• 1405 شنبه 30 آبان
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
fhk; whnvhj بانک ملی بیمه ملت

30 شماره آخر

  • شماره 6471 -
  • 1405 شنبه 30 آبان

«اعتماد» در گفت‌وگو با سيدمحمدعلي سيدحنايي بررسي می‌کند

بازگشت به نظم رقابتي

نوشين محجوب

نخستين نشست رسمي سه‌جانبه دونالد ترامپ رييس‌جمهور امريكا، شي جين‌پينگ رييس‌جمهور چين و ولاديمير پوتين رييس‌جمهور روسيه، پنجشنبه ۱۹ نوامبر در شنژن چين برگزار شد؛ ديداري كه با وجود طرح موضوعاتي چون جنگ اوكراين، جنگ امريكا عليه ايران و كنترل تسليحات هسته‌اي بدون اعلام گشايش ديپلماتيك پايان يافت. برخي تحليلگران، اهميت فوري اين نشست ۸۱ دقيقه‌اي را بيش از دستيابي به توافقي مشخص، در نمايش جايگاه سه قدرت مي‌دانند. از اين منظر، هر سه رهبر مي‌توانستند از برگزاري نشست بهره سياسي ببرند، بي‌آنكه براي حل اختلاف‌هايشان به تفاهم رسيده باشند.

معناي «شنژن» براي ترامپ، شي و پوتين

نيويورك‌تايمز با انتشار يادداشتي نوشت: نشست شنژن در چارچوب نگاه مشترك پكن و مسكو در قالب تغيير موازنه قدرت جهاني تبيين شده، بدين معنا كه شي بيش از سه سال پيش، در پايان سفر به مسكو، خطاب به پوتين از تحولاتي سخن گفته كه در يك قرن گذشته سابقه نداشته و دو كشور مشتركا آن را پيش مي‌برند. او در آغاز نشست پنجشنبه نيز گفت: «تحولي كه در يك قرن گذشته ديده نشده، در حال شتاب‌گرفتن است.»

به باور شماري از تحليلگران، ميزباني اين نشست براي چين فرصتي بود تا نقش خود را نه‌فقط به عنوان قدرت اقتصادي، بلكه در جايگاه برگزاركننده گفت‌وگوهاي مهم جهاني برجسته كند؛ آن هم بدون پذيرش تعهدات پيچيده. براي روسيه نيز حضور در كنار رهبران امريكا و چين، امكان تاكيد بر تداوم جايگاه بين‌المللي اين كشور را فراهم كرد. جايگاهي كه دولت‌هاي غربي پس از آغاز جنگ اوكراين كوشيدند محدودش كنند. ترامپ نيز پس از شكست جمهوري‌خواهان در انتخابات ميان‌دوره‌اي، به‌ دنبال نمايش تداوم نقش‌آفريني خود بود. او در نشست اعلام كرد سه رهبر «واقعا در حال تاريخ‌سازي» هستند. با اين‌حال، مقام‌هاي امريكايي پيش از نشست، انتظار براي توافق‌هاي بزرگ را پايين توصيف كرده بودند. در ارزيابي برخي ناظران، يكي از محدوديت‌هاي اتكاي ترامپ به روابط شخصي، تفاوت اين روابط با شراكت ريشه‌دار پكن و مسكو است.

اختلاف‌هايي كه حل نشد

با اين ‌همه، به باور برخي كارشناسان، نزديكي چين و روسيه نيز به معناي يكسان ‌بودن منافع آنان نيست. چين در طول جنگ اوكراين به خريد نفت روسيه ادامه داده است. مقام‌هاي امريكايي و اروپايي نيز مدعي‌اند فروش كالاهاي دومنظوره و قطعات الكترونيكي شركت‌هاي چيني به روسيه، به تداوم توان نظامي مسكو كمك كرده؛ در مقابل، پكن بر بي‌طرفي خود در جنگ تاكيد دارد.در عين حال، چين عموما از ارسال سلاح به روسيه خودداري كرده و دوطرف در ديدار ماه مه، توافق ساخت خط لوله جديد گاز را نهايي نكردند. برخي تحليلگران، نگراني پكن از پيامدهاي اقتصادي جنگ و نهايي‌ نشدن توافق انرژي را نشانه‌هايي از محدوديت شراكت موسوم به «بدون محدوديت» مي‌دانند. همچنن اختلاف منافع در پرونده كنترل تسليحات نيز مطرح است. ترامپ خواهان توافق تازه‌اي با مشاركت روسيه و چين است، اما پكن براي ورود به توافق با دو كشوري كه زرادخانه‌هاي هسته‌اي بسيار بزرگ‌تري دارند، تمايل چنداني به اين موضوع نشان نداده است. با اين حال در روابط واشنگتن و پكن نيز گفت‌وگو با ادامه رقابت همراه است. ترامپ گفته بخش مهمي از گفت‌وگويش با شي به هوش مصنوعي و تراشه‌ها اختصاص داشته است. گزارش‌هاي منتشر شده از اختلاف در دولت امريكا بر سر محدود كردن فروش تراشه‌هاي پيشرفته به چين حكايت دارد؛ درحالي كه اختلاف‌هاي تجاري و عرضه عناصر نادر خاكي نيز همچنان بر روابط دو كشور اثر مي‌گذارند.  در همين راستا و به بهانه نشست تاريخي «شنژن»، روزنامه اعتماد با هدف بررسي ابعاد اين نشست و نتايج احتمالي حاصل از آن با سيدمحمدعلي سيدحنايي، كارشناس ارشد حوزه ديپلماسي و رييس انديشكده ديپلماسي ملل گفت‌وگو كرده كه در ادامه مشروح اين مصاحبه آمده است.

سيدمحمدعلي سيدحنايي در پاسخ به پرسش نخست «اعتماد» درباره مقايسه نشست سه‌جانبه شنژن با كنفرانس يالتا گفت: به نظر من، اين مقايسه از يك جهت قابل تأمل و از جهتي ديگر گمراه‌كننده است. اين تشبيه از آن جهت اهميت دارد كه هر دو رويداد در مقاطع حساسي از تحولات نظام بين‌الملل اتفاق افتاده‌اند؛ زماني كه قدرت‌هاي بزرگ تلاش مي‌كنند درباره قواعد بازي جهاني و چگونگي مديريت بحران‌ها به تفاهم برسند، اما اگر بخواهيم از اين شباهت نمادين نتيجه بگيريم كه جهان در آستانه تكرار يالتا و تقسيم مجدد مناطق نفوذ قرار گرفته، دچار ساده‌سازي تاريخي و تحليلي شده‌ايم. كنفرانس يالتا در فوريه ۱۹۴۵، در شرايطي برگزار شد كه جنگ جهاني دوم به مراحل پاياني خود رسيده بود. امريكا، بريتانيا و شوروي، به عنوان قدرت‌هاي پيروز جنگ، بخش مهمي از ترتيبات سياسي و امنيتي جهان پس از جنگ را مورد مذاكره قرار دادند، اما هيچ‌يك از سه قدرت حاضر در نشست شنژن، موقعيتي مشابه قدرت‌هاي پيروز در سال ۱۹۴۵ ندارند. امريكا با محدوديت‌هاي داخلي و بين‌المللي مواجه است؛ روسيه با وجود توان نظامي و هسته‌اي خود، نتوانسته اهدافش در جنگ اوكراين را به‌طور كامل محقق كند و چين نيز اگرچه به يكي از مهم‌ترين قدرت‌هاي اقتصادي جهان تبديل شده، همچنان با چالش‌هاي اقتصادي و امنيتي قابل‌توجهي روبه‌رو است. سيدحنايي افزود: ازسوي ديگر، نظام بين‌الملل امروز به‌شدت درهم‌ تنيده است. اقتصاد، فناوري، تجارت، انرژي و زنجيره‌هاي تامين جهاني به‌گونه‌اي به يكديگر وابسته‌اند كه تقسيم جهان به حوزه‌هاي نفوذ كاملا مجزا، نه عملي است و نه لزوما به سود خود قدرت‌هاي بزرگ خواهد بود.اما نبايد از واقعيت ديگري غافل شد؛ اينكه شاهد افزايش تمايل قدرت‌هاي بزرگ به تعريف مجدد محدوده منافع و خطوط قرمز يكديگر هستيم. در ادبيات روابط بين‌الملل، مي‌توان اين موضوع را در قالب
«بازگشت سياست حوزه‌هاي نفوذ» يا نوعي
«سازگاري ميان قدرت‌هاي بزرگ»
(Great Power Accommodation) بررسي كرد؛ يعني تلاش قدرت‌هاي بزرگ براي مديريت رقابت از طريق تفاهم‌هاي موردي، تنظيم روابط و پذيرش برخي واقعيت‌هاي ژئوپليتيكي. چنين تفاهمي لزوما به معناي توافق بر سر تقسيم رسمي جهان نيست. ممكن است قدرت‌ها در يك حوزه با يكديگر رقابت كنند، در حوزه‌اي ديگر به تفاهم برسند و در موضوعي سوم، همكاري محدودي داشته باشند، به همين دليل، به اعتقاد من، توصيف دقيق‌تر وضعيت كنوني، نه بازگشت كامل به نظم يالتا، بلكه حركت به سمت نوعي نظم چندقطبي رقابتي و در عين حال مبتني بر تفاهم‌هاي مقطعي است.

مديريت رقابت‌ها

سيدحنايي در پاسخ به پرسش ديگر «اعتماد»، درباره امكان شكل‌گيري تفاهم راهبردي ميان واشنگتن، پكن و مسكو در ساختار چند قطبي حاكم گفت: بايد ميان دو مفهوم «تفاهم راهبردي» و «اتحاد راهبردي» تمايز قائل شويم. به نظر من، امكان دستيابي به تفاهم‌هاي محدود و موضوعي ميان اين سه قدرت وجود دارد، اما شكل‌گيري يك توافق راهبردي پايدار و جامع ميان واشنگتن، پكن و مسكو با موانع ساختاري جدي روبه‌رو است.بدين معنا هر سه كشور در حال حاضر برداشت متفاوتي از نظم بين‌المللي دارند. دولت امريكا همچنان به دنبال حفظ موقعيت برتر خود در نظم جهاني است؛ هر چند رويكرد دولت ترامپ بيش از گذشته بر منطق معامله، توزيع هزينه‌ها و اولويت‌ دادن به منافع مستقيم امريكا استوار شده است. چين خواهان اصلاح ساختارهاي موجود و افزايش سهم خود در مديريت جهاني است و ترجيح مي‌دهد اين تغييرات تا حد امكان از مسير اقتصادي، نهادي و ديپلماتيك پيش برود. روسيه نيز به دنبال تثبيت جايگاه خود به عنوان يك قدرت بزرگ و بازتعريف ترتيبات امنيتي اروپا و مناطق پيراموني خود است. در واقع، هر سه كشور از ضرورت اصلاح نظم بين‌المللي صحبت مي‌كنند، اما درباره شكل نظم مطلوب و جايگاه خود و ديگران در آن توافق ندارند. اين كارشناس ارشد ديپلماسي، مهم‌ترين مانع در روابط امريكا و چين را رقابت ساختاري ميان اين دو قدرت دانست و افزود: اختلاف‌هاي آنها تنها به تجارت يا تعرفه‌هاي اقتصادي محدود نمي‌شود. تايوان، امنيت درياي جنوبي چين، فناوري‌هاي پيشرفته، نيمه‌رساناها، هوش مصنوعي، كنترل زنجيره‌هاي تامين و آينده حضور نظامي امريكا در منطقه هند و اقيانوس آرام، همگي موضوعاتي هستند كه رقابت دو كشور را به رقابتي چندبعدي تبديل كرده‌اند. به همين دليل، حتي اگر ترامپ و شي جين‌پينگ بتوانند در حوزه تجارت يا امنيت انرژي به توافق برسند، اين توافق لزوما به معناي كاهش رقابت ژئوپليتيكي آنها نخواهد بود.

سيدحنايي ادامه داد: در روابط ميان امريكا و روسيه نيز مساله اوكراين و آينده امنيت اروپا همچنان مانعي اساسي است. واشنگتن ممكن است به دنبال توافقي براي پايان‌دادن به جنگ باشد، اما چنين توافقي بايد با منافع و ملاحظات امنيتي اوكراين و اروپا سازگار باشد. در غير اين صورت، حتي توافق احتمالي ميان ترامپ و پوتين نيز با مشكل مشروعيت و اجراي پايدار مواجه خواهد شد.

او درباره مناسبات پكن و مسكو بيان كرد: روابط چين و روسيه، اگرچه در سال‌هاي اخير به سطح بي‌سابقه‌اي از نزديكي رسيده، فاقد ويژگي‌هاي يك اتحاد كاملا متوازن است. از اين منظر، نشست شنژن را بايد تلاشي براي ايجاد يك چارچوب حداقلي جهت مديريت رقابت دانست نه شكل‌گيري يك اتحاد سه‌جانبه.  سيدحنايي، نقش ديپلماسي شخصي ترامپ را نكته ديگري دانست كه نبايد ناديده گرفته شود و توضيح داد: او تمايل دارد مسائل پيچيده بين‌المللي را از طريق مذاكره مستقيم با رهبران قدرت‌هاي بزرگ مديريت كند. اين روش ممكن است در كوتاه‌مدت به كاهش تنش يا دستيابي به توافق‌هاي محدود منجر شود، اما نمي‌تواند جايگزين نهادها، تعهدات حقوقي و سازوكارهاي پايدار روابط بين‌الملل شود.

جايگاه ايران در مناسبات قدرت‌هاي بزرگ

سيدحنايي در پاسخ به پرسشي درباره احتمال تبديل‌شدن منافع ايران به موضوع چانه‌زني ميان قدرت‌هاي بزرگ گفت: به نظر من، يكي از مهم‌ترين موضوعاتي كه ايران بايد در تحليل تحولات اخير به آن توجه كند، تفاوت ميان روابط راهبردي با يك كشور و برخورداري از تضمين حمايت آن كشور در شرايط بحراني است. ايران با چين و روسيه روابط مهم و گسترده‌اي دارد، اما اين روابط را نبايد به معناي وجود يك اتحاد امنيتي الزام‌آور يا تعهد قطعي اين دو كشور به حمايت از ايران در هر شرايطي تلقي كرد. او توضيح داد: ابتدا بايد به اين واقعيت توجه داشت كه در اعلاميه منتشر شده پس از نشست، هيچ اشاره مستقيمي به ايران يا جنگ جاري نشده است. بنابراين، در حال حاضر سند علني و معتبري وجود ندارد كه نشان دهد سه رهبر درباره پرونده ايران به توافق مشخصي رسيده‌اند. البته اين موضوع به معناي آن نيست كه ايران در گفت‌وگوهاي خصوصي يا محاسبات راهبردي مطرح نشده باشد، اما ميان احتمال طرح يك موضوع در مذاكرات و دستيابي به توافق درباره آن، تفاوتي جدي وجود دارد. سياست خارجي چين، بيش از آنكه بر اتحادهاي نظامي و تعهدات امنيتي استوار باشد، بر حفظ منافع اقتصادي، دسترسي به بازارها و منابع انرژي و جلوگيري از بي‌ثباتي در مناطق مهم جهان متمركز است. ايران براي چين اهميت دارد؛ هم به عنوان تامين‌كننده انرژي و هم به عنوان كشوري مهم در جغرافياي غرب آسيا و ابتكار كمربند و راه. با اين حال، ايران تنها شريك چين در منطقه نيست. چين تاكنون تضمين دفاعي رسمي به ايران ارايه نكرده است. توافق همكاري جامع ۲۵ ساله ميان تهران و پكن نيز با وجود اهميت سياسي و اقتصادي، به معناي پيمان دفاعي يا تعهد نظامي متقابل نيست. اين تفاوت بايد در محاسبات سياست خارجي ايران مورد توجه قرار گيرد. رييس انديشكده ديپلماسي ملل درباره روابط تهران و مسكو نيز توضيح داد: شرايط در مورد روسيه پيچيده است. روابط دو كشور طي سال‌هاي اخير، به‌ ويژه پس از جنگ اوكراين، گسترش قابل توجهي پيدا كرده است. توافق مشاركت راهبردي جامع دو كشور كه در ژانويه ۲۰۲۵ امضا شد، حوزه‌هاي مختلف امنيتي، نظامي، اقتصادي و فناوري را در بر مي‌گيرد. با اين حال، اين توافق نيز پيمان دفاع جمعي به معناي متعارف نيست. براساس مفاد آن، اگر يكي از طرفين هدف حمله قرار گيرد، طرف ديگر نبايد به مهاجم كمك كند، اما تعهدي براي ورود نظامي مستقيم به جنگ در حمايت از طرف مقابل وجود ندارد. روسيه نيز مانند چين، سياست خارجي خود را براساس منافع ملي و اولويت‌هاي راهبردي‌اش تنظيم مي‌كند. جنگ اوكراين، روابط مسكو با غرب، نيازهاي اقتصادي و ملاحظات امنيتي روسيه در قفقاز و آسياي مركزي، همگي بر نحوه مواجهه اين كشور با پرونده ايران تاثير مي‌گذارند. بنابراين، لزوما نمي‌توان انتظار داشت كه مسكو در همه شرايط، منافع خود را با منافع تهران يكسان تعريف كند. اين تحليلگر با تاكيد بر اهميت حضور فعال ايران در عرصه ديپلماتيك ادامه داد: آنچه براي ايران اهميت دارد، اين است كه حضور حرفه‌اي و متناسب با عرف بين‌المللي در مذاكرات و عرصه‌هاي بين‌المللي، امكان نقش‌آفريني مستقيم در تصميم‌هاي مرتبط با منافع كشور را فراهم مي‌كند. به اعتقاد من، بهترين راهبرد براي ايران اين است كه روابط با قدرت‌هاي بزرگ را به‌گونه‌اي پيش ببرد كه به جاي اتكاي سياسي يك‌جانبه، بر همكاري متوازن و منافع متقابل استوار باشد. توسعه روابط با كشورهاي همسايه، به‌ويژه در شرايط بحراني كنوني، اهميت بسياري دارد، زيرا به هر حال اين جنگ پايان مي‌يابد و ايران و همسايگانش در كنار يكديگر باقي مي‌مانند.علاوه بر اين تقويت همكاري‌هاي اقتصادي منطقه‌اي، تنوع ‌بخشيدن به شركاي تجاري و حفظ كانال‌هاي ديپلماتيك با ساير بازيگران بين‌المللي مي‌تواند قدرت چانه‌زني ايران را افزايش دهد.

راهبرد چين

سيدحنايي در پاسخ به پرسشي مبني بر راهبرد چين و ميزان آمادگي اين كشور براي پذيرش مسووليت در بحران‌هاي بين‌المللي گفت: به نظر من، رفتار چين را بايد تركيبي از يك راهبرد حساب‌شده براي گسترش نفوذ و محدوديت‌هاي واقعي اين كشور در پذيرش مسووليت‌هاي امنيتي جهاني دانست. چين به ‌خوبي مي‌داند كه قدرت اقتصادي و سياسي، به‌تنهايي براي تبديل‌شدن به يك قدرت جهاني تعيين‌كننده كافي نيست، بلكه چنين جايگاهي مستلزم پذيرش هزينه‌هاي امنيتي، سياسي و اقتصادي مديريت بحران‌هاي بين‌المللي نيز هست. با اين حال، پكن در حال حاضر ترجيح مي‌دهد نفوذ خود را افزايش دهد، بدون آنكه درگير تعهدات نظامي گسترده‌تر و پرهزينه‌تر شود. او با اشاره به طرح موضوع دكترين مائو توضيح داد: به نظر من، بايد در استفاده از اين مفهوم كمي دقت كنيم. سياست خارجي چين در دوره مائو، به‌ويژه نظريه سه جهان، بر جايگاه چين در برابر دو ابرقدرت آن زمان و حمايت از كشورهاي در حال توسعه و جنبش‌هاي ضدسلطه تاكيد داشت. با اين حال، سياست خارجي چين در دوره شي جين‌پينگ را نمي‌توان صرفا ادامه مستقيم دكترين مائو دانست. چين امروز از نظر قدرت اقتصادي، فناورانه و بين‌المللي، با دهه‌هاي نخست پس از انقلاب ۱۹۴۹ تفاوت بسياري دارد. به همين دليل، مفاهيمي مانند ابتكار امنيت جهاني، ابتكار توسعه جهاني و ابتكار تمدن جهاني، در كنار ابتكار كمربند و راه، چارچوب‌هاي جديدي براي تبيين نقش بين‌المللي چين ايجاد كرده‌اند. سيدحنايي با اشاره به سند ابتكار امنيت جهاني گفت: در اين سند كه وزارت خارجه چين در سال ۲۰۲۳ منتشر كرد، بر حاكميت ملي، عدم مداخله در امور داخلي كشورها، امنيت مشترك، حل‌وفصل مسالمت‌آميز اختلاف‌ها و مخالفت با ذهنيت جنگ سرد تاكيد شده است. به باور او، اين اصول به پكن امكان مي‌دهد خود را مدافع نوعي نظام بين‌المللي جايگزين معرفي كند؛ نظمي كه در آن كشورهاي غيرغربي سهم بيشتري در تصميم‌گيري جهاني داشته باشند.او در عين حال افزود: ميان ادبيات رسمي چين و رفتار عملي آن تفاوت‌هايي وجود دارد. چين از يك‌سو بر عدم مداخله تاكيد مي‌كند، اما ازسوي ديگر، به‌تدريج در موضوعات منطقه‌اي و بين‌المللي نقش فعال‌تري ايفا كرده است. توافق تهران و رياض در مارس ۲۰۲۳ با ميانجيگري چين، يكي از نمونه‌هاي مهم اين تحول بود. اين توافق نشان داد كه پكن مي‌تواند از ظرفيت اقتصادي و روابط سياسي خود براي تسهيل گفت‌وگو ميان بازيگران منطقه‌اي استفاده كند. رييس انديشكده ديپلماسي ملل ادامه داد: پژوهش‌هاي جديد درباره ديپلماسي ميانجيگرانه چين، اين رويكرد را نوعي ميانجيگري محدود و مديريت‌شده توصيف مي‌كنند؛ به اين معنا كه چين تلاش مي‌كند اعتبار ديپلماتيك به دست آورد، اما لزوما مسووليت اجراي كامل توافق يا حل همه اختلاف‌ها را نمي‌پذيرد. او افزود: در چنين چارچوبي باتوجه به اينكه چين از روابط اقتصادي و انرژي با ايران برخوردار است از برخي مواضع تهران در مجامع بين‌المللي حمايت مي‌كند، اما در عين حال منافع گسترده‌اي در كشورهاي عربي خليج‌فارس دارد و به دنبال حفظ ثبات منطقه‌اي است. بنابراين، پكن تمايل ندارد روابطش با ايران به ‌گونه‌اي مديريت شود كه آن را وارد تقابل مستقيم با امريكا يا شركاي عربش كند. به همين دليل، معتقدم رويكرد چين را پيش از آنكه صرفا مبتني بر دكترين مائو بدانيم، بايد در قالب نوعي مشاركت گزينشي و مديريت ريسك تحليل كنيم. چين به دنبال گسترش نفوذ است، اما هزينه‌هاي مداخله مستقيم را تا حد امكان محدود نگه مي‌دارد. به باور سيدحنايي، بنابراين، رفتار فعلي چين را هم بايد راهبردي و حساب‌شده دانست و هم ناشي از محدوديت‌هاي يك قدرت در حال گذار. چين هنوز در مرحله‌اي قرار دارد كه مي‌خواهد نفوذ جهاني خود را افزايش دهد، اما درباره ميزان تعهدات و هزينه‌هايي كه حاضر است براي اين نفوذ بپردازد، بسيار محتاطانه عمل مي‌كند. رييس انديشكده ديپلماسي ملل در ادامه، نشست شنژن را نشانه‌اي احتمالي از تغيير در اين رويكرد ارزيابي كرد و گفت: به نظر من، اين نشست نشانه‌اي است از اينكه چين در حال فاصله‌گرفتن از سياست قبلي خود، يعني سواري رايگان از نظام بين‌المللي، است و تلاش مي‌كند خود را به عنوان يك ابرقدرت (Superpower) و قدرتي بزرگ و تعيين‌كننده در معادلات جهاني نشان دهد.

پيام نشست شنژن براي بازيگران غايب

سيدحنايي در پاسخ به پرسش پاياني «اعتماد»، درباره پيامدهاي حضور همزمان رهبران امريكا، چين و روسيه در غياب متحدان اروپايي و آسيايي واشنگتن گفت: به نظر من، يكي از مهم‌ترين پيامدهاي سياسي نشست شنژن، پيامي است كه درباره جايگاه قدرت‌هاي بزرگ در مديريت تحولات بين‌المللي ارسال مي‌كند. وقتي رهبران سه قدرت بزرگ نظامي و هسته‌اي جهان در يك نشست گردهم مي‌آيند و درباره امنيت بين‌المللي، انرژي و اصلاح ساختارهاي جهاني گفت‌وگو مي‌كنند، اين تصوير به ‌طور طبيعي اين تصور را تقويت مي‌كند كه بخش مهمي از تصميم‌گيري‌هاي جهاني همچنان در سطح قدرت‌هاي بزرگ انجام مي‌شود. اين موضوع به‌ ويژه براي كشورهاي غايب اهميت دارد. او توضيح داد: در اروپا، نگراني اصلي اين است كه امريكا و روسيه درباره آينده جنگ اوكراين به تفاهمي برسند كه منافع و ملاحظات امنيتي خود اوكراين و كشورهاي اروپايي در آن به ‌اندازه كافي لحاظ نشده باشد. در آسيا نيز متحدان امريكا، به ‌ويژه ژاپن و كره‌جنوبي، تحولات را با دقت دنبال مي‌كنند. اين كشورها نگرانند كه تعامل مستقيم واشنگتن با پكن و مسكو، بدون مشورت كافي با متحدان منطقه‌اي، بر محاسبات امنيتي آنها تاثير بگذارد. موضوع تايوان نيز در همين چارچوب اهميت دارد و هرگونه تفاهم ميان امريكا و چين كه بدون درنظر گرفتن منافع و اراده سياسي تايوان شكل بگيرد، مي‌تواند نگراني‌هاي امنيتي در شرق آسيا را افزايش دهد. سيدحنايي در عين حال تاكيد كرد: غيبت متحدان در يك نشست لزوما به معناي كاهش قدرت يا حذف آنها از معادلات بين‌المللي نيست. ازسوي ديگر، هيچ‌يك از سه رهبر حاضر در شنژن نمي‌توانند به‌سادگي درباره سرنوشت كشورهاي مستقل ديگر تصميمي الزام‌آور بگيرند. ترامپ نمي‌تواند به نمايندگي از اوكراين درباره تماميت ارضي اين كشور تصميم بگيرد؛ همان‌طور كه شي جين‌پينگ و ترامپ نمي‌توانند بدون در نظر گرفتن مواضع و ظرفيت‌هاي خود تايوان، آينده آن را تعيين كنند.  به همين ترتيب، هيچ‌كدام نيز نمي‌توانند درباره آينده ايران تصميم بگيرند.  به گفته او، در دو جنگ قبلي نيز مشخص شد كه محاسباتي كه درباره يك كشور صورت مي‌گيرد، ممكن است با اراده آن ملت تفاوت بسياري داشته باشد.سيدحنايي در ادامه يادآور شد كه تاثير اين روند بر اعتماد متحدان سنتي امريكا را نكته مهم ديگري دانست و توضيح داد: اگر متحدان واشنگتن به اين نتيجه برسند كه ممكن است منافع امنيتي آنها در مذاكرات مستقيم ميان رهبران قدرت‌هاي بزرگ ناديده گرفته شود، به‌تدريج براي افزايش استقلال راهبردي خود تلاش خواهند كرد. اين موضوع مي‌تواند به تقويت بحث خودمختاري راهبردي در اروپا و افزايش تلاش كشورهاي آسيايي براي متنوع‌سازي روابط امنيتي و اقتصادي منجر شود. چنين شرايطي همچنين اهميت اصل خودياري در روابط بين‌الملل را در دوران كنوني گذار جهاني يادآوري مي‌كند.

 

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
وب گردی
ایران‌کارت؛ ابزار تازه بانک ملی ایران برای جلب رضایت و وفاداری مشتریان مدیرعامل بانک ملی ایران خواستار بازطراحی سازوکار مشارکت بازار پول و سرمایه شد؛ تأمین مالی پروژه های بزرگ به معماری جدید نیاز دارد رونمایی از ویدئوکال سپینوی بانک صادرات ایران/ قدردانی وزیر امور اقتصادی و دارایی از خدمت‌رسانی نوین به شهروندان/ افشین خانی: اعتماد مشتریان، پایه طراحی محصولات جدید خواهد بود تاکید مدیرعامل بانک صادرات ایران بر ارائه خدمات نوین و کارآمد به مشتریان آغاز به کار هیئت مدیره جدید بانک صادرات ایران حضور بانک صادرات ایران در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه پرداخت 118 هزار وام قرض‌الحسنه در بانک صادرات ایران رونمایی از سه محصول فناورانه بانك ملت در نمایشگاه نظام مالی؛ از تأمین مالی یكپارچه تا سامانه های شركای تجاری و مدیریت ثروت رونمایی از طرح «دماوند» بانک ملی با وام تا 2.5 میلیارد تومانی+ عکس رایزنی‌های فشرده و بازدیدهای رسمی در غرفه بانک دی