تينا جلالي
نوروز و روزهاي تعطيلش فرصت مناسبي براي سفر و گشتوگذار به مناطق مختلف ايران و شهرهاي زيباي آن است، تنفس و استراحت ذهن و فكر در فضا و مناطق طبيعي و بكر و تماشاي اماكن تاريخي مختلف در ايام عيد خاصه با هواي دلانگيز بهار لطف خاصي دارد.
در سفر نوروزي كه به شمال كشور داشتم در كنار گردشها و پرسهزنيهاي روزانه، يكي از روزها به فريدونكنار رفتيم و همان روز تصميم گرفتيم با خانواده به سينما هم برويم و يكي از فيلمهاي اكران عيد را ببينيم. خصوصا اينكه با تعريفي كه از كيفيت يكي از فيلمها براي خانواده كرده بودم جمع خانواده مشتاق بوديم فيلم را در سالن سينما ببينيم.
براي عصر يكي از روزها برنامهريزي كرده بوديم كه متوجه شديم متاسفانه شهر فريدونكنار سينما ندارد و براي تماشاي فيلم بايد به بابلسر برويم.
تو ذوقم خورد و تعجب كردم كه واقعا فريدونكنار سينما ندارد؟ مگر ميشود؟
در پاسخ به تعجبم يكي از اقوام برايم توضيح داد كه شهر فريدونكنار، فقط يك سالن سينما دارد، اما همين يك سالن سينما بيشتر از بيست سال است كه تعطيل است، اگر هم كسي بخواهد فيلمي ببيند به سينماي بابلسر ميرود.
تعجبم بيشتر شد، چرا شهر توريستي با جمعيت قابل توجه، فقط يك سالن سينما بايد داشته باشد و چرا همين يك سالن هم تعطيل است؟ آن هم در شرايطي كه در دو،سه سال اخير، سينما و فيلمهاي كمدي فروش بالايي دارد و با استقبال مخاطبان همراه است و اساسا گيشه سينماها در يكي، دو سال اخير دچار ركود نيست.
ماجرا چه بود؟
همان روز به سينما سري زدم و از نزديك ماجرا را پيگيري كردم... سينما پيوند در خيابان اصلي شهر فريدونكنار، خيابان شهدا قرار دارد، وقتي به نزديك سالن سينما رسيدم با تابلوي رنگ و رو رفتهاي مواجه شدم كه به زور ميتوانستم نام سينما پيوند را روي آن بخوانم، با سردر سوخته و سياهي كه نشان ميداد مدتهاست اين سينما رنگ اكران فيلم را به خود نديده است. ولي ساختمان تروتميز و آماده بهرهبرداري به نظر ميرسيد. به بيان ديگر اگر سالن سينما پيوند تعطيل است، اما ساختمان كاملا مرتب است و از فرسودگي و كهنگي خبري نيست .ولي علايمي از حيات سينما ديده نشد. كركره سينما پايين كشيده شده بود.
چندتايي از تابلو عكس گرفتم. با خودم گفتم در بيست سال اخير فيلمهاي پرفروش زيادي در سينماي ايران اكران شد، از هزارپا تا فسيل و مطرب و مستعشق و ... ، يعني مردم اين شهر كنجكاو نميشدند يا علاقه نداشتند اين فيلمها را ببينند؟ يعني در اين شهر كسي براي تماشاي فيلم اصغر فرهادي علاقهمند نبوده؟ يعني در اين شهر مخاطبي براي فيلمهاي ارگاني و حكومتي هم نيست؟
با اهالي محل و همسايهها و مغازهدارها درباره چرايي تعطيلي «سينما پيوند» گپ ميزنم، زير تابلوي سينما ايستادم و به اطراف نگاهي انداختم، با يكي از شهروندان فريدونكنار كه از كنار سينما ميگذشت سر صحبت را باز كردم، او گفت: علاقه به سينما رفتن دارم، اما بيشتر فيلمها را از گوشي يا ماهواره ميبينيم، از وقتي يادم ميآيد اين سينما تعطيل است.
از او ميپرسم كنجكاوي براي شما پيش نميآيد كه فيلمهاي روز سينماي ايران را ببينيد كه او در پاسخ ميگويد: دغدغه زندگي آنقدر دارم كه به فكر سينما نيستم، در فريدونكنار اگر هم كسي علاقهاي به فيلم ديدن داشته باشد به شهر بابلسر ميرود، فاصله زيادي با فريدونكنار ندارد. اما يكي از مغازهدارهاي اطراف به من نگاهي كرد و گفت: وقتي از سر در سينما عكس ميگرفتي، از تلاشت هم تعجب كردم و هم خندهام گرفت. از او پرسيدم :چرا خنده؟ در پاسخ گفت: براي اينكه كسي اصلا به ياد اين سينما نيست و بيشتر مردم اين سينما را فراموش كردهاند.
او گفت: مالك اصلي سينما در قيد حيات نيست، اما همسرش و فرزندانش زنده هستند. دليل عمده اينكه اين سينما بياستفاده است آنها نياز مالي ندارند . اين مغازهدار كه تمايلي نداشت اسمش را بنويسم به صحبتهايش ادامه داد و گفت: متاسفانه مسوولان شهر فريدونكنار دلسوز فرهنگ نيستند كه اگر بودند اين سينما نبايد 20 سال تعطيل ميشد.
او درادامه درباره تعطيلي اين سينما گفت: اين سينما متعلق به بخش خصوصي است و مالك هم تمايلي به بازگشايي آن ندارد. مسوولان هم حاضر نيستند با قيمت مناسب اين سينما را بخرند، در نتيجه اين سينما به امان خودش رها شده است.
او به صحبتهايش اضافه كرد: تا جايي كه ميدانم به مالك اجازه داده شده است كه اين مكان را به مجتمع تجاري تبديل كند و حتما بايد يك طبقه به سالنهاي سينما اختصاص داده شود، اما مالك تمايلي به ساخت مجتمع هم ندارد.
صاحب يكي ديگر از مغازههاي همجوار سينما به من نگاهي مياندازد و در پاسخ به سوالم درباره تعطيلي سينما ميگويد: تا آنجايي كه ميدانيم مسوولان وزارت ارشاد تلاش زيادي براي بازگشايي اين سينما كردند و همچنان هم مسوولان علاقهمند هستند كه سينما باز شود ولي از آنجايي كه مالك بخش خصوصي است خودش تمايلي ندارد.
از او ميپرسم شما در تابستان براي اوقات فراغت خود چه ميكنيد؟ در جوابم لبخندي ميزند و ميگويد: شهر ما درست است كه سينما ندارد اما زيبايي خاصي دارد، دريا در آغوش ماست، عصرها با خانواده به كنار دريا ميرويم و از هواي خوب و فضاي لذتبخش آن استفاده ميكنيم.
از او خداحافظي كردم و نگاهم را به دريا دوختم، راست ميگفت، از كنار بعضي خيابانهاي فريدونكنار كه رد ميشويم دريا را در كنار شهر در پياده رو هم ميتوان ديد.
نگهداري اردك در سالن سينما؟
فرهاد پنجاهساله كه اصليت شهميرزادي دارد اما با خانواده در فريدونكنار زندگي ميكند و تاجر برنج است نكته جالبي درباره اين تعطيلي تعريف كرد. او گفت: سينما پيوند يك در از پشت ساختمان دارد كه به كوچه منتهي ميشود. در سالهاي گذشته كه مالك ساختمان را به حال خود رها كرده بود يك نفر سوءاستفاده كرده و ديوار سينما را سوراخ و از آن راه باز ميكند و اردكهاي خود را به داخل سينما ميفرستد و آنجا از اردكهايش نگهداري ميكرد. وقتي مالك متوجه اين موضوع شد از شخص شكايت كرد و اردكها جمع شدند. او به صحبتهايش ادامه داد: ساختمان بياستفاده رها شده بود و هر كسي به خود اجازه سوءاستفاده ميداد.
شهروند ديگري كه تمايل نداشت نامش را بنويسم، ميگويد: متاسفانه سينما درآمدي براي مالك نداشت به نظرم صاحب سينما حق داشت كه در آن را ببندد، نكته ديگر اينكه سينما، وسط شهر قرار دارد و پاركينگ مناسبي هم ندارد، مجموع اين نكات در كنار هم باعث ميشود سينما مخاطب نداشته باشد.
شهر ثروتمندي كه سينما ندارد
اما نكته جالب اينكه شنيده بوديم مناطق محروم و شهرهاي كم درآمد سالن سينما ندارند و بهطور كل از امكانات فرهنگي محروم هستند، اما درباره شهري كه تاجران برنج در آن زندگي ميكنند و انبوه فروشگاههاي زنجيرهاي در گوشه گوشه شهر آن به چشم ميآيد و حتي بندر آن كه يكي از پايههاي اصلي اقتصاد و بستر مهم ماهيگيري در اين شهر است، عجيب است كه از نداشتن سالن سينما آن هم در اين زمانه رنج ببرد.
علت اصلي تعطيلي 20ساله سينماپيوند فريدونكنار
درپايگاه جامع اطلاعرساني مازندران با استناد به كتاب «سينما در مازندران»، با مروري تاريخي از نحوه احداث و چگونگي تعطيلي سينما پيوند آمده است: «تنها سينماي فريدونكنار سال ۱۳۴۹ تاسيس شد. اين سينما سال ۱۳۷۳ دچار آتشسوزي شد. اما پس از بازسازي فعاليت سينما از سر گرفته شد. ۶سال بعد سينما به دليل استقبال بسيار كم مخاطبان تعطيل شد و يك بار ديگر با انجام برخي اقدامات براي بهسازي سالن بازگشايي شد. اما استمرار استقبال ضعيف از اين سينما سبب شد كه سال ۱۳۸۱ سينما بهطور كامل تعطيل شود».