• 1405 شنبه 30 آبان
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه دریافت همه صفحات
تبلیغات
fhk; whnvhj بانک ملی بیمه ملت

30 شماره آخر

  • شماره 6049 -
  • 1404 چهارشنبه 31 ارديبهشت

جريان زندگي در سايه‌هاي شهر

مهدي دهقان‌منشادي

شهر قلمرو زندگي موجودات دوپايي است كه در دهه‌هاي اخير به ‌شدت به وسايل نقليه موتوري وابستگي پيدا كرده‌اند و در نتيجه اين وابستگي روزافزون، كالبد و مسيرهاي رفت و آمدي شهرها تحت تاثير خودروهاي موتوري قرار گرفته است. شهرها عادت كرده‌اند بخش زيادي از سطوح سخت خود را براي حركت انواع و اقسام خودروهاي موتوري اختصاص دهند و در مواجهه با قفل‌شدگي جريانات ترافيكي و براي روان‌تر كردن حركت خودروها، ياد گرفته‌اند باز خيابان و بزرگراه بسازند، اما غافلند كه اين اقدامات در مجموع يك گام به جلو و دو گام به عقب محسوب مي‌شود. گسترش بي‌رويه سطح شهرها و تسلط ماشين بر انسان موجب شده تا اين موجود دوپا متوهمانه سوار بر مركب‌هاي آهنين و بر تسلط خيالي خويش غره شود، اما هزينه‌هاي مالي، رواني و زماني تحميل شده به او به خاطر استفاده از اين وسايل نشان مي‌دهد كه در واقع اين ارابه‌هاي آهني بر دوش آدمي سوارند، اما انسان برده‌وار در پي آنها مي‎‌دود و به ماشين باج مي‌دهد: باجي از دلِ دارايي‌ها و از خوشبختي و آرامش خود.  شهرها در كنار خيابان‌ها و بلوارها و بزرگراه‎‌هاي خود مسيرهايي انسان محور، پاك و پايدار هم دارند كه به خاطر حكمروايي ماشين ناديده گرفته شده‌اند: پياده‌روها و مسيرهاي مخصوص دوچرخه سواري. اين مسيرها نقش مهمي در زندگي سالم، كاهش آلودگي هواي شهر و توسعه پايدار دارند و اغلب در سايه بي‌توجهي به عنصر «سايه» مغفول واقع شده‌اند. آدمِ دوپا و دوچرخه سوار براي حركت آسان در مسير روزانه خود نياز به امنيت جسمي- جاني و محفوظ ماندن از شر آفتاب سوزان و ديگر عناصر اقليمي آزار‌دهنده دارد. شهرهاي سنتي ايران كه به گونه‌اي ارگانيك و طبيعي رشد و گسترش مي‌يافتند در اصل براي انسان طراحي مي‌شدند تا جابه‌جايي‌هاي روزانه او بيشتر متكي به نيروي عضلات باشد: پياده‌روي و حركت به كمك چارپايان يا دوچرخه. به منظور سهولت رفت و آمدهاي انسان در شهر معمولا معابر شهرهاي سنتي سرپوشيده و سايه‌دار بودند تا عابران را از تابش شديد خورشيد يا باد و باران و در مجموع گرما و سرما در امان نگه دارد. نمونه اين معابر سرپوشيده كه به ساباط معروف است در شهرهاي گرم و خشك و بياباني ايران و جهان از جمله يزد، كرمان، كاشان، اصفهان يا تونس و قاهره وجود داشته است. موج مدرنيته در صد سال اخير تاثير بسيار زيادي را بر ابعاد زندگي مردم به ويژه بر معماري و شهرسازي ايران داشته و رويش عناصر جديد شهرسازي و معماري در شهرهاي ايران توام با از دست دادن برخي مزيت‌ها و محاسن ميراث گذشته بوده است. شهرها تحت تاثير موج مدرنيته، معابر مخصوص خودروها را در متن شهر جاي دادند و پياده‌راه‌ها و مسيرهاي دوچرخه‌رو در حاشيه قرار گرفتند. ساباط يكي از ميراث گذشته معماري و شهرسازي ايران بود كه در توسعه‌هاي جديد شهري ناديده گرفته شد و بي‌توجهي به اين عنصر مهم باعث شد تا عابران پياده و دوچرخه‌سوارها به خصوص در شهرهاي بزرگ و داراي اقليم گرم و خشك به ‌شدت مورد اذيت و آزار امواج خورشيد و باد و باران و خاك و سرما و گرما قرار گيرند. اين در معرض عناصر آزار‌دهنده قرار گرفتن باعث شد تا شهروندان با بي‌اعتنايي به پياده‌روي و دوچرخه‌سواري، در سفرهاي روزانه خود در كابين خودروها پناه گيرند و وابستگي آنها به عناصر ماشيني بيشتر شود. بنابراين اتومبيل و همتايانِ چند چرخش در جابه‌جايي مردم نقش مهمي به عهده گرفتند، چرخ‌هايشان بيشتر چرخيد و ضمن توليد آلودگي صوتي و هوايي بيشتر، مدام شلوغي و ترافيك و كلافگي را در فضاي شهر تنيدند و شهروندان را در معرض عوارض رواني، جسماني و سلامتي قرار دادند. اگر يكي از جنبه‌هاي مثبت موج پست مدرن را توجه به محاسن عصر سنت بدانيم، توجه به نقش ساباط‌ها و عناصر سايه‌ساز در شهرسازي جديد مي‌تواند پياده‌راه‌ها و مسيرهاي مخصوص دوچرخه سواري را جذاب و امن سازد تا به وسيله آن مردم تمايل يابند بخش عمده‌اي از سفرهاي روزانه خود در شهر را به مدد نيروي ماهيچه خود انجام دهند و بار سنگيني را از دوش ترافيك خيابان‌ها و آلودگي هوا برداشته و به زندگي سالم شهري و توسعه پايدار كمك كنند. در شرايط گرمايش فزاينده زمين، شايد نهضت ايجاد ساباط‌هاي نوين و معابر سايه‌دار در شهرها بتواند عصاي دستي براي مديران شهري براي نيل به توسعه پايدار باشد.

ارسال دیدگاه شما

ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
عنوان صفحه‌ها
کارتون
کارتون
وب گردی
ایران‌کارت؛ ابزار تازه بانک ملی ایران برای جلب رضایت و وفاداری مشتریان مدیرعامل بانک ملی ایران خواستار بازطراحی سازوکار مشارکت بازار پول و سرمایه شد؛ تأمین مالی پروژه های بزرگ به معماری جدید نیاز دارد رونمایی از ویدئوکال سپینوی بانک صادرات ایران/ قدردانی وزیر امور اقتصادی و دارایی از خدمت‌رسانی نوین به شهروندان/ افشین خانی: اعتماد مشتریان، پایه طراحی محصولات جدید خواهد بود تاکید مدیرعامل بانک صادرات ایران بر ارائه خدمات نوین و کارآمد به مشتریان آغاز به کار هیئت مدیره جدید بانک صادرات ایران حضور بانک صادرات ایران در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه پرداخت 118 هزار وام قرض‌الحسنه در بانک صادرات ایران رونمایی از سه محصول فناورانه بانك ملت در نمایشگاه نظام مالی؛ از تأمین مالی یكپارچه تا سامانه های شركای تجاری و مدیریت ثروت رونمایی از طرح «دماوند» بانک ملی با وام تا 2.5 میلیارد تومانی+ عکس رایزنی‌های فشرده و بازدیدهای رسمی در غرفه بانک دی