روایت های مختلف از وضعیت قربانیان جنگ
مجروحان‌میناب در انتظار تعیین درصد جانبازی
نورا بيگ
حمله موشكي به مدرسه شجره طيبه در ميناب علاوه بر اينكه جان ۱۵۶ دانش‌آموز و معلم و شهروند عادي را گرفت، ده‌ها كودك و نوجوان را با جراحات ناشي از سوختگي و آسيب‌هاي جسمي و رواني مواجه كرد. با گذشت ماه‌ها از اين حادثه، اگرچه روند درمان بخشي از مجروحان همچنان ادامه دارد، اما پرسش‌ها و ابهام‌هايي درباره نحوه رسيدگي به پرونده‌هاي جانبازي، تأمين هزينه‌هاي درمان و مسووليت نهادهاي مختلف در حمايت از آسيب‌ديدگان همچنان باقي مانده است. گفت‌وگوي «اعتماد» با مدير مدرسه شجره طيبه و رييس بنياد شهيد و امور ايثارگران شهرستان ميناب نشان مي‌دهد هر دو طرف بر ضرورت حمايت از مجروحان تأكيد دارند، اما درباره كيفيت، سرعت و متولي اصلي اين حمايت‌ها روايت‌هاي متفاوتي ارايه مي‌كنند.
درمان نبايد منتظر تعيين درصد جانبازي بماند
سمانه كمالي، مدير مدرسه شجره طيبه، معتقد است مسووليت قانوني درمان و حمايت از مجروحان بر عهده بنياد شهيد است و اين نهاد بايد همان‌گونه كه مسووليت رسيدگي به خانواده‌هاي شهدا را بر عهده دارد، پاسخگوي وضعيت مجروحان نيز باشد. او مي‌گويد مدرسه با وجود نداشتن مسووليت قانوني و بودجه مستقل، از نخستين روزهاي پس از حادثه تلاش كرده است بخشي از هزينه‌هاي درمان را با كمك خيران تأمين كند، امور درماني را پيگيري كند و در كنار خانواده‌ها باشد. به گفته او، بخشي از هزينه‌هاي درمان مجروحان از طريق خيران پرداخت شده و در برخي موارد حدود نيمي از هزينه‌هاي دارو و درمان تأمين شده است. او در عين حال تأكيد مي‌كند كه اين اقدامات جايگزين مسووليت نهادهاي متولي نيست و نمي‌تواند بار اصلي درمان و حمايت را از دوش دستگاه‌هاي مسوول بردارد. بخش ديگري از انتقادهاي مدير مدرسه به روند تعيين درصد جانبازي مربوط مي‌شود. او معتقد است خانواده‌ها نبايد براي آغاز حمايت‌هاي درماني در انتظار تشكيل كميسيون پزشكي بمانند. «كودكي كه تمام بدنش سوخته، امروز به درمان نياز دارد، نه چند ماه يا چند سال بعد. هر كرم درماني ممكن است ۱۰ تا ۱۵ ميليون تومان هزينه داشته باشد. آيا منطقي است كه خانواده‌ها يك سال يا حتي بيشتر منتظر تشكيل كميسيون پزشكي بمانند؟ چهار ماه از حادثه گذشته است؛ آيا در اين مدت امكان برگزاري يك كميسيون پزشكي براي تعيين وضعيت جانبازي مجروحان وجود نداشت؟» كمالي همچنين با اشاره به برنامه‌هاي حمايتي مدرسه مي‌گويد علاوه بر پيگيري درمان، مجموعه‌اي از برنامه‌هاي رواني و اجتماعي براي كودكان و خانواده‌هاي آسيب‌ديده اجرا شده است؛ از برگزاري جشن‌ها و برنامه‌هاي تفريحي گرفته تا استفاده از روانشناسان، برگزاري كلاس‌هاي مشاوره براي مادران و تأمين بخشي از هزينه‌هاي درمان برخي مجروحان. او همچنين از پرداخت ۱۷۰ ميليون تومان به خانواده نازنين زهرا با كمك مدرسه و خيران خبر مي‌دهد و تأكيد مي‌كند مستندات اين پرداخت‌ها موجود است.«ما همواره جوياي احوال بچه‌ها بوديم، اما امكانات مدرسه محدود است. بودجه‌اي در اختيار مدرسه نيست. منابع مالي مربوط به دستگاه‌هاي مسوول، از جمله بنياد شهيد و ساير نهادهاي مرتبط است و آنها بايد پاسخگوي اين حوزه باشند.»
پرونده‌ها در حال رسيدگي است
در مقابل، حجت‌الاسلام عبدالرسول قدوسي، رييس بنياد شهيد و امور ايثارگران شهرستان ميناب مي‌گويد تمامي مجروحان براي تشكيل پرونده به بنياد شهيد مراجعه كرده‌اند و پرونده‌هاي آنان اكنون در مراحل مختلف بررسي قرار دارد تا پس از طي مراحل اداري، براي كميسيون تخصصي پزشكي و تعيين درصد جانبازي ارسال شوند. به گفته قدوسي، هزينه‌هاي درمان تعدادي از مجروحان كه اسناد آن را به بنياد شهيد ارايه كرده بودند، از طريق بيمه بنياد پرداخت شده و بخشي ديگر نيز با مشاركت خيران، آموزش و پرورش و جمعيت هلال‌احمر تأمين شده است. او تأكيد مي‌كند اگر هنوز هزينه‌اي پرداخت نشده باشد، بنياد شهيد آمادگي دارد پس از اطلاع، آن را پيگيري و پرداخت كند. رييس بنياد شهيد ميناب همچنين مي‌گويد مجروحاني كه همچنان با مشكلات درماني مواجه هستند، مي‌توانند به بنياد شهيد مراجعه كنند تا هماهنگي‌هاي لازم با حوزه درمان و بيمه براي آنها انجام شود. او درباره نقش مدرسه نيز معتقد است مسوولان و موسسان شجره طيبه نيز بايد پيگير مسائل مربوط به دانش‌آموزان باشند و مي‌گويد موضوع بيمه دانش‌آموزان همچنان در دست بررسي است.
نزديك به ۲۰۰ پرونده در انتظار تعيين تكليف
به گفته قدوسي در حال حاضر نزديك به ۲۰۰ پرونده مربوط به مجروحان مدرسه شجره طيبه در بنياد شهيد در حال بررسي است و حدود ۴۰ پرونده وارد مراحل اوليه بررسي تخصصي شده‌اند. او مي‌گويد اين پرونده‌ها مرحله به مرحله در حال طي كردن روند اداري هستند تا براي كميسيون تخصصي پزشكي ارسال شوند و درصد جانبازي آنها تعيين شود. آنچه از اظهارات دو طرف برمي‌آيد، اختلاف بر سر اصل حمايت از مجروحان نيست؛ هر دو بر ضرورت ادامه درمان و پشتيباني از آسيب‌ديدگان تأكيد دارند. اختلاف اصلي بر سر اين است كه آيا خدمات درماني و حمايتي متناسب با نياز خانواده‌ها و در زمان مناسب ارايه شده يا خير و اينكه مسووليت اصلي اين حمايت‌ها بر عهده كدام نهاد است. در حالي كه بنياد شهيد از طي شدن روند قانوني پرونده‌ها و ادامه رسيدگي خبر مي‌دهد، مسوولان مدرسه معتقدند نيازهاي درماني مجروحان نبايد معطل فرآيندهاي اداري بماند. به هر ترتيب تا زماني كه پرونده‌هاي جانبازي تعيين تكليف نشود و وضعيت پرداخت هزينه‌هاي درمان براي همه خانواده‌ها شفاف و قطعي نباشد، اين گلايه‌ها نيز ادامه خواهد داشت.