• 1405 شنبه 30 آبان
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
fhk; whnvhj بانک ملی بیمه ملت

30 شماره آخر

  • شماره 5931 -
  • 1403 شنبه 24 آذر

مستند به مثابه سينماي عامه‌پسند

محمد تقي‌زاده

اكران مستند «بنز ايراني» به كارگرداني رضا استادي در هجدهمين جشنواره سينماحقيقت و بازخوردهاي اوليه در سالن نمايش و رسانه‌ها بار ديگر اين پرسش را مطرح مي‌كند كه چگونه يك مستند به عنوان گونه به ظاهر نخبه‌گرا و حتي حوصله سربر مي‌تواند به ژانري پرمخاطب براي تماشاگران كمدي‌پسند سينماي ايران بدل شود؟ و اصولا «بنز ايراني» چه ويژگي‌هايي دارد كه ظرفيت جذب و جلب نظر مخاطبان داخلي سينما و تلويزيون ايران را دارد؟ مطالعه موردي مستند «بنز ايراني» به خوبي مختصات يك مستند عامه‌پسند و المان‌هاي جذب مخاطب را به مسوولان و دست‌اندركاران سينمايي ارايه مي‌دهد. مستندي كه به بهانه روايت قصه اتومبيل لوكس و به قول مستند اشرافي بنز سعي كرده نقبي به تاريخ معاصر ايران بزند و از سياست و اقتصاد تا اجتماع و توسعه و فرهنگ را واكاوي و بازخواني كند. شايد نخستين ويژگي مستند «بنز ايراني» به عنوان يك مستند عامه‌پسند، لحن طنزآميز به خصوص نسبت به مسوولان و سياستگذاران كشور باشد جايي‌ كه طنز كاركرد اصلي خود به عنوان يك سوپاپ و دريچه براي تنفس مخاطب باز مي‌كند و همين شايد از بسياري از طغيان‌ها و فريادهاي پنهان و آشكار جلوگيري كند، كاري كه زماني نشريه فكاهي «گل آقا» انجام مي‌داد و مرحوم حسن حبيبي به عنوان شخص دوم قوه مجريه به‌طور مداوم مورد نقد و شوخي قرار مي‌گرفت؛ نتيجه آن شد كه نه تنها از محبوبيت وي در ميان عموم مردم كم نشد، بلكه سعه صدر و ظرفيت يك مسوول سياسي به مثابه خدمتگزار به آنها اثبات شد. در مستند «بنز ايراني» نيز با شوخي با سياستگذاران مختلف از محسن رفيق‌دوست، محمود احمدي‌نژاد و حسن روحاني تا ورزشي‌ها همچون محمدرضا يزداني‌خرم و علي دايي و احمدرضا عابدزاده، فاصله ميان اين چهره‌ها با مردم كم و كمتر شده است.
مستند «بنز ايراني» در بُعد ديگر اهميت، تلاش دارد كه خيلي سر راست، صادقانه و ساده روايتي از مسير ورود بنز و موانع حضور اين شركت آلماني در ايران را با تصاوير و اطلاعات دست اول و آرشيوي سنديت ببخشد. ديتايي كه علاوه بر جذابيت، عامه‌پسند بودن و تازگي مي‌تواند فرهنگ‌ساز نيز باشد. مستند به‌طور غيرمستقيم اثرات و امتيازات پژوهش خبري و روز‌نامه‌نگاري را براي مخاطب تبيين مي‌كند و بار ديگر تاثيرات جست‌وجوگري و كنكاش براي پيدا كردن اطلاعات را از يك سوژه بسيار ساده جلوي چشمان او مرور مي‌كند به‌طوري‌ كه بعيد نيست بعد از تماشاي مستند، مخاطبان طعم شيرين پژوهشگري، روزنامه‌نگاري و به‌طور كلي حقيقت‌يابي براي‌شان مزه كرده باشد و اين نخستين و مهم‌ترين تفاوت و امتياز سينماي مستند با سينماي داستاني بي‌خاصيت اين روزهاي سينماي ايران است. علاوه بر لحن طنز مستند، ساختار پژوهش‌محور و محتواي همه فهم و ساده فيلم، حضور يك نريتور شيرين و طناز همچون داريوش كاردان به همراهي مخاطب و غناي مستند كمك زيادي كرده است، چراكه نه تنها تماشاي دوباره و چندباره مستند بدون صدا و لحن داريوش كاردان براي تماشاگر ممكن نيست، بلكه كاردان سعي كرده علاوه بر لحن طنز با اتكا به يك متن سرپا و باكيفيت، حق مطلب را در خصوص توسعه ايران معاصر ادا كند. متني كه بخشي از بغض‌هاي نسل‌هاي گذشته را در قالب طنز بيان مي‌كند و كوتاه و موجز و با سينك شدن با تصاوير بكر و مرتبط، لحظات جذاب و در عين حال تاثيرگذاري از مسير تغيير و گذر صنعت خودرو در ايران را به تصوير در مي‌آورد. مسيري پر فراز و نشيب كه از دوره محمدرضاشاه پهلوي آغاز و دوره‌هاي مختلف رياست‌جمهوري در دهه 60 و 70 را مرور و تاكيد نسبتا محسوسي به دوران صدارت محمود احمدي‌نژاد و حسن روحاني به عنوان دو رييس‌جمهور جنجالي دارد. ارجاعات سينمايي مستند «بنز ايراني» به سينماي داستاني از فيلمفارسي‌ها تا سينماي به خصوص دهه 60 تا 80 و كاربرد خودروي بنز در ايران از ديگر ويژگي‌هاي كنجكاوبرانگيز اين مستند براي سينه‌فيل‌ها و خوره‌هاي فيلم‌بيني در ايران محسوب مي‌شود.

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
وب گردی
ایران‌کارت؛ ابزار تازه بانک ملی ایران برای جلب رضایت و وفاداری مشتریان مدیرعامل بانک ملی ایران خواستار بازطراحی سازوکار مشارکت بازار پول و سرمایه شد؛ تأمین مالی پروژه های بزرگ به معماری جدید نیاز دارد رونمایی از ویدئوکال سپینوی بانک صادرات ایران/ قدردانی وزیر امور اقتصادی و دارایی از خدمت‌رسانی نوین به شهروندان/ افشین خانی: اعتماد مشتریان، پایه طراحی محصولات جدید خواهد بود تاکید مدیرعامل بانک صادرات ایران بر ارائه خدمات نوین و کارآمد به مشتریان آغاز به کار هیئت مدیره جدید بانک صادرات ایران حضور بانک صادرات ایران در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه پرداخت 118 هزار وام قرض‌الحسنه در بانک صادرات ایران رونمایی از سه محصول فناورانه بانك ملت در نمایشگاه نظام مالی؛ از تأمین مالی یكپارچه تا سامانه های شركای تجاری و مدیریت ثروت رونمایی از طرح «دماوند» بانک ملی با وام تا 2.5 میلیارد تومانی+ عکس رایزنی‌های فشرده و بازدیدهای رسمی در غرفه بانک دی