجتماعي به آن نگاه كنيم، از منظر نشاط، اميد و تحرك در جامعه، بهخصوص در رشته فوتبال كه طرفداران بسياري دارد و قطعا مردم، جوانان عزيز و علاقهمندان به فوتبال اين موضوع را مستمر دنبال ميكنند، بنده به عنوان كارشناس معتقدم كه بايستي اقتضايي تصميم گرفت. يعني البته كه تيم ملي بايد طبيعتا احراز آمادگي حداكثري داشته باشد؛ از لحاظ تمريني، شرايط اردويي و بازيهاي تداركاتي براي حضور قدرتمند و برآوردن خواست مردم عزيز و علاقهمندان به فوتبال. اما به هر حال، تصميم اصلي توسط نهادهاي قانوني كشور، از جمله فدراسيون فوتبال به عنوان متولي اين رشته، وزارت ورزش و جوانان به عنوان نهاد بالادستي ورزش و در نهايت در دولت اين موضع جمعبندي و تصميمگيري نهايي خواهد شد.
او ادامه داد: اما به هر صورت، ما بايد به اعتقاد بنده اين موضوع را به عنوان يك فرصت تلقي كنيم. مشروط و منوط به وجود شرايط لازم، يعني همان پيشنيازهاي لازم. براي مثال، يكي از شرايط قطعي اين است كه كشور ميزبان كه اكنون كشوري متخاصم تلقي ميشود براي ما همكاري لازم را در زمينه صدور ويزا و اقدامات كنسولي داشته باشد. اگر اين كار را نكند اين امر يعني شركت ايران محقق نميشود. يا موضوع مهمتر كه بستر امنيتي مناسب است كه اگر فراهم نگردد، شرايط دشوار ميشود. آيا حفظ جان تكتك بازيكنان ما، كادر فني و عزيزاني كه اعزام ميشوند تضمين شده است؟ و اينكه اعزام عزتمندي صورت بگيرد و در شرايط حداكثري عزت براي جمهوري اسلامي ايران باشد. به هر حال، اين عزيزان نمايندگان جمهوري اسلامي ايران هستند و بايستي با مناسبترين شرايط اعزام شوند.
سعيدي با اشاره به اظهارات اخير وزير ورزش در مورد شركت ايران در جام جهاني كه گفته بود شخصا مخالف حضور در جام جهاني است، گفت: جناب وزير هم نظر خودشان را اعلام كردهاند كه با توجه به اشراف كامل ايشان بر اوضاع مختلف، قطعا نظرشان صائب است. اما به هر صورت، با توجه به اهميت موضوع، همانطور كه در گذشته نيز مرسوم بوده، در دولت نيز به نظر بنده قطعا بررسي خواهد شد. با گزارشي كه وزارت ورزش و جوانان و فدراسيون فوتبال ارائه خواهند داد، اميدواريم كه انشاءالله شرايط اين اعزام فراهم شود و علاقهمندان به فوتبال و مردم عزيز، پس از نزديك به سه سال و اندي يا چهار سال انتظار، توقعشان برآورده شود و شاهد حضور قدرتمند تيم فوتبال ما در جام جهاني لسآنجلس باشند. انشاءالله بايد خوشبين باشيم. اما به هر حال، اين تصميمي است كه توسط نهادهاي قانوني در زمان مناسب و به صورت اقتضايي بايد اتخاذ شود؛ با شروطي كه بنده عرض كردم و به عنوان مقدمه بايد قطعا به آنها توجه شود.
دبيركل سابق كميته ملي المپيك در پاسخ به اين سوال كه نياز هست ما اين روزها موضع نهاييمان را مشخص كنيم و آيا اين كار باعث نميشود فيفا به فكر جايگزيني ايران بيفتد اظهار داشت: اين موضوع تخصصي است. من از جنبه عمومي به آن پرداختم. اينكه آيا امكان جايگزيني براي فيفا وجود داشته باشد يا خير، به هر حال نهادهاي مرجع مانند فدراسيون فوتبال بايد ملاحظات لازم را داشته باشند. فوتبال ما تيم دوم آسياست و نميشود به اين سادگي از آن عبور كرد و به اين آساني تيمي را جايگزين نمود. تيمي كه هميشه در جايگاه اول و دوم آسيا قرار داشته، در جام جهاني هم حضور خوبي را تجربه كرده و هواداران چند ده ميليوني در ايران دارد. لذا فيفا بايستي اين ملاحظات را در نظر بگيرد.
سعيدي ادامه داد: همانطور كه گفتم نظر جناب وزير به عنوان شخصي كه بر تمامي ابعاد پيچيده موضوع، بر اساس دادهها و اطلاعاتي كه از جوانب مختلف به ايشان ميرسد اشراف دارند، صائب است و نميشود به اين نظر خرده گرفت. اما بنده نظرم را عرض كردم كه به عنوان يك كارشناس ورزش، معتقدم تصميمگيري بايد اقتضايي و در شرايط و زمان لازم باشد. در نهايت تعاملات با فدراسيون جهاني فوتبال، فيفا ميتواند در اين مساله نقش بسياري داشته باشد و فشار بياورد؛ كشور ميزبان كه وقتي ميزباني را به عهده گرفته است، بايد شرايط عادلانه را براي همه تيمها و كشورها فراهم كند. به هر صورت، تمام اين شرايط بايستي ملحوظ باشد تا تصميم مناسب اتخاذ شود.
با توجه به اينكه ايران در سالهاي گذشته سابقه تحريم مسابقات از جمله المپيك را در كارنامه دارد از دكتر سعيدي سوال كرديم آيا تحريم مسابقات تاكنون كمكي به ورزش ايران كرده است، پاسخ داد: اين موضوعي است كه بايد از جنبههاي مختلف به آن پرداخت. در كشور ما، نهادهاي سياسي، اجتماعي، امنيتي، فرهنگي و حتي اقتصادي از هم جدا نيستند. اينها يك پيكره واحد هستند و لذا اين زنجيره پيوستگي با ابعادي كه عرض كردم، برآيندش منجر به اتخاذ يك تصميم و اعلام نتيجه براي شركت كردن يا نكردن ميشود. قطعا بايد بر اساس مصالحي كه مقامات بلندپايه كشور تعيين ميكنند، تمكين شده و تصميم نهايي توسط مبادي ذيربط اعلام شود. در گذشته ما در دو دوره مسابقات را تحريم كرديم. بحث حمله شوروي به افغانستان و دوران جنگ تحميلي مطرح بود. به هر صورت شرايط آن زمان ايجاب ميكرد كه چنين تصميمي گرفته شود. اما اميدواريم آنچه به نفع مردم و ملت ايران است و عزت، مجد و عظمت ملت ايران را به جهان نشان ميدهد، ملاك قرار بگيرد تا مناسبترين تصميم گرفته شود.
با توجه به جايگاه مهم دبيركلي كميته ملي المپيك در پايان بحث برخورد احتمالي فيفا با ايران در صورت عدم شركت در مسابقات را مطرح كرديم. سعيدي در اين خصوص با اشاره به لزوم در نظر گرفتن شرايط عنوان داشت: شركت در جام جهاني حق طبيعي ملت، جامعه ورزش و جامعه فوتبال ما است كه در مسابقات حضور داشته باشند. ما سهميه قطعي كسب كردهايم و بايستي به عنوان يكي از آن 48 تيم حضور يابيم. حال اگر شرايط فراهم نباشد، ايراد از جانب ما نيست. در واقع، اگر كشور ميزبان در زمينه صدور ويزا همكاري نكند يا تهديداتي را مطرح کند كه موجب دغدغه و نگراني ورزش ما شود، اين موضوع از حيطه اختيارات ما خارج است. ما اگر قصد شركت نداشتيم، قطعا در بازيهاي مقدماتي حضور نمييافتيم. تلاشها، اردوها، بازيهاي تداركاتي مختلف و رايزنيهاي متعددي كه اكنون فدراسيون فوتبال با فيفا انجام ميدهد، همگي نشاندهنده عزم كشور ما براي حضور است.
اين مدير ورزشي خاطرنشان كرد: حال اگر شرايط توسط كشور ميزبان فراهم نشود يا كارشكني و سنگاندازي صورت بگيرد، شواهد و مستندات قطعا بايستي به فيفا ارسال شود تا اين حق طبيعي مخدوش نگردد.
او در ادامه و در واكنش به اين سوال كه اگر در المپيك كشوري حاضر نشود چه تبعاتي خواهد داشت گفت: بحث المپيك مقولهاي جداگانه است، هرچند جام جهاني فوتبال نيز اهميت خود را دارد. در بازيهاي المپيك معمولا بين ۲۰۶ يا ۲۰۷ كشور شركت ميكنند كه در دوره قبلي نيز تقريبا همه كشورها حضور داشتند. حتي كشورهايي كه تحت محاصره جنگي بودند با كمك IOC حضور يافتند. كميته بينالمللي المپيك شرايط خاص خود را دارد و شايد با مقوله فيفا كمي متفاوت باشد. كميته بينالمللي المپيك به عنوان بالاترين نهاد ورزشي دنيا معمولا تلاش ميكند همه كشورها حضور داشته باشند و براي رفع مشكلات قدم برميدارد. ما از سال ۱۹۸۴ به بعد ديگر مشكلي در اين بحث نداشتيم و حتي در بدترين شرايط كرونا، كاروان ورزشي ما در المپيك توكيو حضور پيدا كرد.
سعيدي در پايان ابراز اميدواري كرد: اميدوارم شرايطي فراهم شود كه تهديدي متوجه فوتبال كشور نشود. اما آنچه اهميت دارد، عزت ملت ايران و سلامت ورزشكاران ما است كه آبرومندانه اعزام شوند و خداي ناكرده در شرايط تحقيرآميز در كشور ميزبان قرار نگيرند. تمامي اين مسائل بايستي مد نظر مسوولان سياستگذار و تصميمگيرنده باشد.