• 1405 شنبه 30 آبان
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
fhk; whnvhj بانک ملی بیمه ملت

30 شماره آخر

  • شماره 4010 -
  • 1396 چهارشنبه 4 بهمن

دولت دوازدهم و اقتصاد آزاد

كميل طيبي

روزي كه آقاي روحاني ابعاد بودجه را كالبدشكافي كرد و پرژكتورهاي نظارتي خود را روي بودجه برخي نهادها قرار داد، در ميان جامعه روشنفكري و حتي افكار عمومي اين اميدواري به وجود آمد كه عالي‌ترين مقام اجرايي كشور كليد شفافيت بودجه را فشار داده و ازاين پس دخل و خرج دولت در پيشگاه جامعه مانيتور خواهد شد. بودجه 97 در گام اول پيام‌آور شفافيت بود و تا حدي براي رسيدن به اقتصاد آزاد ما را اميدوار كرد. لايحه بودجه اگرچه در ذات خود داراي اشكالاتي بود اما با توجه به نورافشاني رييس‌جمهور به لايه‌هاي پنهان اين بودجه، مشخص شد كه دست دولت تا چه اندازه در تخصيص بهينه منابع بسته است و حدود 200 هزار ميليارد تومان از محل درآمدهاي نفتي و ماليات را بايد به چه نهادها و مراكزي پرداخت كند. لايحه كه به مجلس رسيد دخل و تصرف بر آن زياد شد تا جايي كه برخي دولتمردان اعلام كردند روح بودجه از آن خارج شده و روحي ديگر در پيكر نخستين بودجه دولت دوازدهم حلول پيدا كرده است. از اين رو پيشنهاد شد كه يا دولت لايحه را پس بگيرد، يا اجرا نكند يا با رايزني با نمايندگان بيش از 80 درصد آنچه را كه پيشنهاد داده در درون آن نگه دارد. آنچه از مصوبات كميسيون تلفيق مي‌توان رصد كرد اين است كه نمايندگان آگاهانه و با برخي منافع سياسي روند اصلاح قيمت‌ها را از دستور كار خارج كرده و روي به تثبيت قيمت‌ها آورده‌اند. در چنين شرايطي كار براي آزادسازي اقتصاد كه فرآيندي بلندمدت بوده و مجموعه‌اي از سياست‌ها و اصلاحات را در طول چند سال در بر مي‌گيرد سخت شده است. آزادسازي اقتصاد و رسيدن به قيمت‌هاي تعادلي در بلندمدت معنا پيدا مي‌كند و اگر در سياست‌گذاري‌هاي كوتاه‌مدت به عنوان مثال بودجه‌هاي يك ساله، تغييرات انجام نشود، نمي‌توان اميدوار بود كه جريان آزادسازي و رقابت‌پذيري در يك اقتصاد رخ داده است. نمي توان از يك سو جلوي اصلاح قيمت‌ها را گرفت و به واقعي‌سازي آن بي‌توجهي كرد و از سوي ديگر شعار آزادسازي اقتصاد و رقابت‌پذير كردن آن را سر داد. به نظر مي‌رسد در اين ميان، دولت و حتي شخص رييس‌جمهور آن‌گونه كه بايد پاي سند مالي كه خود آن را تقديم مجلس كرده بود، نايستاد و نتوانست از آن دفاع كرده و برنامه‌اي كه تحت نظر دارد را پياده كند. نتيجه آن مي‌شود كه روند اصلاح در برخي بازارهاي مهم از جمله انرژي و ارز به تعويق بيفتد و منافع بلندمدت اقتصادي را ضايع كند. توقع بر آن بود كه رييس‌جمهور در سخنان دوشنبه شب خود در خصوص بودجه 97 توضيحات بيشتري ارايه دهد و به شفاف‌سازي‌هاي بيشتري روي مي‌آورد اما ديده شد كه فقط سه برنامه براي نوسازي بافت‌هاي فرسوده، نوسازي ناوگان حمل و نقل و ايجاد اشتغال ارايه شد بدون آنكه از منابع آن نام برده شود. البته ما بيرون از دولت هستيم و نمي‌دانيم در درون حاكميت چه مي‌گذرد و چرا رييس‌جمهور ترجيح مي‌دهد با محافظه‌كاري درباره بودجه سخن بگويد اما به عنوان كارشناساني كه اقتصاد ايران را مورد مطالعه قرار مي‌دهيم براي‌مان مثل روز روشن است كه نمي‌توانيم با تثبيت قيمت‌ها در بازار ارز و انرژي اصلاحات عميقي در اقتصاد به وجود آوريم. وظيفه دولت آن است كه به منظور رسيدن به برخي اهداف اساسي خود در اقتصاد تبعات اجراي آن را بپذيرد اما متاسفانه ديده مي‌شود كه چنين اراده‌اي در دولت وجود ندارد و به همين دليل روند اصلاح قيمت‌ها به تعويق افتاده است. در چنين شرايطي نمي‌توان اميدوار بود دولتي كه تئوريسين‌هاي اقتصادي آن عمدتا از طرفداران اقتصاد آزاد به شمار مي‌آيند بتوانند اقتصاد ايران را به سمت آزادسازي در بلندمدت سوق دهند.  اقتصاد ايران در حال حاضر براي تامين منابع خود نياز به اصلاح پلكاني قيمت‌ها دارد و ضروري است تا يكسان‌سازي قيمت ارز را در دستور كار خود قرار دهد. بدون انجام اين اصلاحات عملا بخش منابع درآمدي دولت با اما و اگر مواجه خواهد بود و دولت قادر نيست تا بدون اخذ ماليات و فروش نفت از محل‌هايي ديگر درآمد لازم و كافي براي اجراي پروژه‌هاي عمراني و سرمايه‌گذاري‌هاي جديد داشته باشد.
عضو هيات علمي دانشكده اقتصاد دانشگاه اصفهان

 

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
وب گردی
ایران‌کارت؛ ابزار تازه بانک ملی ایران برای جلب رضایت و وفاداری مشتریان مدیرعامل بانک ملی ایران خواستار بازطراحی سازوکار مشارکت بازار پول و سرمایه شد؛ تأمین مالی پروژه های بزرگ به معماری جدید نیاز دارد رونمایی از ویدئوکال سپینوی بانک صادرات ایران/ قدردانی وزیر امور اقتصادی و دارایی از خدمت‌رسانی نوین به شهروندان/ افشین خانی: اعتماد مشتریان، پایه طراحی محصولات جدید خواهد بود تاکید مدیرعامل بانک صادرات ایران بر ارائه خدمات نوین و کارآمد به مشتریان آغاز به کار هیئت مدیره جدید بانک صادرات ایران حضور بانک صادرات ایران در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه پرداخت 118 هزار وام قرض‌الحسنه در بانک صادرات ایران رونمایی از سه محصول فناورانه بانك ملت در نمایشگاه نظام مالی؛ از تأمین مالی یكپارچه تا سامانه های شركای تجاری و مدیریت ثروت رونمایی از طرح «دماوند» بانک ملی با وام تا 2.5 میلیارد تومانی+ عکس رایزنی‌های فشرده و بازدیدهای رسمی در غرفه بانک دی