اعتراضات در فرانسه روز به روز گستردهتر ميشود
ماكرون زير تيغ
ميثم سليماني
امانوئل ماكرون، رييسجمهور فرانسه هنگامي كه در مه 2017 با 66 درصد آرا رييسجمهور فرانسه شد و سپس توانست مجالس اصلي در فرانسه را تحت كنترل حزب تازه تاسيس خود قرار دهد، قدرت را در اين كشور به صورت كامل در اختيار گرفت اما ماه عسل ماكرون در فرانسه مدت زيادي طول نكشيد. با آغاز برنامههاي اصلاحي ماكرون اعتراضات در اين كشور روز به روز گستردهتر شد و اكنون تظاهرات مردمي در فرانسه تبديل به بزرگترين چالش امانوئل ماكرون پس از يك سال حكومت در اين كشور شده است. امانوئل ماكرون در حال حاضر همه احزاب سنتي فرانسه را از خود دور كرده و همين موضوع تبديل به رمز پيروزي او در انتخابات رياستجمهوري شد. او پس از انتخابات قانون بازار كار و ماليات بر درآمد را اصلاح كرد كه هر كدام از اين اقدامها با اعتراضات بسيار گسترده همراه شد. به گزارش بلومبرگ در حال حاضر رياستجمهوري ماكرون با يك جنبش مردمي بدون رهبري منسجم با چالش مواجه شده است. در اعتراضاتي كه در فرانسه طي هفته اخير در شبكههاي اجتماعي طرحريزي شد، مردم معترض با ژاكتهاي زرد به خيابانها آمدند و خطوط اصلي حمل نقل را به تعطيلي كشاندند. پليس براي پراكنده كردن معترضان مجبور به استفاده از گاز اشكآور و آب پرفشار در خيابان شانزليزه فرانسه شد. نظرسنجيها نشان ميدهد كه اين اعتراضها توسط سه چهارم فرانسويها حمايت ميشود. امانوئل ماكرون در حالي دست به اصلاحات سخت زده كه روساي جمهور پيش از او نتوانستند اين اصلاحات را تحت فشار مخالفان به سرانجام برسانند. به نظر ميرسد ماكرون قصد مقاومت در برابر معترضان را دارد هر چند كه ميداند اين مسير پرسنگلاخ است. معترضان براي سال آينده كه ماكرون قصد دارد نظام بازنشستگي را اصلاح كند، برنامهريزيهايي انجام دادهاند و پيشبيني ميشود كه تظاهرات وسيعي در راه باشد. افزايش قيمت سوخت موجب تظاهرات گسترده اخير در فرانسه شده و رانندگان معترض ماشينهاي خود را جابهجا نميكردند. دولت طبق برنامهاي كه در خصوص بحث انرژي اعلام كرده، قصد دارد تا وابستگي به انرژيهاي فسيلي و هستهاي را كاهش دهد و به سمت انرژيهاي تجديد پذير حركت كند. آنگونه كه وزير انرژي فرانسه اعلام كرده از اين پس خودروهاي با سوختهاي پاكيزه بيشتر مورد استفاده قرار ميگيرد تا جايگزين خودروهاي بنزيني و گازوييلي شوند. از همين رو دولت تسهيلات ويژهاي به جايگزيني ماشينهاي با سوختهاي پاك اختصاص داده و ماليات بر بنزين را افزايش داده است.
معترضان چه ميگويند
جين وس 49ساله و يكي از معترضان در شمال فرانسه به بلومبرگ ميگويد: اين جنبش بسيار پيشرفته شده است و تا زماني كه مالياتها به حال قبل باز نگردد، معترضان راضي نميشوند. اما ماكرون هرگز به حرف ما گوش نميدهد و او ميخواهد همه كارها را به نفع دوستان ثروتمندش انجام دهد و از ما پول بگيرد.
برخي از معترضاني كه در خيابان شانزليزه درميان گاز اشكآور پليس به اعتراضات خود ادامه ميدادند، ميگويند تنها اعتراض آنها به بحث سوخت نيست بلكه آنها از كاهش خدمات و پايين بودن حقوق دستمزد به تنگ آمدهاند. اين معترضان معتقدند كه ماكرون بايد با كارگراني كه حقوقشان تا پايان كاه كفاف نميدهد، ملاقات كند.
اما نكته ديگر اين اعتراضات كه روز به روز گستردهتر ميشود، اين است كه معترضان خواهان استعفاي ماكرون هستند. روز شنبه معترضان تلاش كردند تا خود را به كاخ اليزه محل اقامت رييسجمهور برسانند كه پليس به شدت با آنها مقابله كرد. برخي تحليلگران معتقدند بدنه رايدهندگان به ماكرون را شهرنشينها تشكيل ميدادند و از آنجايي كه در مناطق پر رفت و آمد شهري نيازي به ماشين وجود ندارد و با سيستم حمل و نقل شهري رفت و آمدها صورت ميگيرد ميتواند به آنها در اين مسير كمك كند از همين رو آنها از اين اتفاق حمايت ميكنند. اما مناطق حاشيهاي كه اكثر رفت و آمدها با ماشين است به شدت با اين اقدام مخالف هستند. زيرا معتقدند استفاده از خودرو براي آنها ضروري است و با افزايش قيمت سوخت هزينههاي آنها نيز افزايش مييابد. از همين رو برخي معتقدند كه ماكرون ارتباط خود را با بدنه روستايينشين فرانسه از دست داده كه اين موضوع ميتواند براي او تبديل به يك چالش جدي شود.
هر چند ماكرون تا سال 2022 در هيچ انتخابات ملي مورد راي مستقيم مردم قرار نخواهد گرفت اما در اكثر نظرسنجيها محبوبيت او اكنون به زير 30 درصد كاهش يافته است. حزب او بايد در ماه مه آينده در انتخابات پارلماني اتحاديه اروپا با حزب دست راستي مارين لوپن رقابت كند كه به نظر ميرسد، شانس بسيار بالايي پيروزي در اين رقابت دارد. با اين وجود ماكرون بارها و بارها عنوان كرده كه به اين نظرسنجي اهميت نميدهد و تلاش خود را روي مدرنيزه كردن اقتصاد فرانسه متمركز كرده است. فردريك دابي معاون مركز نظرسنجي ايفوپ ميگويد: تمام روساي جمهور بر مبناي اصلاحاتي كه انجام ميدهند، محبوبيتشان كاهش مييابد اما واقعيت آن است مردم بهشدت در برابر افزايش هزينههاي زندگي خشمگين هستند اين موضوع چالشي دشوار براي ماكرون است. آمار بيكاري در دوره ماكرون اندكي كاهش يافته اما در رقم 1/9 متوقف شده است كه اين رقم دوبرابر آلمان و بريتانيا است. در همين حال نرخ رشد اقتصادي در سراسر اروپا طي سال جاري از جمله در فرانسه كاهش يافته است. نكته اصلي اينجاست كه به نظر ميرسد ماكرون قصد دارد اصلاحات را به شكل گسترده در دوسال اول دولت خود انجام دهد تا بدون توجه به محبوبيت و اعتراضها در دو سال پاياني از اين اصلاحات براي ادامه دولت خود بهرهبرداري كند.
نقش رسانههاي اجتماعي
نكته جالب توجه اين تظاهرات نبود يك رهبري مركزي است و تمام اين تظاهرات از طريق رسانههاي اجتماعي سازماندهي شده است. شروع اين اعتراضات از شنبه گذشته بود كه حدود 30هزار نفر از تظاهراتكنندگان به خيابانها آمدند. تظاهرات در طول هفته ادامه داشت، بزرگراهها و انبارهاي سوخت مسدود شدند و پليس تلاش كرد با اقدامات خود معترضان را پراكنده كند. وزارت كشور فرانسه اعلام كرده كه در پاريس حدود 8هزار معترض و در سراسر كشور نيز حدود 81 هزار نفر به خيابانها آمدند. نظرسنجي اودوكس كه روز پنجشنبه انجام شد نشان ميدهد كه 77 درصد مردم فرانسه از اعتراضات حمايت ميكنند.اما يك نگراني در اين ميان وجود دارد كه پشت سر اين اعتراضها گروههاي حامي مارين لوپن و راستهاي افراطي قرار داشته باشند.
واكنش تند ماكرون
ماكرون شامگاه روز شنبه ۲۴ نوامبر در يك پست توييتري اقدام آن دسته از معترضاني كه به نيروهاي انتظامي حمله ميكنند را شرمآور خواند. ماكرون در عين حال حمله معترضان به مردم عادي و خبرنگاران را محكوم و تاكيد كرد كه در جمهوري فرانسه جايي براي خشونت و اقدامات غيرقانوني و خشن وجود ندارد.