جنگ قيمت نفت را 65 درصد افزايش داد
گروه اقتصادي | به گزارش بانك جهاني؛ پس از آغاز جنگ عليه ايران و انسداد تنگه هرمز، قيمت نفت به شدت افزايش يافت. تا پايان ماه مارس، قيمت نفت برنت حدود 65 درصد (معادل 46 دلار در هر بشكه) رشد و بالاترين افزايش ماهانه تاريخ خود را ثبت كرد. قيمت‌ها در اوايل آوريل و به دنبال اعلام آتش‌بس ميان ايران و امريكا اندكي كاهش يافت. از آن زمان، حركت قيمت نفت بازتاب‌دهنده عدم قطعيت ناشي از نتيجه مذاكرات ميان امريكا و ايران براي پايان درگيري و بازگرداندن جريان نفت بوده است.
بزرگ‌ترين اختلال تاريخ بازار نفت
به نقل از تسنيم، بسته شدن تنگه هرمز بزرگ‌ترين اختلال تاريخ بازار نفت را ايجاد كرده است. در ماه مارس، به دليل حملات به زيرساخت‌هاي انرژي و محدوديت تردد نفتكش‌ها در خاورميانه، عرضه جهاني نفت 10.1 ميليون بشكه در روز سقوط كرد. پيش‌بيني مي‌شود توليد جهاني نفت در سه‌ماهه دوم سال 2026 نسبت به مدت مشابه سال قبل، 6.9 ميليون بشكه در روز (6.6 درصد) كاهش يابد كه بزرگ‌ترين كاهش فصلي از زمان همه‌گيري كوويد-19 محسوب مي‌شود.
كاهش مصرف نفت در جهان
نشانه‌هاي كاهش تقاضا براي نفت نيز آشكار شده است. پيش‌بيني مي‌شود مصرف جهاني نفت در ماه مارس نسبت به سال قبل، 0.8 ميليون بشكه در روز كاهش يابد كه ناشي از افزايش اختلالات در خاورميانه و متعاقبا افزايش قيمت نفت بوده است؛ همچنين تقاضا در سه‌ماهه دوم سال 2026 مجددا 1.5 ميليون بشكه در روز كاهش يابد. اقتصادهاي پيشرفته، آسيا و خاورميانه به دليل اختلالات تجاري و افزايش قيمت‌ها، كاهش تقاضا را تجربه خواهند كرد. رشد تقاضا در سال 2026 همچنان در بازارهاي نوظهور عمده به ويژه برزيل، هند و اندونزي متمركز خواهد بود كه عمدتا ناشي از سوخت‌هاي حمل‌ونقل و محصولات پتروشيمي است.
كاهش ذخاير جهاني نفت
كمبود جهاني نفت بر بازار سايه افكنده است. پيش‌بيني مي‌شود بازار نفت در سه‌ماهه دوم سال 2026 با كسري 3.7 ميليون بشكه در روز به دليل كاهش توليد از منطقه خاورميانه مواجه شود. ذخاير اضطراري و افزايش محدود توليد تا حدودي اين كمبود را جبران كرده‌اند، اما ذخاير جهاني در ماه مارس به شدت كاهش يافت؛ اگر اختلالات عرضه نفت در سال جاري كاهش يابد، انتظار مي‌رود بازارهاي نفت در آينده نزديك با توجه به ريسك‌هاي ژئوپليتيكي مستمر، عدم قطعيت در جريان صادرات منطقه و اختلال در كشتيراني، همچنان تحت فشار باقي بماند.
قيمت نفت مجددا افزايش پيدا مي‌كند؟
ريسك‌هاي قيمت نفت عمدتا صعودي هستند و انتظار مي‌رود كه قيمت نفت همچنان بالا باقي بماند، به گونه‌اي كه ميانگين قيمت برنت در سال 2026 به 86 دلار در هر بشكه برسد و سپس در سال 2027 با تثبيت عرضه به 70 دلار كاهش يابد؛ البته اين پيش‌بيني بر اين فرض استوار است كه اختلالات عرضه، ناشي از درگيري در خاورميانه در ماه جاري (مه) پايان يابد و صادرات نفت از خاورميانه تا سه‌ماهه آخر سال به سطح قبل از جنگ بازگردد و تثبيت شود.
مهم‌ترين ريسك‌هاي صعودي عبارتند از: ازسرگيري خصومت‌ها در خاورميانه، ايجاد موانع دايمي بر سر جريان نفت منطقه به دليل محدوديت‌هاي جديد بر صادرات از طريق خطوط لوله و آسيب گسترده‌تر به توان توليد و صادرات منطقه؛ همچنين ساير ريسك‌ها شامل موانع پيش‌بيني نشده لجستيكي يا عملياتي در بازگرداندن چاه‌هاي تعطيل شده به مدار توليد يا ازسرگيري كشتيراني است. در اين شرايط، ميانگين قيمت نفت برنت در سال 2026 مي‌تواند در محدوده 95 تا 115 دلار در هر بشكه قرار گيرد كه حدود 10 تا 35 درصد بالاتر از سناريوي پايه (86 دلار) است.
به‌طور كلي پيش‌بيني بانك جهاني نشان مي‌دهد كه قيمت نفت در صورت تداوم تنش‌ها افزايش پيدا مي‌كند و همچنين در صورت پايان درگيري‌ها قيمت انرژي در جهان به زودي كاهش پيدا نمي‌كند و چندين ماه طول مي‌كشد تا اختلالات توليد و عرضه نفت خام كاهش پيدا كند.