گاردين از تحريم نمايشگاه فرانكفورت توسط ايران نوشت
ايرانيها فرانكفورت را تهديد به تحريم كردند
اعتماد| نمايشگاه كتاب فرانكفورت يكي از بزرگترين رويدادهاي فرهنگي دنياست كه هرسال ناشران زيادي از سراسر دنيا در آن حضور مييابند. امسال هم قرار است ناشران ايراني مانند هر سال در اين رويداد فرهنگي حضور پيدا كنند. مسوولان اعلام كردهاند كه 12 ناشر ايراني به فرانكفورت خواهند رفت. اما نمايشگاه كتاب فرانكفورت با يك حاشيه بزرگ براي ايرانيها همراه است آن هم حضور سلمان رشدي، نويسنده هندي- انگليسي است كه به خاطر نوشتن كتاب «آيههاي شيطاني» با فتواي امام خميني (ره) مرتد اعلام شد. طبق برنامههاي نمايشگاه كتاب فرانكفورت اين نويسنده قرار است در مراسم افتتاحيه سخنراني داشته باشد. اين خبر با واكنشهاي مسوولان ايراني روبهرو شد به گونهاي كه سيد عباس صالحي، معاون فرهنگي وزارت ارشاد اسلامي سخن از تحريم و شايد حضور نيافتن ايران در اين نمايشگاه به ميان آورد. روز گذشته سهشنبه 14 مهر ماه نيز جلسهاي با حضور او و تشكلهاي نشر برگزار شد تا درباره چگونگي اعتراض به حضور سلمان رشدي در نشست خبري قبل از افتتاحيه نمايشگاه كتاب فرانكفورت به همفكري بپردازند. در اين نشست آنها بر ضرورت اعتراض و اقدام هماهنگ داخلي و همگامي با ساير ناشران جهان اسلام تاكيد داشتند و راهكارهاي اتخاذ موضع منطقي و قاطع عليه اين اقدام به بحث گذاشته شد.
در اين نشست مقرر شد اعتراض وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و تشكلهاي نشر و ناشران در مورد تغيير برنامه نشست خبري در قالبهاي گوناگون به گونهاي جدي پيگيري شود و در صورت عدم توجه به اين درخواست راهكارهاي لازم اتخاذ شود.
همچنين طي روزهاي گذشته 11 تشكل نشر در نامهاي به يورگن باس، خواهان حذف سخنراني سلمان رشدي در نشست خبري نمايشگاه بينالمللي كتاب فرانكفورت شدند. در بخشي از اين نامه آمده بود: «ما ناشران، نويسندگان و فعالان فرهنگي ايراني و همچنين تشكلها و اتحاديههاي صنفي نشر ايران، معتقديم اينگونه كارها شايبه نفوذ سياستمداران را در اين رويداد بزرگي فرهنگي القا ميكند و موجب تحريك عواطف ديني مسلمانان و ناشران كشورهاي اسلامي كه بخش قابلتوجهي از حاضران و فعالان نمايشگاه فرانكفورت را تشكيل ميدهند، ميگردد و ميتواند موجب تشديد فاصلههاي فرهنگي و مقدمهاي براي واگرايي بين ملتها و فعالان فرهنگي كشورها و باعث ايجاد اختلال در آزادي بيان شود.»اين اعتراضات اما به آن سوي آبها هم رسيده است. روزنامه گاردين در مطلبي كه منتشر كرده درباره اين اعتراضات گزارشي نوشته است. اين روزنامه آورده است: «ايران مسوولان نمايشگاه كتاب فرانكفورت را به خاطر حضور «سلمان رشدي» و سخنراني او در اين نمايشگاه تهديد به تحريم كرد.» روز گذشته اين خبر در وبسايت رسمي روزنامه گاردين منتشر شد. گاردين مطلب خود را با اين سطور شروع ميكند: پس از انتشار كتاب موهن «آيههاي شيطاني» در فوريه سال 1989 بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران «آيتالله خميني» با صدور فتوايي اين كتاب را حرفهاي كفرآميز عليه اسلام اعلام كرد. فتواي او موجب جنبشي بينالمللي شد كه به همين دليل روابط ديپلماتيك ايران و انگليس را براي سالها تيره و تار كرد.
گاردين ادامه ميدهد: حالا 26 سال پس از آن خبر، اين نويسنده انگليسي-هندي در افتتاحيه بزرگترين نمايشگاه كتاب دنيا نقش پررنگي را ايفا خواهد كرد. 282 ناشر ايراني در نمايشگاه كتاب فرانكفورت سال گذشته حضور يافتند و بيش از 1200 عنوان كتاب را به معرض نمايش گذاشتند، حالا تصميم تحريم نمايشگاه كتاب ميتواند به ناشران ايراني ضربهاي وارد كند. اين روزنامه روشنفكري انگليسي مينويسد: «سيد عباس صالحي» معاون امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعتراض شديد خود را عليه سخنراني رشدي كه روز سهشنبه 13 اكتبر خواهد بود اعلام كرده بود و گفته تهران تحريم حضور در اين نمايشگاه را در دست بررسي دارد. براساس گزارشهاي رسانههاي داخلي ايران؛ صالحي گفته است: «حضور رشدي در اين نمايشگاه كه توسط مسوولان كتاب فرانكفورت برنامهريزي شده است جزو خط قرمزهاي سياسي ما است. ما اين موضوع را يك حركت غيرفرهنگي ميدانيم. فتواي امام خميني در مورد اين مساله انعكاسي از دين ما است و هيچ گاه از آن دست نميكشيم. اصرار ما بر لغو كردن اين سخنراني و حضور او است.»
گاردين همچنين به اخبار سايتهايي همچون «رجانيوز» اشاره ميكند و مينويسد: «ايران بايد اين نمايشگاه و كنفرانس خبري را با حضور سلمان رشدي تحريم كند و از مسوولان ميخواهيم از حضور ايران در اين رويداد ادبي صرفنظر كنند.»
همچنين گاردين اشاره كرده است كه «اميرمسعود شهرامنيا» مدير غرفه ايران در اين نمايشگاه به خبرگزاري «تسنيم» گفته است: «تهران نبايد بقيه اين رويداد فرهنگي را تحريم كند. اگر كل رويداد را تحريم كنيم، اين موضوع را بيشتر تبليغ كردهايم كه خلاف علاقه ما است.»گاردين گفتههاي «اميرشهريار امينيان»، مدير انتشارات انديشهروزان را از يك خبرگزاري نيمهدولتي نقل كرده و از قول اين خبرگزاري نوشت: «دعوت ما به برنامه سخنراني رشدي اقدامي عامدانه و سياسي است، از سوي ديگر كشور اندونزي مهمان افتخاري اين نمايشگاه است. سياست آلمان هميشه همين است. چه معني دارد نمايشگاه كتاب ميزبان اندونزي باشد؟ اندونزي كشوري است كه بزرگترين جمعيت مسلمان جهان را دارد و مهمترين مهمان اين نمايشگاه باشد و در همين حين سلمان رشدي را به اين رويداد دعوت كنند؟»
11 ناشر ايراني با نوشتن نامهاي خواستار لغو سخنراني سلمان رشدي شدند. همچنين «حسين نوشآبادي» سخنگوي وزارت ارشاد ايران ميگويد: «دعوت اشخاص مرتد و مهدورالدم به اين نمايشگاه تنشآميز و
ضد فرهنگي است.»
گاردين در ادامه گزارش خود درباره نمايشگاه كتاب تهران نوشته و آورده است: ايران هر ساله نمايشگاه كتاب خود را دارد كه نزديك به پنج ميليون بازديدكننده طي 10 روز از آن ديدن ميكنند و ميتوان گفت همپاي نمايشگاه بينالمللي است. اين نمايشگاه در بزرگترين مسجد تهران، «مصلي»، برگزار ميشود.
كتابهاي اين نمايشگاه با تخفيف بسيار زياد واز سوي ناشران عرضه ميشود و فروش ناشران بيشتر از طول سال است.
در هر صورت هنوز حضور ايران در نمايشگاه فرانكفورت در هالهاي از ابهام قرار دارد و مسوولان همچنان در حال رايزني هستند كه به اين نمايشگاه بروند يا آن را تحريم كنند.