كاري كه آرژانتين نمي‌تواند انجام دهد
بازنشستگي لباس شماره 10 مسي؟
در حالي كه بامداد چهارشنبه بازي خداحافظي ليونل مسي با پيراهن تيم ملي آرژانتين برگزار شد بحث سر بازنشسته كردن پيراهن شماره 10 او در آلبي سلسته جريان دارد. در همين رابطه نويسنده نشريه اتلتيك گزارش جالبي در اين زمينه منتشر كرده است كه در ادامه مي‌خوانيم. در يك آرايشگاه شلوغ در جنوب لندن، آرايشگري كه طرفدار منچستريونايتد است، هنگام مرتب كردن موهايم با دقت و حرارت درباره يكي از بازيكنان مورد علاقه‌اش، كريستيانو رونالدو، صحبت مي‌كند. او مي‌گويد ديگر هيچ كس نبايد بتواند پيراهن شماره ۷ تيم ملي پرتغال را بپوشد. از داخل آينه نگاهش مي‌كنم و به اين فكر مي‌كنم كه درباره يكي از قوانين كمتر شناخته شده فيفا برايش توضيح بدهم؛ قانوني كه باعث مي‌شود چنين چيزي امكان‌پذير نباشد. اما تصميم مي‌گيرم سكوت كنم. آن لحظه، زمان مناسبي براي مطرح كردنش نبود. هرچند رونالدو در اين وقفه بازي‌هاي ملي زودتر از اردوي پرتغال جدا شد، اما هنوز به‌طور رسمي اعلام نكرده كه از تيم ملي خداحافظي كرده است. از سوي ديگر، رييس فدراسيون فوتبال پرتغال روز دوشنبه گفت به احتمال زياد اين مهاجم دوباره به جمع تيم ملي بازخواهد گشت. بنابراين، صحبت درباره بازنشسته كردن شماره پيراهن او بسيار زود است. اما ليونل مسي از صحنه فوتبال ملي خداحافظي كرده است. مراسم خداحافظي اين بازيكن ۳۹ ساله با تيم ملي آرژانتين در ديدار مقابل بوليوي در ورزشگاه مونومنتال بوئنوس‌آيرس برگزار شد. اين مسابقه دويست‌وهشتمين حضور مسي با پيراهن تيم ملي آرژانتين بود و آخرين فرصت او براي افزايش تعداد گل‌هاي ملي‌اش؛ او پيش از اين بازي ۱۲۵ گل براي كشورش به ثمر رسانده بود. هر دو آمار، ركوردهاي ملي آرژانتين محسوب مي‌شوند. مسي كه در سال ۲۰۰۵ نخستين بازي ملي خود را انجام داد و از سال ۲۰۰۹ پيراهن شماره ۱۰ آرژانتين را بر تن كرد، در ادامه موفق شد دو دوره پياپي قهرمان كوپا امريكا شود؛ در سال‌هاي ۲۰۲۱ و ۲۰۲۴. او همچنين جام جهاني ۲۰۲۲ را فتح كرد و جايگاه خود را به عنوان يكي از بزرگ‌ترين ورزشكاران تاريخ تثبيت كرد. خداحافظي مسي از فوتبال ملي بار ديگر ما را به موضوع بازنشسته كردن شماره پيراهن‌ها بازمي‌گرداند. آن قانون كمتر شناخته شده فيفا چيست؟ و اين قانون درباره پيراهن شماره ۱۰ آرژانتين چه معنايي دارد؟ در ورزش امريكا، ورزشكاران بزرگ مي‌توانند انتظار داشته باشند شماره پيراهنشان بازنشسته شود؛ به‌ويژه در NBA يا MLB كه اين اتفاق در آنها بسيار رايج است. بازنشسته كردن شماره پيراهن يكي از بالاترين افتخاراتي است كه يك تيم مي‌تواند به يك بازيكن اعطا كند؛ يعني تأثيرگذاري و جايگاه او آنقدر قابل توجه بوده كه پس از او، هيچ بازيكن ديگري نبايد آن شماره را بر تن كند. در WNBA، شماره ۱۰ سوبرد در تيم سياتل استورم بازنشسته شده است. در تيم سياتل رين نيز ديگر هيچ‌كس شماره ۱۵ را كه پيش‌تر متعلق به مگان راپينو بود، نخواهد پوشيد. يك بازيكن حتي مي‌تواند شماره پيراهنش را توسط چند تيم مختلف بازنشسته ببيند. براي مثال، ويل چمبرلين را در نظر بگيريد؛ ستاره‌اي كه در دهه ۱۹۶۰ يكي از مسلط‌ترين بازيكنان تاريخ NBA بود. شماره ۱۳ او در تيم‌هاي گلدن استيت وريرز، فيلادلفيا سوني‌سيكسرز و لس‌آنجلس ليكرز بازنشسته شده است. در بسكتبال، شماره‌هاي بازنشسته يك تيم معمولا در بخش بالايي سالن مسابقات نصب مي‌شوند. برخي بازيكنان در طول دوران حرفه‌اي خود شماره‌هاي متفاوتي مي‌پوشند و در نتيجه چند شماره به افتخار آنها بازنشسته مي‌شود. يكي از نمونه‌هاي معروف، كوبي برايانت فقيد است كه شماره‌هاي ۸ و ۲۴ او در لس‌آنجلس ليكرز به افتخارش بازنشسته شده‌اند. به‌جز لس‌آنجلس كليپرز، تمامي تيم‌هاي NBA دست‌كم شماره يك بازيكن سابق خود را بازنشسته كرده‌اند. ويل چمبرلين نخستين و تنها بازيكن تاريخ NBA است كه در يك مسابقه ۱۰۰ امتياز به دست آورده است. برخي ورزشكاران آنقدر بزرگ و تأثيرگذار بوده‌اند كه شماره آنها در سراسر ليگ بازنشسته شده است؛ شماره ۶ بيل راسل در NBA، شماره ۴۲ جكي رابينسون در MLB و شماره ۹۹ وين گرتزكي در تمام ليگ NHL. اما در فوتبال، بازنشسته كردن شماره پيراهن‌ها اتفاقي نادر است. ليورپول پس از درگذشت تراژيك ديوگو ژوتا در سال ۲۰۲۵، براي اداي احترام به او شماره ۲۰ را بازنشسته كرد. يوهان كرايف با شماره ۱۴ در آژاكس، پائولو مالديني با شماره ۳ در ميلان، فرانكو بارزي با شماره ۶ در ميلان و جود بلينگام با شماره ۲۲ در بيرمنگام سيتي نيز از ديگر نمونه‌ها هستند. نكته جالب اين است كه فيفا ـ كه دست‌كم در جام جهاني ۲۰۲۶ نشان داده بود از برخي نوآوري‌هاي ورزش امريكا، مانند برنامه‌هاي سرگرمي بين دو نيمه و حتي حلقه‌هاي قهرماني، استقبال مي‌كندـ قوانيني دارد كه بازنشسته كردن شماره پيراهن در مسابقات تحت نظارت اين نهاد را غير ممكن مي‌كند. در مسابقات فيفا و رقابت‌هاي كنفدراسيون‌هاي زيرمجموعه فيفا - آرژانتين عضو كنفدراسيون فوتبال امريكاي جنوبي، CONMEBOL، است- تيم‌هاي ملي موظف هستند براي تمام بازيكنان حاضر در فهرست تيم، شماره‌هاي متوالي تعيين كنند. در جام جهاني ۲۰۲۶، فهرست تيم‌ها شامل ۲۶ بازيكن بود و بنابراين شماره پيراهن‌ها بايد از ۱ تا ۲۶ تعيين مي‌شد. فدراسيون فوتبال آرژانتين پيش‌تر نيز تلاش كرده بود پيراهن شماره ۱۰ را بازنشسته كند؛ آن هم براي اداي احترام به يكي ديگر از بزرگان تاريخ فوتبال و قهرمان جام جهاني، ديگو مارادونا. اين فدراسيون پيش از جام جهاني ۲۰۰۲ درخواست خود را به فيفا ارايه كرد، اما درخواستش رد شد و در نهايت آريل اورتگا پيراهن شماره ۱۰ را بر تن كرد. البته باشگاه ايتاليايي ناپولي شماره ۱۰ را به افتخار بازيكن سابق خود، مارادونا، بازنشسته كرده است. با اين حال، فدراسيون فوتبال آرژانتين مي‌تواند در ديدارهاي دوستانه، استفاده از شماره ۱۰ را ممنوع كند؛ چراكه قوانين مربوط به شماره پيراهن‌ها در مسابقات دوستانه انعطاف‌پذيرتر هستند. ديگو مارادونا در سال ۱۹۸۶ با آرژانتين قهرمان جام جهاني شد. شماره ۱۰ آرژانتين را دو تن از بزرگ‌ترين بازيكنان تاريخ اين كشور، مارادونا و حالا مسي، بر تن كرده‌اند. پيش از آنها نيز يك جادوگر چپ‌پا به نام ماريو كمپس اين پيراهن را پوشيده بود. مسي به فيفا گفت: «همه ما فكر مي‌كرديم به عنوان بازيكن كمي متفاوت هستيم. حتي اگر واقعا اين‌طور هم نبود، همه ما از سنين پايين مي‌خواستيم شماره ۱۰ را بپوشيم. واضح است كه اين هميشه يك پيراهن خاص بوده است.» پيراهن شماره ۱۰ آرژانتين با انتظارات بسيار زيادي همراه است، اما استعدادهايي كه ممكن است در آينده اين شماره را بر تن كنند، نيكو پاز، بازيكن كومو، و فرانكو ماستانتونو، بازيكن رئال مادريد، هستند؛ هر دو نيز بازيكناني خلاق و چپ‌پا محسوب مي‌شوند. البته ممكن است اين شماره به يك ستاره سرشناس و تثبيت شده واگذار شود؛ براي مثال الكسيس مك‌آليستر كه در سطح باشگاهي براي ليورپول پيراهن شماره ۱۰ را مي‌پوشد. ليونل اسكالوني، سرمربي تيم ملي آرژانتين، به فيفا گفت: «صبر مي‌كنيم تا آخرين بازي لئو برگزار شود و بعد مي‌بينيم چه اتفاقي مي‌افتد. ايده اين است كه يك بازيكن اين شماره را از آنِ خودش كند.»