روزبه دلاور
جام جهاني ۲۰۲۶ در حالي به ايستگاه پاياني دور گروهي رسيده كه سطح كيفي مسابقات فراتر از انتظارات نظر كارشناسان و هواداران را به خود جلب كرده است. اين دوره از مسابقات با بهرهگيري از فناوريهاي نوين داوري شاهد كاهش چشمگير خطاهاي انساني و افزايش دقت در تصميمگيريها بوده؛ تحولي كه به افزايش سرعت و ريتم بازيها و تداوم جريان مسابقات كمك شاياني كرده است. اما آنچه بيش از هر چيز بر جذابيت فني اين جام افزوده شكسته شدن ركورد ميانگين گلهاي زده در مسابقات است كه نشاندهنده تغيير رويكرد تاكتيكي تيمها به سمت فوتبال هجومي و شجاعانه است. اين تفاوت رويكرد در مقايسه با دورههاي پيشين كه اغلب با احتياطهاي دفاعي همراه بود وجه تمايز اصلي اين جام محسوب ميشود. جامي كه براي اولين بار با حضور ۴۸ كشور در حال برگزار است و اين موضوع خودش هم جاي تجزيه و تحليل دارد اما براي بررسي دقيقتر اين تحولات فني و تحليل چرايي اين دگرگوني در ساختار بازيها به سراغ مجيد جلالي از كارشناسان برجسته فوتبال كشورمان رفتيم كه مشروح گپ و گفتمان را در ادامه ميخوانيد.
تحليل كلي شما از اين جام جهاني تا اين لحظه از مسابقات چيست؟
با حضور ۴۸ تيم خيليها ميگفتند سطح مسابقات پايين ميآيد اما تمام آمار و ارقامها كه بيرون ميآيد در مقايسه با مرحله گروهي در تمام جامهاي جهاني گذشته كيفيت اين جام بهتر بوده است!
تيمهاي ضعيفي در اين جام شركت كردند توانستند انتظارات را برآورده كنند؟
اسمي ضعيف بودند اما وقتي به زمين آمدند نشان دادند كه شايسته توجه هستند. مثلا اردن و عراق و قطر هم توانستند در جام جهاني امتياز بگيرند در حالي كه خيلي از تيمهاي آفريقايي كه چندين دور در جام جهاني بودهاند موفق به كسب امتياز نشدند كه نشاندهنده گستردگي فوتبال در جهان است. فوتبال به سرعت در تمام دنيا در حال پيشرفت است و حتي شايد ۴۸ تيم هم براي حضور در جام جهاني كم است! مطمئن باشيد در آينده فيفا به اينكه تعداد تيمها را باز هم افزايش بدهد، فكر ميكند!
شكستن ركورد ميانگين گل در هر بازي در اين دوره به دليل كيفيت بالاي مسابقات است يا حضور تيمهاي ضعيف؟
يكي از شاخصهاي كيفي ميانگين گلهاست، مثلا شاخص كيفي ليگ خودمان هم بخواهيد دربياوريد، سراغ ميانگين گلها هم ميرويد. منتها يكي از شاخصها نه فقط اين شاخصه. شاخصهاي كيفي موارد زيادي هستند. ضمن اينكه مثلا امكان دارد نتيجه ۷ بر ۱ هم ديده باشيد اما اين نتايج در مراحل گروهي جامهاي ديگر هم بود مثل جامجهاني قبلي كه ايران ۶ بر ۲ به انگليس باخت و حتي وقتي به عقبتر برگرديم به سال ۱۹۸۲ يك تيم ۹ تا از يوگسلاوي خورد. در مرحله گروهي اين اتفاقات رخ ميدهد اما در كل شاهد بازيهاي خوب و جذاب و باكيفیتي هستيم.
در بازيهايي كه در اين جام آناليز كردهايد به لحاظ شاخصهايي مثل تعداد پاس سالم و ايجاد موقعيت نسبت به دور قبلي شرايط چطور است؟
از نظر نسبت پاس سالم به اشتباه كه شاخصه كيفي مهمي است خيلي آمارها بهتر شده است نسبت به بازيهاي گروهي جامهاي قبلي. حتي در تعداد پاس و موقعيتها و زمين مفيد بازي و از همه نظر به اعتقادم شاهد كيفيت بهتري هستيم.
تكنولوژيهايي مثل زمانسنج در تعويضها و پرتاب اوت به ميزان جريان هر چه بيشتر مسابقه كمك كرده يا اين تكنولوژيها به ضرر فوتبال است؟
تكنولوژيها بايد باشد چون در سالهاي گذشته زمان مفيد زيادي را از دست ميداديم. مثلا زمان مفيد بازي در حدود ۳۰ سال پيش ۴۶ دقيقه بود. الان و با اقدامات فيفا، زمان مفيد بازي به حدود 60 دقيقه نزديكتر شده است كه كمك بزرگي براي جذاب شدن فوتبال و بالا رفتن كيفيتهاي فوتبال در حوزههاي بدني و فيزيكي شده است.
مهمترين دليل پيشرفت بعضي از كشورها در فوتبال چيست؟
اغلب تيمهاي كه شاهد پيشرفتشان هستيد، برنامه محور بودهاند. فرانسه، اسپانيا و آرژانتين و ژاپن حتي كيپورد و اردن دليلش برنامهريزي است. اردن براي اولين بار در جام جهاني شركت كرده و دنبال كسب امتياز است، تمام اينها كشورهاي برنامه محور هستند از حدود ۵ تا 10 يا 20 سال پيش با برنامه به پيشرفت رسيدند.
مدعيان قهرماني اين جام همان تيمهاي هميشگي هستند؟
خيلي بعيد است كه بخواهيم قهرمان جديدي را ببينيم. آنچه داريم ميبينيم شايد همان قهرمانهايي كه در طول ادوار مختلف داشتيم يكي از همانها باشد اما شايد كمي هم شانس براي پرتغال قائل باشيم.
جدال غيرمستقيم مسي و رونالدو هم انگار تمام شدني نيست؛ درباره عملكرد اين دو چه صحبتي داريد؟
اين دو بازيكن استانداردهاي فوتبال را در دنيا بالاتر بردهاند و بهترين بازيكنان تاريخ فوتبال در جهان هستند و اصل مهم اينكه هر دو در يك دوره زماني بودند و شايد بسياري از موفقيتهايشان به همين دليل است و رقابتي كه با هم داشتند تا در مرز ۴۰ سالگي هم رقابت ميكنند و موجب لذت مردم شدهاند و اشتياق دارند كه باز هم شاهد اين رقابت باشند.
مهمترين اتفاق تا اين لحظه از مسابقات از نظر شما چي بود؟
عملكرد ژاپن؛ كه در ادامه جام هم اين عملكرد خوب آنها نه فقط من را بلكه جهان را شگفتزده خواهد كرد.