قهرمانان بي‌نام انيميشن ايران
اشكان رهگذر
جشنواره انسي امسال نيز به عنوان مهم‌ترين و بزرگ‌ترين رويداد سالانه انيميشن در جهان، به كار خود پايان داد؛ رويدادي كه جامعه انيميشن را از سراسر جهان در دو بخش اصلي بازار و جشنواره، گرد هم مي‌آورد. در بخش بازار از مهم‌ترين توليدكنندگان انيميشن جهان، متشكل از كشورهايي چون امريكا، ژاپن و فرانسه تا كشورهاي آفريقايي نوپايي همچون غنا و نيجريه حضور دارند و در چارچوب پاويون‌هايي كه نماينده كشورهاي‌شان هستند، به معرفي جديدترين آثار خود مي‌پردازند.
اما جايگاه سينماي انيميشن ايران كجاست؟ سينماي انيميشني كه با وجود اين همه افتخار در زمينه‌هاي مختلف، به دليل تحريم‌ها و جايگاه در حال نزول فرهنگي كشور و در غياب هرگونه سياستگذاري براي بازارهاي جهاني انيميشن، در داخل كشور به كنج عزلت رانده شده است. سازمان‌هاي عريض و طويل متولي انيميشن هيچ برنامه‌اي براي اين رويداد سالانه ندارند. هنرمندان مستقل با زحمت و با سرمايه شخصي آثار خود را مي‌سازند و با همين سختي خود را به انسي مي‌رسانند تا بتوانند از اين اقيانوس فرصت، قطره‌اي به خانه ببرند. شركت‌هاي انيميشن داخلي با تأسيس شركت‌هاي خواهر در خارج از كشور وارد بازار مي‌شوند تا در ميانه تحريم‌ها بتوانند پروژه‌هايي را از طريق همين شركت‌ها روانه استوديوهاي خود در داخل ايران كنند. افسوس و صد افسوس كه تراژدي‌هايي براي هنرمندان ايراني رخ مي‌دهد كه بايد براي مسوولان دردآور باشد؛ البته اگر از آن خبر داشته باشند. به عنوان مثال، همين امسال بخش بزرگي از اثري كه در بخش سينمايي برنده دو جايزه اصلي جشنواره شد و شگفتي جامعه انيميشن جهان را برانگيخت، كار بچه‌هاي ايران است و قريب به ۶۰ درصد از توليد آن در ايران و به دست هنرمندان ايراني و توسط بخش خصوصي انجام شده است! آن هم در سالي كه دو جنگ را پشت سر گذاشتيم و قريب به شش ماه از حق اينترنت بي‌بهره بوديم. اما صد افسوس كه به دليل تحريم‌ها حتي از بردن نام اين پروژه در رسانه‌هاي داخلي نيز محروم هستيم.
البته اگر عنوان‌بندي پاياني فيلم را ببينيد، نام‌هاي آشناي ايراني بسياري را خواهيد ديد كه در ميانه جنگ قلم‌هاي خود را زمين نگذاشتند و شبانه‌روز تلاش كردند؛ تلاشي كه پشت آوار تحريم‌ها و بي‌توجهي مسوولان پنهان و مهجور مانده است. اين در حالي است كه همين بخش خصوصي براي تأمين سرمايه و توسعه پروژه‌هاي خود، دست به دامن نهادهاي دولتي‌اي شده كه دهه‌هاست صرفا شعار مي‌دهند يا تمامي حمايت‌هاي خود را فقط در اختيار جرياني خاص قرار مي‌دهند؛ نهادهايي كه به‌زعم خود همه چيز را مي‌دانند و برنامه‌هاي متنوعي را براي حمايت از جريان خاصي از انيميشن طراحي كرده‌اند. پتانسيل‌هاي انيميشن در صف بي‌توجهي مسوولان و سياستگذاران قرار گرفته و با سرعت در حال صرف شدن براي ارائه خدمات به استوديوهاي خارجي است؛ خدماتي كه - همان طور كه اشاره شد - به دليل تحريم‌ها حتي از داشتن ابتدايي‌ترين حق خود، يعني عنوان «ساخت ايران» بي‌بهره است. در چنين شرايطي بايد بار ديگر در گوش مسوولان فرياد زد: قدر بدانيد و نگذاريد بيش از اين، اين فرصت‌هاي طلايي از كف ايران برود، بال دربياورد و در كشورهاي ديگر به ثمر بنشيند و شما صرفا نظاره‌گر باشيد. نگذاريد كه ما صرفا سازنده داستان‌هاي سرزمين‌هاي ديگر باشيم و دنياي جهاني انيميشن از شناخت ما و سرزمين‌مان خالي بماند.نويسنده و كارگردان انيميشن