«اعتماد» نگاه رسانههاي جهان به شكست توفاني جمهوريخواهان را بررسي ميكند
اختلاف در کاخ سفید
حديث روشني
شكست حزب جمهوريخواه در انتخابات مياندورهاي كنگره، كارزاري كه در جريانش اين گروه هم اكثريت كرسيهاي سنا را از دست داد و هم اكثريت كرسيهاي مجلس نمايندگان را، فصل تازه رويارويي براي ترامپ كليد خورد؛ چهرهاي كه به اعتقاد منتقدان و حتي حاميان و همحزبيهايش عامل اصلي اين شكست است؛ شكستي كه به باور ناظران ميتواند مناسبات قدرت در واشنگتن را تغيير داده و شكافهاي درون ائتلاف سياسي رييسجمهور را آشكارتر كند. در همين راستا اغلب رسانهها و تحليلگران امريكايي اين انتخابات را نشانه فرسايش «ترامپيسم» ميدانند؛ فرسايشي كه با جنگ ايران و هزينههاي اقتصادي حاصل از آن آغاز شده و اكنون آينده و حيات سياسي برخي چهرههاي ارشد دولت را با ابهام روبهرو كرده است. با اين حال، برخي ديگر از تحليلگران مدعياند پيروزي دموكراتها به معناي پايان قدرت ترامپ نيست، بلكه آغاز دورهاي تازه از تقابل سياسي است. به اين بهانه روزنامه اعتماد نگاه رسانههاي جهان به اين رخداد تاريخي در ايالاتمتحده را مورد ارزيابي قرار داده است.
فارين پالسي: ائتلافي كه ترك برداشت
نشريه فارين پالسي در تحليل نتايج انتخابات از «رد گسترده و عميق ترامپ و حزب جمهوريخواه» سخن ميگويد و براي توضيح شكست جمهوريخواهان به مفهوم «نظريه فاجعه» در رياضيات اشاره ميكند؛ وضعيتي كه در آن انباشت فشارها، ساختاري ظاهرا مستحكم را ناگهان فروميريزد. به ادعاي اين نشريه از اين منظر، آنچه براي جمهوريخواهان رخ داد صرفا پيامد معمول انتخابات مياندورهاي نبود. بخشي از رايدهندگاني كه در سال ۲۰۲۴ به ترامپ راي داده بودند، اينبار به نامزدهاي دموكرات روي آوردند يا در انتخابات شركت نكردند. پايگاه سرسخت ماگا همچنان در كنار رييسجمهور باقي مانده، اما حمايت جمهوريخواهان ميانهرو و رايدهندگان مستقل از او فرسوده شده است. اين نشريه در ادامه تاكيد كرد: نارضايتي رايدهندگان تنها به قيمت بنزين و هزينههاي زندگي محدود نميشود. جنگ ايران و تعرفههاي تجاري، در كنار احساس خيانت ترامپ به وعدههايش درباره پايان دادن به جنگهاي بيپايان، مجموعهاي از نارضايتيها را شكل دادهاند. بخشي از رايدهندگان نهفقط از عملكرد دولت، بلكه از فاصله ميان وعدههاي انتخاباتي و رفتار رييسجمهور سرخورده شدهاند. با اين حال، پيروزي دموكراتها را نميتوان صرفا محصول نارضايتي از ترامپ دانست. اين حزب توانست نامزدهايي با گرايشهاي متفاوت را در ايالتهاي گوناگون وارد رقابت كند و در حوزههايي كه پيشتر دراختيار جمهوريخواهان بود، موفقيتهايي به دست آورد، چراكه تمركز بر مسائل محلي و اقتصادي نيز به اين نتيجه كمك كرد. اما به نوشته فارين پالسي، اين ائتلاف گسترده هنوز فاقد رهبر و چشمانداز سياسي مشترك است. رايدهندگان بيش از آنكه به برنامهاي روشن براي آينده راي داده باشند، مخالفت خود را با وضعيت موجود اعلام كردهاند. همزمان نشريه «پراجكت سينديكيت» نيز در اين رابطه نوشت: دموكراتها نبايد پيروزي خود را صرفا به حساب بازگشت رايدهندگان به سياستهاي سنتي اين حزب بگذارند. موفقيت نامزدهاي پيروز تاحد زيادي به تاكيد بر مسائل اقتصادي و مخالفت با نفوذ شركتهاي بزرگ و نخبگان سياسي بازميگردد. بنابراين، دموكراتها براي حفظ حمايت رايدهندگان مستقل بايد به مسائلي مانند دستمزدها و هزينههاي زندگي پاسخ دهند؛ در غير اين صورت، ممكن است در انتخابات بعدي با همان نارضايتيهايي روبهرو شوند كه اينبار عليه ترامپ عمل كرد.
شوراي آتلانتيك: بازگشت كنگره
به ميدان زورآزمايي
شوراي آتلانتيك با انتشار يادداشتي نوشت: يكي از مهمترين پيامدهاي انتخابات مياندورهاي، افزايش نقش كنگره در سياست خارجي امريكاست، چراكه به باور اغلب تحليلگران، دموكراتها با دراختيار گرفتن اكثريت ميتوانند از ابزارهاي بودجهاي و نظارتي براي تاثيرگذاري بر سياست واشنگتن درقبال اوكراين، اروپا، اسراييل و امريكاي لاتين استفاده كنند. تامين مالي كمكهاي نظامي، بررسي وضعيت پايگاههاي امريكا و نظارت بر توافقهاي دولت با كشورهاي خارجي، ازجمله موضوعاتي است كه ميتواند در دستور كار كنگره جديد قرار گيرد. به نوشته اين موسسه مطالعاتي، تغيير تركيب كنگره فرصتي براي محدود كردن برخي تصميمهاي ترامپ است؛ هر چند نبايد انتظار تغيير فوري در سياست خارجي امريكا را داشت. به نوشته اين موسسه، دموكراتها ميتوانند براي افزايش حمايت از اوكراين و حفظ تعهدات امنيتي امريكا در اروپا فشار وارد كنند. درقبال اسراييل نيز احتمال كاهش حمايت از برخي مواضع اين بازيگر و افزايش تلاشها براي محدود كردن كمكهاي نظامي مطرح است. در امريكاي لاتين و به ويژه ونزوئلا نيز ممكن است تحقيقات درباره توافقهاي نفتي دولت ترامپ، نحوه مديريت درآمدهاي حاصل از آنها و مبناي حقوقي عمليات نظامي امريكا افزايش يابد. با اين حال، رييسجمهور همچنان از اختيارات قابلتوجهي برخوردار است و ممكن است در واكنش به محدوديتهاي داخلي، بيش از گذشته بر سياست خارجي و توافقهاي شخصي با رهبران قدرتهاي بزرگ تمركز كند.
اكونوميست: جنگ ايران
نقطه اتصال شكست انتخاباتي و بحران دولت
در ميان عوامل شكست جمهوريخواهان، جنگ ايران جايگاهي ويژه دارد. اكونوميست در اين رابطه نوشت جنگي كه ترامپ وعده داده بود وارد آن نشود، در كنار افزايش قيمت انرژي و فشارهاي اقتصادي، به يكي از عوامل خشم رايدهندگان تبديل شد، زيرا پيامدهاي آن مستقيما بر زندگي روزمره شهروندان و هزينههايشان اثر گذاشت. اكنون دموكراتها ميتوانند از اكثريت خود در كنگره براي افزايش فشار بر دولت در ادامه عمليات نظامي استفاده كنند. كميتههاي تخصيص بودجه در هر دو مجلس، ابزار مهمي براي اين كار خواهند بود و دموكراتها ميتوانند با گنجاندن محدوديتهاي مالي در لوايح بودجهاي، دولت را براي پايان دادن به جنگ يا توقف برخي عمليات نظامي تحتفشار قرار دهند. تلاش كنگره امريكا در سال ۱۹۷۳ براي متوقف كردن بمباران كامبوج، نمونهاي است كه برخي كارشناسان به آن اشاره كردهاند. در كنار فشارهاي بودجهاي، نظارت و تحقيق درباره تصميمهاي دولت در جنگ نيز ميتواند به عرصه تقابل تبديل شود. برگزاري جلسات استماع و بررسي مباني حقوقي عمليات نظامي، دولت را در موقعيت پاسخگويي قرار ميدهد. پيت هگست، وزير جنگ نيز ممكن است هدف اين فشارها قرار بگيرد، بهويژه آنكه برخي دموكراتها خواهان بررسي عملكرد او و حتي پيگيري روند استيضاحش هستند. با اين حال، اختيارات كنگره محدوديتهايي دارد. ترامپ همچنان فرمانده كل قواست و ميتواند مصوبات مخالف دولت را وتو كند، بياثر كردن وتوي رييسجمهور نيز به راي دوسوم اعضاي هر دو مجلس نياز دارد، بنابراين پيروزي دموكراتها لزوما به توقف جنگ منجر نميشود، اما هزينه سياسي و مالي ادامه آن را افزايش ميدهد.
فارين افرز: آخرين قمار ترامپ
در كنار محدوديتهايي كه اكثريت دموكراتها در كنگره براي دولت ترامپ ايجاد ميكنند، احتمال گرايش بيشتر رييسجمهور به سياست خارجي نيز مطرح است. نشريه فارين افرز در تحليلي با اشاره به تجربه روسايجمهور پيشين امريكا مينويسد: رهبراني كه در سالهاي پاياني حضور خود در قدرت با محدوديتهاي سياسي داخلي مواجه ميشوند، اغلب تلاش ميكنند از اختيارات رياستجمهوري در عرصه بينالمللي براي ثبت دستاوردي ماندگار استفاده كنند. با اين حال، شرايط ترامپ با اسلافش متفاوت است، چراكه او بسياري از ابتكارهاي بزرگ سياست خارجي، از مذاكرات با كرهشمالي تا توافقهاي منطقهاي و تحولات مربوط به غزه، را پيشتر آزموده است. از نگاه اين نشريه، ايران و كوبا ازجمله كشورهايي هستند كه ممكن است در كانون اقدامات پرريسك او قرار بگيرند. ترامپ ممكن است تشديد فشار نظامي عليه ايران را راهي براي شكستن بنبست موجود بداند، اما گسترش جنگ ميتواند امنيت متحدان واشنگتن در خليجفارس و اقتصاد جهاني را با مخاطره مواجه كند. درقبال كوبا نيز احتمال تلاش براي تغيير رژيم مطرح است؛ اقدامي كه باوجود جذابيت سياسي براي ترامپ و ماركو روبيو، ميتواند پيامدهاي پيشبينينشدهاي ازجمله موج تازه مهاجرت به امريكا داشته باشد. فارين افرز درنهايت هشدار ميدهد كه در چنين شرايطي، حتي بيعملي ترامپ در سياست خارجي ممكن است در مقايسه با گزينههاي پرهزينه پيش روي او، سناريوي كمخطرتري باشد.
فايننشال تايمز: شكاف در حلقه نزديكان پرزيدنت
شكست انتخاباتي جمهوريخواهان تنها رابطه كاخ سفيد با كنگره را تحتتاثير قرار نداده، بلكه آينده سياسي برخي از نزديكترين همكاران ترامپ را نيز با ابهام روبهرو كرده است. فايننشال تايمز در گزارشي درباره احتمال تغييرات گسترده در دولت، از مقامهايي نام ميبرد كه ممكن است بركنار شوند، استعفا دهند يا براي حفظ موقعيت خود با فشار بيشتري مواجه شوند. پيت هگست وزير جنگ كابينه در صدر اين فهرست قرار دارد. او به چهره اصلي جنگ نامحبوب ايران تبديل شده و پيش از انتخابات نيز به دليل تغييرات ساختاري در پنتاگون و نحوه مديريت وزارت دفاع با انتقادهايي روبهرو بود. حمايت پرشور او از جنگ ممكن است هزينه سياسي بيشتري برايش ايجاد كند. ترامپ اعلام كرده قصد دارد هگست را در سمت خود نگه دارد، اما پذيرفته است برخي افراد به او توصيه كردهاند وزير دفاع را تغيير دهد. با اين حال در صورت باقي ماندن هگست، احتمال رويارويي او با تحقيقات و حتي روند استيضاح در مجلس نمايندگان نيز مطرح است. همزمان «سوزي وايلز» رييس دفتر كاخ سفيد نيز با پرسشهايي درباره توانايي اداره دولت مواجه است. او كه در بازگشت سياسي ترامپ نقش مهمي داشت، نتوانست رييسجمهور را به مديريت مناسب پيامدهاي اقتصادي جنگ ايران متقاعد كند و در هماهنگ كردن اولويتهاي دولت با نگرانيهاي معيشتي مردم نيز با انتقاد روبهرو شده است. برخي چهرههاي نزديك به جمهوريخواهان حتي خواستار كنارهگيري او شدند و درنهايت او توسط ترامپ بركنار شد و به دستور رييسجمهور امريكا «استيون ميلر» معاون وایلز، از روز دوشنبه ریاست دفتر کاخ سفید را عهدهدار خواهد شد. در ادامه يادداشت فايننشال تايمز آمده است: شايد مهمترين نشانه واگرايي در حلقه سياسي ترامپ، واكنش «جيدي ونس» باشد. معاون رييسجمهور كه تا پيش از اين يكي از وارثان اصلي سياسي ترامپ براي انتخابات ۲۰۲۸ به شمار ميرفت، پس از روشن شدن ابعاد شكست جمهوريخواهان، جنگ را عامل ناكامي حزب معرفي كرد. او با طرح اين پرسش كه آيا از دست دادن سنا براي شش سال آينده بهاي قابلقبولي براي ادامه جنگ بوده است، اختلاف بر سر پيامدهاي جنگ را به درون اردوگاه جمهوريخواهان كشاند. تلاش ونس براي فاصله گرفتن از رييسجمهور نيز جايگاه او را در ائتلاف حاميان ترامپ با ابهام روبهرو كرده است. با اين همه ماركو روبيو نيز در موقعيتي متفاوت قرار دارد. وزير خارجه كه در مقايسه با ونس جمهوريخواهي سنتيتر محسوب ميشود، با گمانهزنيهايي درباره احتمال كنارهگيري و آماده شدن براي رقابت رياستجمهوري ۲۰۲۸ مواجه شده است؛ هرچند وزارت خارجه اين شايعات را رد كرده و روبيو گفته قصد دارد تا پايان دوره ترامپ در سمت خود باقي بماند. با اين حال، احتمال دارد بخشي از جمهوريخواهان و حاميان مالي حزب از او بخواهند براي حفظ آينده سياسي خود فاصله بيشتري با دولت بگيرد. در هرحال اين تحولات هنوز به معناي فروپاشي كابينه نيست، اما نشان ميدهد شكست انتخاباتي، رقابت بر سر مسووليت ناكاميها را به درون دولت كشانده است.
نشنال اينترست: چند صدايي در «ماگا»
پيامدهاي ائتلاف ترامپ با ميلياردرهاي صنعت فناوري ازجمله متغيرهاي مهمي است كه به نوشته نشنال اينترست ميتواند آينده جمهوريخواهان را با ابهاماتي مواجه كند. شركتها و سرمايهگذاراني كه از دولت او براي توسعه كممحدوديت هوش مصنوعي حمايت كرده بودند، اكنون با واكنش منفي افكار عمومي و احتمال نظارت سختگيرانهتر كنگره مواجهند. همزمان دموكراتها وعده دادهاند مديران شركتهاي فناوري را براي پاسخگويي به كنگره فرا بخوانند و درباره قراردادهاي دولتي و نفوذ ميلياردرهاي اين صنعت تحقيق كنند. اين مساله در ميان حاميان جمهوريخواه نيز به موضوع اختلاف تبديل شده است. برخي فعالان ماگا معتقدند حزب با تكيه بيش از حد بر حمايت مالي غولهاي فناوري، نگراني رايدهندگان درباره مراكز داده، اشتغال و توسعه بيمهار هوش مصنوعي را ناديده گرفته است. در مقابل، شركتهاي فناوري ميكوشند با تغيير راهبرد سياسي و جلبنظر دموكراتها، از فشارهاي احتمالي آينده بكاهند. نشنال اينترست در ادامه گزارش خود و
در راستاي آناليز نتيجه انتخابات، هشدار ميدهد كه دموكراسي امريكا همچنان در معرض خطر است. از نگاه اين نشريه، پذيرش نتيجه انتخابات ازسوي ترامپ را نبايد به معناي تغيير پايدار رفتار سياسي او دانست، زيرا گستردگي پيروزي دموكراتها امكان طرح ادعاهاي باورپذير درباره تقلب را كاهش داد. اين نشريه يادآوري ميكند كه نگراني درباره اقتدارگرايي و تضعيف هنجارهاي دموكراتيك به امريكا محدود نيست. افزون بر اين، شماري از اعضاي كنگره همچنان سابقه مخالفت با تاييد نتيجه انتخابات ۲۰۲۰ را دارند و ترامپ نيز دو سال ديگر در كاخ سفيد باقي خواهد ماند. هر چند انتخابات مياندورهاي براي ترامپ ضربهاي سنگين بود، اما براي دموكراتها نيز آزموني دشوار آغاز شده است. آنها بايد نشان دهند كه ميتوانند از اكثريت تازه خود براي حل مشكلات اقتصادي و مهار سوءاستفاده از قدرت استفاده كنند نه اينكه تمام انرژي خود را صرف تقابل با رييسجمهور كنند. ترامپ نيز با وجود محدوديتهاي تازه، همچنان از اختيارات اجرايي مهمي برخوردار است و ممكن است براي جبران فشارهاي داخلي، بيش از گذشته به سياست خارجي روي بياورد. آنچه اكنون در واشنگتن شكل گرفته، نه پايان ترامپيسم، بلكه آغاز مرحلهاي تازه از نزاع بر سر قدرت، مسووليت و آينده سياسي امريكاست.