مجازات جرم سرقت مسلحانه در قانون
در قانون مجازات اسلامي، حمل يا استفاده از انواع سلاح حين سرقت، منجر به مجازات سرقت مسلحانه ميشود. سرقت يا دزدي بنا به علل مختلفي ممكن است به وقوع بپيوندد كه فارغ از بحثهاي مربوط به دلايل ارتكاب اين جرم، بايد توجه داشت كه اين موضوع در قانون مجازات اسلامي، جرمانگاري شده و سرقت يا دزدي، بسته به شرايط و نحوه ارتكاب آن ممكن است منجر به مجازات متفاوتي براي مرتكب يا مرتكبان شود. يكي از انواع روشهاي سرقت، سرقت مسلحانه است كه حكم مجازات جرم سرقت مسلحانه، با سرقت بدون استفاده از سلاح، متفاوت بوده و از آن جهت كه مجازات جرم سرقت مسلحانه، نسبت به ساير انواع سرقت، سنگينتر است، اطلاع از ميزان مجازات آن، پر اهميت است. جرم سرقت مسلحانه چيست؟ در نظام حقوقي ايران، سرقت يا دزدي اموال ديگران، جرم محسوب شده و مرتكب، حسب مورد به يكي از انواع مجازاتها محكوم ميشود. بهطور كلي، جرم سرقت را ميتوان به دو دسته سرقت حدي و سرقت تعزيري تقسيمبندي كرد. سرقت حدي، نوعي سرقت است كه در صورت اجتماع شرايط، مرتكب به حد سرقت كه در شرع تعيين شده است، محكوم ميشود؛ اما سرقت تعزيري، سرقتي است كه ميزان مجازات آن، در شرع مشخص نشده است و قاضي، حين صدور حكم، در حدود قانون، مجازات را مشخص ميكند. نكته مهم اين است كه جرم سرقت مسلحانه، نوعي سرقت تعزيري است و به دليل شرايط ارتكاب جرم، از نوع سرقت تعزيري مشدد محسوب ميشود. اما سوالي كه مطرح ميشود، آن است كه جرم سرقت مسلحانه چيست و حكم مجازات آن چگونه است؟ در پاسخ به اين سوال كه جرم سرقت مسلحانه چيست؟ بايد به مواد ۶۵۱، ۶۵۲ و ۶۵۴ قانون مجازات اسلامي توجه كرد كه به موجب آن، انجام سرقت مسلحانه در شرايط خاصي، جرمانگاري شده است. در ماده ۶۵۱ قانون مجازات اسلامي، مقرر شده است كه اگر سرقت انجام شده، سرقت حدي نبوده ولي ۵ شرط زير را به صورت همزمان داشته باشد، مرتكب به مجازات حبس و شلاق براي سرقت مسلحانه محكوم ميشود كه اين شروط عبارتند از اينكه سرقت در شب انجام شده و سارقان، دو نفر يا بيشتر باشند.
همچنين يك يا چند نفر از سارقان بايد سلاح ظاهر يا مخفي را حمل كرده باشند و كسي را ضمن سرقت، آزار و تهديد كرده باشند. بالا رفتن از ديوار، شكستن حرز، به كار بردن كليد ساختگي، استفاده از عنوان يا لباس مستخدم دولت يا سرقت در محلهاي سكونت، از ديگر شرايط اين نوع سرقت است.
در خصوص اينكه جرم سرقت مسلحانه چيست؟ بايد تبصره اين ماده را نيز مورد توجه قرار داد كه بر اساس آن، منظور از سلاح به صورت دقيق ذكر شده است. بر اين اساس، منظور از سلاح، انواع اسلحه گرم از قبيل تفنگ و نارنجك، انواع سلاح سرد همچون قمه، شمشير، كارد و چاقو و پنجه بوكس است. همچنين انواع اسلحه شكاري مثل تفنگهاي ساچمهزني و تفنگهاي مخصوص بيهوش كردن جانداران و نيز انواع سلاحهاي سرد جنگي از قبيل كاردهاي سنگري، سرنيزه و مشابه آن است. در ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامي نيز يكي ديگر از انواع سرقتهاي مسلحانه، جرمانگاري شده است كه بر اساس آن، همين كه سارق، مسلح باشد يا اينكه سرقت انجام شده، مقرون به آزار و اذيت ديگران باشد، سبب ميشود كه بتوان سرقت را از نوع سرقت مسلحانه دانست و حكم مجازات سرقت مسلحانه را بر مرتكب، بار كرد.
بر اساس ماده ۶۵۴ قانون مجازات اسلامي نيز در صورتي كه سرقت در شب انجام شده و سارقان، دو نفر يا بيشتر بوده و حداقل يكي از آنها، سلاح ظاهر يا مخفي حمل كرده باشند، به مجازات قانوني محكوم ميشوند؛ مگر اينكه عمل آنها، مشمول عنوان محاربه باشد كه در اين صورت، مرتكبان به مجازات محاربه محكوم خواهند شد. حكم مجازات سرقت مسلحانه بر اساس ماده ۶۵۱ قانون مجازات اسلامي در صورتي كه سرقت حدي نبوده ولي تمامي ۵ شرط زير را داشته باشد، حكم مجازات مرتكب، معادل ۵ تا ۲۰ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق خواهد بود؛ سرقت در شب رخ داده باشد؛ سارقان دو نفر يا بيشتر باشند؛ يك يا چند نفر از سارقان سلاح حمل كرده باشند؛ در ضمن سرقت كسي را آزار يا تهديد كرده باشند؛ از ديوار بالا رفته يا حرز را شكسته يا كليد ساختگي به كار برده يا خود را به عنوان مستخدم دولت قلمداد كنند يا در جايي كه محل سكونت يا مهيا براي سكونت است، سرقت را انجام داده باشند. در اين صورت، سرقت مسلحانه با جميع شرايط فوق، سبب مجازات مرتكب به مجازات ۵ تا ۲۰ سال و ۷۴ ضربه شلاق خواهد شد. بر اساس ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامي، در صورتي كه سرقت مسلحانه انجام شده باشد يا اينكه سرقت، توام با آزار و اذيت افراد ديگر باشد، مرتكب، به مجازات حبس از سه ماه تا10 سال و ۷۴ ضربه شلاق محكوم خواهد شد و اگر هم در حين سرقت، جرم ضرب و جرح نيز رخ داده باشد، مرتكب علاوه بر مجازات ضرب و جرح به حداكثر مجازات سرقت مسلحانه محكوم ميشود. بر اساس ماده ۶۵۴ قانون مجازات اسلامي، در صورتي كه جرم سرقت در شب رخ داده باشد و سارقان دو نفر يا بيشتر بوده و يكي از آنها، سلاح ظاهر يا مخفي حمل كند، در صورتي كه جرم محاربه بر ايشان صدق نكند، به حكم مجازات جرم سرقت مسلحانه محكوم خواهند شد كه عبارت است از حبس از ۵ تا ۱۵ سال و ۷۴ ضربه شلاق.