بيمه سلامت يا فقرزدايي
اسماعيل گرامي‌مقدم
يكي از ممتازترين اقدامات دولت حسن روحاني پس از روي كار آمدن، اجراي طرح بيمه سلامت بود. اين طرح در كنار يكي ديگر از طرح‌هاي موفق دولت يعني تفاهمنامه برجام است كه دست حسن روحاني را در تبليغات انتخاباتي دوره دوم تاحدودي پركرده بود و او به واسطه تبليغ همين دو موفقيت توانست اميد مردم را براي دوره دوم نيز حفظ كند و تداوم بخشد. اجراي طرح بيمه سلامت به دليل پوشش دادن نيازمندي‌هاي اوليه يك زندگي كوچك گام بزرگي در جهت فقرزدايي و كاهش نابرابري در حوزه درمان بين فقرا و اغنيا به شمار مي‌رود، شايد از نگاه ما رويا باشد كه در جامعه‌اي همه مراجعه‌كنندگان به درمانگاه و بيمارستان فقط با پرداخت يك قبض، مي‌خواهد يك سردرد معمولي باشد يا عمل جراحي قلب در سايه توزيع عادلانه در آمدها انجام پذيرد، اما خوشبختانه بايد گفت واقعيت دارد در كشورهاي اسكانديناوي اين درمان نسبتا رايگان و برابر تحت لواي بيمه همگاني سال‌هاست نابرابري‌ها را در حوزه درمان به حداقل يا حتي به صفر رسانيده است، اتفاقا دولت يازدهم از جاي خوبي توزيع عادلانه ثروت را آغاز كرد كه امكان ارايه خدمات درماني رايگان با كمترين خطا باعث خروج ميليون‌ها انسان از فقردرماني شد، سال‌هاست در يكسان‌سازي ديگر حوزه‌ها درجا مي‌زنيم يا آمار دقيق نداريم يا تفكيك مرزهاي فقرا و اغنيا بسيار دشوار است، براي واقعي كردن قيمت بنزين و توزيع عادلانه اين سرمايه همگاني به چه ميزاني موفق بوده‌ايم؟! چه پيچ و خم‌هايي در يكسان‌سازي قيمت حامل‌هاي انرژي وجود داشته است؟ گرچه به اعتقاد نگارنده، واقعي كردن قيمت سوخت و هم ارايه سوبسيد‌ها به‌طور همزمان در جهت كاهش نابرابري‌ها امكان دارد. ولي در اين سال‌ها صرفا در حد گفتار درماني اين نابرابري ادامه داشته است، طرح بيمه سلامت در حالي امروز مدير توانمند اجرايي خود را از دست داده كه مخالفان طرح ناجوانمردانه و غيرمنصفانه تامين منابع را امكان‌پذير نمي‌دانند! از اين ادعاها روشن است كه اين جماعت دغدغه نابرابري ندارند، اولويت توزيع در آمدها در جهت فقرزدايي نيست! به گمان مخالفان اين طرح، درمان در بازار تجارت بايد عادلانه شود! اختصاص ندادن يا كاهش منابع بيمه سلامت بدان معناست كه جمعيت كثيري از مردم كه جزو فرودستان هستند و صرفا توان بالاي آنها حقوق دستمزد است برخوردار از بهداشت و درمان كافي نباشند و فهم مرگ زودرس فقرا در اولويت‌هاي بعدي قرار دارد!
چهل سال است اين ملت از تربيون‌هاي مختلف از صدا وسيما گرفته تا خطبه‌هاي نماز جمعه از طرح‌هاي فقرزدايي بسيار شنيده‌اند! اما تاكنون نه تنها جمعيت افراد زير خط فقر كاهش نيافته، بلكه بسياري از مردم مبتلا به فقر شديد شدند! تنها طرح عملياتي كه گامي موثر در زدودن فقر و نابرابري در اين سال‌هاي اخير محسوب مي‌شود، همين طرح بيمه سلامت است كه جامعه حاشيه‌نشين‌ها، جمعيت روستاها، خانواده‌هاي بي‌سرپرست، بيكاران و معلولين جسمي را تحت پوشش قرار مي‌دهد. بي‌شك حسن قاضي‌زاده هاشمي معمار و طراح بيمه سلامت در اذهان ميليون‌ها ايراني كه در اين سال‌ها سلامت جسمي و روحي آنها را تضمين و درجهت توزيع عادلانه ثروت، دلسوزانه، جسورانه و مدبرانه تلاش كرد باقي خواهد ماند و هر مديري كه با بهانه‌هاي مختلف منابع مالي اين طرح را كاهش داد در اذهان مردم در ضديت با فقرزدايي تلقي خواهد گرديد و فراموش نخواهد شد.