دونالد ترامپ پيش از برگزاري انتخابات مياندورهاي كنگره امريكا در واكنش به احتمال از دست رفتن اكثريت جمهوريخواهان، براي خود عنواني تازه درنظر گرفته بود؛ «آقاي وتو.»
او در گفتوگو با شبكه «سيبياس» تصريح كرد كه در صورت پيروزي دموكراتها، از قدرت وتوي رياستجمهوري براي جلوگيري از تصويب طرحها و لوايح موردنظر آنها استفاده خواهد كرد. ترامپ حتي با اشاره به اينكه دموكراتها ممكن است لوايح متعددي را به كاخ سفيد ارسال كنند، گفته بود كه آنها را با مهر وتو بازخواهد گرداند تا درنهايت ناچار به مذاكره و توافق با او شوند.
او همچنين پس از مشخص شدن نتايج انتخابات نيز با انتشار تصويري از كلاه قرمزي كه عبارت «VETO» روي آن نقش بسته بود، بار ديگر بر اين رويكرد تاكيد كرد. با اين حال، از دست رفتن اكثريت كنگره براي جمهوريخواهان، صرفا به معناي محدود شدن مسير پيشبرد برنامههاي تقنيني ترامپ نيست، بلكه دموكراتها با دراختيار گرفتن هر دو مجلس نمايندگان و سنا، ابزارهاي نظارتي گستردهتري براي بررسي عملكرد دولت و به چالش كشيدن تصميمات رييسجمهور دراختيار خواهند داشت. اگرچه ترامپ همچنان ميتواند از حق وتوي خود براي مقابله با طرحهاي مصوب كنگره استفاده كند، اما اين اختيار لزوما مانع از برگزاري تحقيقات، جلسات استماع و احضار مقامهاي دولتي نخواهد شد. در همين چارچوب، گزارش سيانان به ۹ پرونده اشاره ميكند كه دموكراتها ميتوانند در دوره جديد كنگره براي بررسي عملكرد دولت ترامپ دنبال كنند؛ از نحوه تصميمگيري درباره جنگ ايران و عملكرد نهادهاي مهاجرتي امريكا گرفته تا پروندههاي مرتبط با منافع اقتصادي رييسجمهور، خانواده و متحدانش.
به گزارش اين رسانه امريكايي، رويكرد ترامپ درقبال اصول اخلاقي حاكم بر دولت و بياعتنايي او به هنجارها، قواعد و قوانين، فرصتهاي متعددي را براي انجام تحقيقات و بررسيهاي نظارتي دراختيار دموكراتها قرار داده است. با اين حال، دموكراتها در انتخاب پروندههاي موردنظر خود با يك چالش مهم روبهرو هستند؛ اينكه بايد بر كدام موضوعات تمركز كنند؟ به اين بهانه روزنامه اعتماد پروندههايي كه ممكن است كنگره جديد در آنها ترامپ را به چالش بكشد مورد ارزيابي قرار داده است.
1- حملات به قايقها
دولت امريكا اعلام كرده كه با حملاتش قاچاقچيان موادمخدر را هدف قرار ميدهد؛ افرادي كه از نظر اين دولت، «مبارزان غيرقانوني» محسوب ميشوند. با اين حال، حتي برخي جمهوريخواهان نيز از آنچه در عمل چيزي جز قتلهاي فراقضايي نيست، ابراز نارضايتي كردهاند. اين نارضايتي به ويژه پس از آن شدت گرفت كه مشخص شد ارتش امريكا دومين حمله را نيز با عنوان حمله «دوضربهاي» عليه يك قايق مظنون به حمل موادمخدر در درياي كاراييب انجام داده است. «تيم كين» سناتور دموكرات ايالت ويرجينيا، گفته است كه شواهد موجود را بررسي كرده و به اين نتيجه رسيده كه اين حملات احتمالا به كشته شدن غيرقانوني «افرادي منجر شده كه هيچ نقشي در قاچاق موادمخدر نداشتهاند.»
با اين همه به نوشته سيانان، نقطهضعف دموكراتها در پيگيري اين پرونده آن است كه ممكن است اين تصور ايجاد شود كه آنها در حال دفاع از افرادي هستند كه به قاچاق موادمخدر متهم شدهاند. در عين حال ماهيت غيرمعمول و كمسابقه اين حملات به اندازهاي است كه به نظر ميرسد خودداري از تلاش براي كسب اطلاعات بيشتر درباره آنها، كوتاهي در انجام وظايف نظارتي كنگره باشد.
2- بازسازيها و تغييرات ترامپ در ساختمانهاي دولتي
پرونده جنجالي ديگر اين است كه ترامپ بدون هيچگونه هشدار قبلي، بال شرقي كاخ سفيد را تخريب كرده؛ آنهم درحالي كه پيشتر گفته بود چنين كاري انجام نخواهد داد. دولت او همچنين بارها تلاش كرد نام ترامپ را بر مركز «كندي» بگذارد و پس از آنكه يك قاضي دستور داد اين نام از ساختمان برداشته شود، نماي بيروني آن را پوشاند. ماجراي استخر انعكاس يادبود «لينكلن» نيز به پروژهاي مربوط ميشود كه ظاهرا با شتابزدگي آغاز شده و قطعا به درستي اجرا نشده است؛ پروژهاي كه بدون برگزاري فرآيند رقابتي مناقصه انجام شد. اين موارد، البته، بدون درنظر گرفتن پرونده مردي است كه ظاهرا با هدف تقويت ادعاهاي بياساس ترامپ درباره خرابكاري، عليه او كيفرخواست صادر شد، اما وزارت دادگستري امريكا بعدتر اين پرونده را مختومه كرد.
3- ايلان ماسك
«ايلان ماسك»؛ پروندهاي كه تاحدودي حساس و بحثبرانگيز شده، چراكه ايلان ماسك ثروتمندترين مرد جهان است و پيگيري پروندهاش ممكن است اين تصور را ايجاد كند كه دموكراتها درصدد انتقامگيري از او به دليل صرف صدها ميليون دلار براي پيروزي جمهوريخواهان در انتخابات هستند. با اين حال، موضوعات قابلتوجهي براي انجام تحقيقات در اين زمينه وجود دارد. بخش قابلتوجهي از تلاشهاي ماسك در قالب طرح «اداره بهرهوري دولت» آشفته و بينظم بود و عملكرد دولت فدرال را مختل كرد. در ماههاي اخير نيز پرسشهايي درباره اين موضوع مطرح شده كه آيا ايلان ماسك يا دولت ترامپ مسوول كاهش سرعت و محدود شدن دسترسي به اينترنت ماهوارهاي استارلينك بودهاند؛ اقدامي كه توان دفاعي اوكراين در جنگ را با مشكل مواجه كرد. با اين حال باتوجه به حجم قراردادهايي كه ماسك از دولت فدرال دريافت ميكند و منافعي كه از اين قراردادها به دست ميآورد، ميتوان استدلال كرد كه روشن شدن ابعاد اين مسائل و بررسي دقيق آنها از اهميت بالايي برخوردار است.
4- كارزار انتقامجويي حقوقي ترامپ و وزارت دادگستري امريكا
در اين رابطه نيز بايد متذكر شد كه موضوع فقط به كيفرخواستهاي ناموفق عليه «لتيتيا جيمز» دادستان كل نيويورك «كسيدي هاچينسون» شاهد پرونده ششم ژانويه و شش عضو دموكرات كنگره محدود نميشود؛ بلكه تحقيقات عليه شمار زيادي ديگر از مخالفان ترامپ را نيز دربرميگيرد كه به نظر ميرسد بر شواهد بسيار اندكي استوار بودهاند. به گزارش سيانان، تلاش براي انتقامگيري در اين پروندهها كاملا آشكار است. دموكراتها ممكن است بيش از هر چيز، اين حوزه را يكي از زمينههاي ضروري براي پاسخگويي و اعمال نظارت بدانند، چراكه نگرانند نظام سياسي امريكا به چرخهاي بيپايان از اقدامات تلافيجويانه قضايي تبديل شود.
5- جنسن هوانگ، انويديا و مگاسپيد
(Megaspeed)
سيانان در ادامه گزارش خود نوشت: بله پرونده جنسن هوانگ، رسوايي تازهاي در پروندههاي مطرح شده ترامپ است، اما در عين حال، پيامدهاي بسيار مهمي نيز دارد. اين ماجرا شركت «انويديا» را درگير ميكند؛ شركتي كه شايد مهمترين بازيگر در رقابت جهاني هوش مصنوعي باشد. همچنين، موضوع جاسوسي احتمالي چين عليه اين شركت، انتقال غيرقانوني احتمالي تراشههاي ارزشمند هوش مصنوعي به چين از طريق شركت مگاسپيد (Megaspeed) و نيز ادعاي «اسكات بسنت» وزير خزانهداري امريكا، درباره امتناع تعجبآور وزارت بازرگاني به رياست «هاوارد لاتنيك» از قرار دادن نام «مگاسپيد» در ليستسياه را دربرميگيرد، آنهم در شرايطي كه رويكرد سهلگيرانه لاتنيك درقبال چنين مسائلي ظاهرا به نفع يكي از كسبوكارهاي خانوادگي او تمام شده است. وزارت بازرگاني در واكنش اعلام كرده كه لاتنيك به تمامي توافقهاي مربوط به رعايت اصول اخلاقي پايبند بوده است. با اين همه اين تحقيقات ميتواند با هدف روشن شدن اين موضوع انجام شود كه چه كساني، در چه زماني و از چه مسائلي درباره شركت مگاسپيد و رابطه جنسن هوانگ با يك زن تاجر چيني مطلع بودهاند و آيا مقامهاي مربوطه با وجود اطلاع از اين مسائل، عامدانه از كنار آنها گذشتهاند يا خير.
6- اداره مهاجرت و گمرك امريكا
(ICE) و اخراج مهاجران
واقعيت اين است كه مساله مهاجرت به خودي خود دامنه بسيار گستردهاي دارد و ميتواند طيف وسيعي از مسائل را دربرگيرد؛ ازجمله كشته شدن «رنه گود» و «الكس پرتي» دو معترض به سياستهاي مهاجرتي، به دست ماموران فدرال در شهر مينياپوليس؛ پروندههايي كه دولت ترامپ از انجام تحقيقات درباره آنها خودداري كرده است. اما اين تحقيقات ميتواند موارد ديگري از تخلفات احتمالي را شامل شود؛ ازجمله بازداشت و نگهداري غيرقانوني صدها شهروند امريكايي، اخراج اشتباهي برخي ديگر از افراد از كشور و ادعاهاي نادرستي كه وزارت امنيت داخلي امريكا درباره بسياري از اين رويدادها مطرح كرده است. همانند پرونده حملات به قايقها، دموكراتها ممكن است نگران باشند كه پيگيري اين مسائل، آنها را بيش از حد حامي مهاجران فاقد مدارك قانوني اقامت در امريكا نشان دهد. با اين حال، حتي خود ترامپ نيز اذعان كرده است كه كارزار اخراج مهاجران دولتش درنهايت بيش از حد سختگيرانه بوده است.
7- پرونده اسناد اپستين
«اپستين» يكي از پروندههايي است كه جنجال بسياري براي دولت ترامپ ايجاد كرده؛ با اين حال به نظر ميرسد بخش زيادي از ابعاد آن تاكنون مورد بررسي قرار گرفته باشد. در هر حال همچنان پرسشهاي بيپاسخ بسياري درباره آن وجود دارد. اينكه ترامپ چه زماني و تا چه اندازه از اقدامات اپستين اطلاع داشت؟ (به نظر ميرسد امريكاييها بر اين باورند كه او اطلاعات زيادي در اين باره داشته است). چرا ترامپ بارها درباره ميزان نزديكي و ارتباط خود با اپستين ادعاهاي نادرستي مطرح كرده است؟ چرا دولت او تاكنون تمام اسناد اين پرونده را منتشر نكرده است؟ با اين همه يكي از پرسشهاي مهمتر اين است: «جيسلين مكسول» كه به دليل قاچاق جنسي كودكان محكوم شده است، چگونه پس از ارايه اظهاراتي كه به نفع وزارت دادگستري امريكا بود، توانست از انتقال به زنداني با شرايط مطلوبتر برخوردار شود؟ اين پرسش اخير تقريبا به طور كامل با برگزاري جلسات استماع در كنگره و تحقيقات قانونگذاران تناسب دارد. اين پرونده همچنين ممكن است پاي «تاد بلانش» دادستان كل امريكا را نيز به ميان بكشد؛ كسي كه با «مكسول» در ارتباط بوده و با پرونده او سروكار داشته است.
8- جنگ با ايران
شايد بديهيترين موضوع براي انجام تحقيقات، مجموعه توجيهات و دلايلي باشد كه دولت ترامپ براي آغاز جنگ مطرح كرده و در موارد متعدد نيز با يكديگر تناقض داشتهاند؛ همچنين اهدافي كه دولت براي اين جنگ تعيين كرده و بارها آنها را تغيير داده است.
به گزارش سيانان، كنگره ميتواند همانند آنچه در جريان جنگ عراق انجام داد، بررسي كند كه هدف واقعي از جنگ امريكا با ايران چه بوده و آيا دولت با مردم امريكا درباره دلايل و اهداف آن صادقانه رفتار كرده است يا خير. با اين همه ميدانيم كه ترامپ ظاهرا درباره ميزان قريبالوقوع بودن تهديد ايران اغراق كرده است. علاوه بر اين، دموكراتها ميتوانند حمله امريكا به يك مدرسه ابتدايي (ميناب) در ايران را كه در روزهاي نخست جنگ انجام شد، مورد بررسي قرار دهند؛ حملهاي كه دولت امريكا همچنان از اظهارنظر درباره آن خودداري ميكند و دليل اين موضع را ادامه تحقيقات داخلي خود اعلام كرده است.
به گزارش رسانههاي امريكايي، شواهد موجود نشان ميدهد اين حمله احتمالا براساس اطلاعات قديمي و بهروزرساني نشده انجام شده است. همچنين، در گزارشي كه اخيرا ازسوي سازمان ملل متحد منتشر شده، احتمال ارتكاب جنايت جنگي در جريان اين حمله مطرح شده است.
9- ثروتاندوزي ترامپ و حلقه نزديكانش
اين پرونده نيز از نظر تعداد موضوعات قابل بررسي، ظرفيت بالايي براي انجام تحقيقات دارد و ميتواند از نظر سياسي براي دموكراتها دستاوردهايي به همراه داشته باشد. با اين همه موضوع فقط به اين محدود نميشود كه ترامپ از طريق ارزهاي ديجيتال، تبليغ سهامي كه بهتازگي خريداري كرده و فروش دسترسي زودهنگام به مطالبش در شبكه اجتماعي خود، از رياستجمهوري ميلياردها دلار درآمد كسب كرده است. اين پرونده همچنين احتمال وجود تعارض منافع در فعاليتهاي «جرد كوشنر» و «استيو ويتكاف» نمايندگان ارشد ترامپ در مذاكرات خارجي و نيز «هاوارد لاتنيك» وزير بازرگاني او را دربرميگيرد. موضوع ديگر، اختصاص بودجههاي فدرال به شركتهايي است كه ازسوي شركت سرمايهگذاري دونالد ترامپ «جونيور» پسر رييسجمهور امريكا، حمايت مالي ميشوند. در تازهترين موارد نيز ميتوان به احتمال نفوذ و اعمال قدرت ازسوي «كيمبرلي گيلفويل» سفير پيشين امريكا در يونان و «آلينا حبا» مقام ارشد سابق وزارت دادگستري، اشاره كرد.
به نوشته سيانان، فساد در اواخر رقابتهاي انتخاباتي به يكي از دغدغههاي اصلي رايدهندگان تبديل شد و اين موضوع فرصتي فراهم ميكند تا دموكراتها از آن بهره بگيرند و پاسخگويي مقامها را در زمينهاي مطالبه كنند كه به نظر ميرسد رايدهندگان خواهان رسيدگي جدي به آن هستند. در شرايطي كه احتمال آغاز تحقيقات كنگره درباره اين 9 پرونده وجود دارد، ترامپ روز جمعه فرماني اجرايي امضا كرد كه براساس آن، پيمانكاران دولت فدرال موظفند درباره هرگونه پاسخگويي به پرسشها و درخواستهاي تحقيقاتي كنگره در ارتباط با فعاليتهايشان، با كاخ سفيد هماهنگي كنند! اين فرمان ميتواند آژير آغاز جنگ باشد.