انتخابات اسراييل و ضرورت شناخت جامعهشناختي
حاكمان اسراييل از آن براي تحكيم انسجام هويتي شهروندانشان بهرهبرداري ميكنند. اين نگاه تقليلگرايانه، كارآمدي ابتكارهاي حقوقي كشور را نيز تضعيف ميكند. طرح همهپرسي دموكراتيك كشور ما براي تعيين سرنوشت ساكنان تاريخي فلسطين كه در سازمان ملل به ثبت رسيده، ميتوانست يك ابتكار پيشرو باشد؛ اما ناتواني در تفكيك ميان ساختار آپارتايد و تودههاي جمعيتي، موجب شده ماشين تبليغاتي حريف هرگونه نقد بنيادين را به عنوان «يهودستيزي» جلوه بدهد و اين فرصت ديپلماتيك را كماثر سازد.
ضرورت نبرد روايي و شناخت ساختار - نگاه جامعهشناختي به ما ميآموزد كه خشونت جاري در اين جغرافيا، فراتر از يك اتفاق مقطعي، محصول پروژهاي است كه از دههها پيش شكل گرفته و با ديوانسالاري و تكنولوژي، سركوب را به رويهاي سيستماتيك تبديل كرده است. با اين حال، تغيير اين موازنه با خوشبيني به بيدارگري خودبهخودي جامعه نظامي شده رخ نميدهد؛ بلكه نيازمند شناخت دقيق گسلهاي داخلي، بحرانهاي حقوقي و چابكي در نبرد رسانهاي است. وقتي ابزار رسانهاي ما در اين حوزه به برنامههايي محدود و كماثر (نظير پخش نيم ساعته راديو عبري در صدا و سيما) خلاصه ميشود، گواهي است بر فقدان يك نقشه راه رسانهاي كارآمد كه بايد در آن تجديدنظر اساسي صورت بگيرد.
فرجام سخن- انتخابات فرسايشي اسراييل و شكنندگي ساختاري احزاب آن، هشداري روشن براي پايان بخشيدن به تحليلهاي سطحي است. پيكار هوشمندانه با يك ساختار آپارتايد، پيش از هر چيز مستلزم پيروزي بر «فقر و هراس معرفتي» درون نهادهاي سياستگذار خود ماست. تا زماني كه ساختارهاي دانشگاهي كشور، جسارت تاسيس رشتههاي عبريپژوهي، مطالعات عميق جامعهشناسي اسراييل و فعالسازي ديپلماسي بينالمللي را پيدا نكنند، مواجهه ما محدود به واكنشهاي انفعالي باقي خواهد ماند. شكستن تابوي اسراييلپژوهي، نه مشروعيتبخشي به خصم، بلكه لازمه اجتنابناپذير دفاع از منافع ملي و كنشگري خردمندانه در منطقه است.جامعهشناس
پينوشت: يادداشتهاي زير در اين باب پيش از اين به قلم نويسنده منتشر شده است:
۱. «تكثير ظلم؛ استحاله مظلوم به ظالم» (روزنامه آرمان امروز، ۶ آبان ۱۴۰۲)؛
۲. «ابعاد مغفول در سياستگذاري ما درباره اسراييل» (سرمقاله روزنامه آرمان امروز، ۱۵ مهر ۱۴۰۳)؛
۳. «سياست رسانهاي برونمرزي در جنگ با اسراييل» (روزنامه اعتماد، ۱ تير ۱۴۰۴).