«وزير امور خارجه در چند روز گذشته در مصاحبه با يكي از سايتهاي خبري ادعاي وجود پولشويي گسترده در كشور كرده بود كه نمايندگان براي روشن شدن اين موضوع طرح استيضاح آقاي ظريف را تدوين كردهاند.» اين جمله، نقلقول مستقيمي است از حسينعلي حاجيدليگاني نماينده عضو جبهه پايداري شاهينشهر در مجلس شوراي اسلامي كه در توضيح دلايل تهيه طرح استيضاح محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه بيان كرده است. اين نماينده اصولگرا در سطور ديگر اين مصاحبه از جمعآوري امضا براي به جريان افتادن استيضاح وزير امور خارجه سخن گفته و از تقديم طرح استيضاح ظريف به هيات رييسه مجلس در روز سهشنبه هفته جاري خبر داده است. حاجيدليگاني به جز آن جمله كه در آن سعي كرده لزوم استيضاح ظريف را توجيه كند، گفته است: «در طرح استيضاح آقاي ظريف ذكر شده تنها وي اسامي افرادي را كه مبادرت به پولشويي در كشور ميكنند را به نمايندگان اعلام كند.»
استدلال ناموجه استيضاحكنندگان ظريف
بازخواني گفتههاي حاجيدليگاني، به روشني نشان ميدهد كه اين نماينده اصولگرا و ديگر متقاضيان استيضاح ظريف، بهدنبال آن هستند كه با استفاده از اين فرصت، وزير امور خارجه را تحتفشار قرار دهند.
آنچنان كه حاجيدليگاني صراحتا گفته براي روشن شدن ابعاد قضيه «پولشويي گسترده» كه به گفته ظريف، در كشور وجود دارد، ميخواهند با كسي برخورد كنند كه از وجود اين مفسده اقتصادي سخن گفته و نسبت به عواقب و آسيبهاي ناشي از آن هشدار داده است. به بيان ديگر، آنچه بيش از هر قول و استدلال، پرده از انگيزه جناحي متقاضيان اين استيضاح برميدارد، همين گفتهها و استدلالهاي حاجيدليگاني و ديگر مخالفان دولت است. سخناني كه به روشني نشان از اين دارد كه منتقدان هميشگي دولت بهخصوص مخالفان تيم ديپلماسي، به دنبال بهانهاي براي حمله به ظريف بوده و حال كه بهزعم خود اين فرصت را به دست آوردهاند، حاضر نيستند به هيچ قيمتي آن را از دست بدهند. انگيزه جناحي متقاضيان استيضاح وزير امور خارجه از لابهلاي سطور همين مصاحبه مختصر خودنمايي ميكند. آنچنان كه حاجيدليگاني پس از بيان اينكه او و همفكرانش بهدليل افشاگري يك مقام دولتي درمورد يك مفسده بزرگ و جدي اقتصادي بهدنبال استيضاح خود آن مقام دولتي هستند، تاكيد كرده استيضاحكنندگان صرفا ميخواهند اسامي كساني كه در اين مفسده دست دارند، به نمايندگان مجلس ارايه كند. به بيان ديگر، حاجيدليگاني تلويحا اعتراف كرده استيضاحكنندگان بيش از آنكه بهدنبال استيضاح وزير امور خارجه باشند، صرفا از ظريف سوالاتي دارند اما لااقل در آن مصاحبه توضيحي درمورد اينكه چرا بهجاي طرح سوال از ظريف، يكباره استيضاح وزير امور خارجه را به جريان انداخته، نداده است.
سوالات نماينده اصولگرا از وزير امور خارجه
حاجيدليگاني اما در پاسخ به اين پرسش به «اعتماد» گفته است: «ما در چندين محور از آقاي ظريف سوالاتي داشتيم اما ايشان پاسخگوي سوالات ما نبود و به همين دليل، اين طرح استيضاح را به جريان انداختيم.» او در توضيحات تكميلي ميگويد: «ما سوالات متعددي داشتيم. مثلا سوال كرديم كه چرا وزارت امور خارجه 6 بند از الزامات برجام را زيرپا گذاشته يا اينكه چرا بعد از اجرايي شدن برجام، مجددا با امريكاييها قراردادي محرمانه درخصوص ميزان نگهداري ذخاير اورانيوم غني شده، ميزان آب سنگين و الياف كربن مذاكره و امضا كردهاند.»
اشاره اين نماينده نزديك جبهه پايداري به 3 سوالي است كه روز 14 آبان ماه امسال در صحن علني مجلس مطرح شد و درنهايت نمايندگان در هر 3 فقره، توضيحات ظريف را قانعكننده تشخيص داده و با راي خود اعلام كردند كه سوالات حاجيدليگاني وارد نبوده است. بر اين اساس، ۱۹۴ نماينده حاضر در صحن علني، پس از استماع سوال حاجيدليگاني درباره علت انعقاد قرارداد محرمانه با امريكاييها پس از برجام و توضيحات ظريف، با ۱۱۲ راي موافق و ۶۶ راي مخالف و ۸ راي ممتنع، پاسخ ظريف را قانعكننده دانستند. آن هم در شرايطي كه ظريف در توضيحات خود تاكيد كرده بود كه هيچ قرارداد محرمانهاي به امضا نرسيده و صرفا توافقنامههايي منعقد شده كه متن تمامي اين توافقنامهها نيز منتشر شده است. در ادامه نيز سوال ديگر اين نماينده اصولگرا درمورد علت عدم ارايه گزارش به مردم و مجلس به راي گذاشته شد كه از مجموع آن 194 نماينده حاضر در صحن، ۱۱۹ نفر موافق ظريف، ۵۸ نفر موافق حاجيدليگاني و ۸ نفر هم راي ممتنع دادند تا در اين مورد هم سوال نماينده ناوارد و توضيحات وزير قانعكننده اعلام شود. درنهايت نمايندگان، سوال سوم درمورد مجوز قانوني اين قراردادهاي محرمانه را به راي گذاشتند و در اين مورد هم، بهجز آن 8 نفري كه همچنان نظري ممتنع داشتند، 112 نماينده با راي خود اعلام كردند كه از توضيحات ظريف قانع شدهاند و تنها 66 نفر راي مخالف دادند.
حاجيدليگاني اما علاوه بر اين، به «اعتماد» گفته است: «ما يك هفته به آقاي ظريف فرصت داديم كه اسامي افرادي كه گفته بود با استفاده از منابع حاصل از پولشويي عليه CFT فعاليت ميكنند، در اختيار مجلس قرار دهد اما پاسخي نگرفتيم.» اين گفته نماينده شاهينشهر نيز به همان مصاحبه جنجالي ظريف با خبرآنلاين اشاره دارد. ظريف البته در آن مصاحبه، به دفعات تاكيد كرده بود كه مخالفان CFT را افرادي دلسوز ميداند و اظهاراتش درخصوص وجود مفسده پولشويي در كشور، ناظر بر اتهامزني بر هيچ نهاد و دستگاهي نيست. وزير امور خارجه درواقع در آن مصاحبه يك امر بديهي را عنوان كرده و گفته بود كه پديده پولشويي در كشور وجود دارد و بايد با آن مقابله شود. هر چند در ادامه مشخص شد عدهاي حاضر به پذيرش بديهياتي از اين دست هم نيستند.
جعفرزاده ايمنآبادي: مشكلمان سرپوش گذاشتن بر واقعيتهاست
غلامعلي جعفرزاده ايمنآبادي نايبرييس فراكسيون مستقلين ولايي چند روز قبل در توييتي در اين رابطه نوشت: «نمايندگان متقاضي استيضاح ظريف پاسخ بدهند. چرا براي پولشويي قانون تصويب كردند؟ چرا در وزارت اقتصاد دايرهاي ويژه براي مبارزه با پولشويي ايجاد شده است؟ اتفاقا رييس همين واحد به محض افشاگري آقاي ظريف، از امريكا درخواست تابعيت ميكند! عمده مشكلات ما از سرپوش گذاشتن بر واقعيتهاست!» ميثم نصيري احمدآبادي، رييس مركز پولشويي وزارت امور اقتصادي و دارايي البته در اطلاعيهاي، صراحتا ارايه درخواست براي دريافت تابعيت كشورهاي بيگانه «بهخصوص امريكا و كانادا» را تكذيب كرده اما اين تكذيبه، اصل گفتههاي جعفرزاده ايمنآبادي درمورد وجود مفسده پولشويي در كشور را زيرسوال نبرده و ترديدي در صحت جمله پاياني اين نماينده اعتدالي مجلس مبني بر اينكه «عمده مشكلات ما از سرپوش گذاشتن بر واقعيتهاست» ايجاد نميكند.
جعفرزاده ايمنآبادي در رابطه با حواشي اين استيضاح به «اعتماد» گفته است: «انگيزه متقاضيان استيضاح وزير امور خارجه مشخص نيست. البته كساني امروز از استيضاح ظريف سخن ميگويند كه در سالهاي گذشته همواره به هر بهانه، بهدنبال حمله به دولت و دستگاه ديپلماسي بودهاند اما واقعيت اين است كه اين افراد، در اقليت قرار دارند و صدايشان، صداي مجلس نيست.» نماينده رشت در مجلس تصريح ميكند: «استيضاح ظريف در مجلس دهم راي نميآورد و حتي بعيد است كه بتوانند استيضاح را از كميسيون عبور داده و به صحن علني برسانند.»
اقليت دلواپس بهدنبال استيضاح وزير موفق
در چنين شرايطي است كه حسينعلي حاجيدليگاني در پاسخ به پرسش «اعتماد» درمورد تعداد امضاهاي استيضاح ظريف، از ذكر عدد مشخص سر باز زده و گفته است: «در حال حاضر تعداد امضاها به حد كفايت است اما به اين دليل كه چهارشنبه هفته گذشته فرصت چنداني براي جمعآوري امضا نبود، تصميم گرفتيم تا روز سهشنبه هفته جاري نيز طرح استيضاح به هيات رييسه را نگه داريم تا اگر نمايندگان خواهان امضاي اين طرح استيضاح بودند، بتوانند در اين زمينه اقدام كنند.» تاكيد حاجيدليگاني بر اينكه تعداد امضاهاي اين استيضاح «به حد كفايت» است، در حالي صورت گرفته كه بنابر آييننامه داخلي مجلس، اگر 10 نماينده مجلس يك طرح استيضاح را امضا كنند، وزير مورد استيضاح موظف است با حضور در صحن علني پاسخگوي سوالات متقاضيان استيضاح باشد و اين درحالي است كه بنابر همين آييننامه داخلي، تنها در صورتي مجلس حكم به بركناري آن وزير ميدهد كه بيش از نيمي از نمايندگان پس از استماع سخنان وزير و استيضاحكنندگان، از توضيحات وزير قانع نشده و راي منفي بدهند. اتفاقي كه به نظر ميرسد بسيار دور از انتظار باشد، آن هم در شرايطي كه بهزعم برخي نمايندگان، ازجمله رضا انصاري عضو هيات رييسه فراكسيون اميد مجلس، فضاي حاكم بر مجلس در اين روزها و پس از تغييراتي كه اوايل آبانماه در بدنه دولت و هيات وزيران صورت گرفت، فضايي مناسب براي استيضاح وزرا نيست و در اين شرايط بعيد است كه مجلس با استيضاح وزرا همراهي كند. اين نماينده اصلاحطلب مجلس در گفتوگويي كوتاه با «اعتماد» بر لزوم همدلي و همراهي ميان دستگاهها تاكيد كرده و معتقد است كه باتوجه به فشارهاي ناشي از بازگشت تحريمهاي يكجانبه امريكا، لازم است كه مجلس، دولت و ديگر قوا و دستگاهها بيش از پيش با يكديگر همكاري و تعامل داشته باشند.
دلواپسان و اپوزيسيون عليه دولت
در اين اوضاع و احوال اما دلواپسان و مخالفان دولت و تيم ديپلماسي همچنان بر مشي خود اصرار دارند و آنچنان كه در اين فقره نشان دادند، حتي حاضر نيستند در شرايطي كه ظريف و مجموعه دولت هر روز به بهانهاي از سوي جريانهاي مخالف و اپوزيسيون نظام مورد هجمه و حمله سياسي-رسانهاي قرار ميگيرند، از اعمال فشار سياسي عليه دولت دست بكشند و تا آنجا پيش رفته و ميروند كه همچون همين بحث استيضاح ظريف به دلايل واهي و ناموجه دست به كار ميشوند. شايد يكي از آخرين نمونههاي اين هجمههاي سياسي-رسانهاي عليه دولت و بهخصوص محمدجواد ظريف، موج رسانهاي باشد كه گروهي از كاربران در فضاي مجازي به بهانه اظهارات ظريف در حاشيه سفر به ايتاليا بيان كرد. آنجا كه ظريف با اشاره به تاريخ 7000 ساله ايران، تاكيد كرد كه ايرانيان همواره تحت فشارهاي خارجي بوده و با اين حال «دوام آوردهاند» و به اين اعتبار، از اين پس نيز مشكلي نخواهند داشت و «دوام خواهند آورد.» البته بعيد است بتوان با نگاهي منصفانه ايرادي به اين سخنان وزير امور خارجه وارد كرد اما گروهي از كاربران فضاي مجازي سعي كردند با استفاده از هشتگ «دوام ميآوريم»، اظهارات ظريف را در شرايطي كه مردم با مشكلات معيشتي بسياري دست و پنجه نرم ميكنند، وارونه جلوه داده و عليه وزير امور خارجه و دولت جوسازي كنند. حال در شرايطي كه باتوجه به تلاش كاخ سفيد و دستگاه ديپلماسي ايالات متحده براي اعمال فشار هرچه بيشتر به كشورمان، حمايت از تيم ديپلماسي دولت اهميتي دوچندان يافته، به نظر ميرسد استيضاح وزير امور خارجه ازسوي طيفي از نمايندگان عضو فراكسيون نمايندگان ولايي مجلس چندان قابل قبول نبوده و سوالاتي را برانگيخته است. سوالاتي كه نه ظريف، بلكه متقاضيان استيضاح بايد به آن پاسخ دهند.