ايجاد اولين مكان اعتراض در دانشگاههاي وزارت علوم
گروه اجتماعي| بخشي از مطالبهاي كه بيش از دو دهه معوق مانده بود، بالاخره به سرانجام رسيد و طي روزهاي اخير، اخباري درباره تعيين مكان اعتراضات در دانشگاههاي وابسته به وزارت علوم منتشر شد. تعيين مكان اعتراضات از اواخر دهه 1370 مطرح بود و حتي توسط نمايندگان اصلاحطلب مجلس ششم هم پيگيري ميشد و قرار بود تبديل به قانون شود ولي مخالفان قانوني شدن تعيين مكان اعتراضات، معتقد بودند كه قانون اساسي، هم حق اعتراضات بدون حمل سلاح و مسالمتآميز را به رسميت شناخته و هم احزاب و گروهها ميتوانند با درخواست از وزارت كشور، مجوز برپايي اعتراض دريافت كنند.
به دنبال اعتراضات دي 1396 دولت در قالب مصوبهاي، درصدد تعيين مكان اعتراضات برآمد ولي سال 1398 با مخالفت ديوان عدالت اداري مواجه شد و البته اين مخالفت هم ازسوي دولت وقت مورد انتقاد قرار گرفت. ارديبهشت 1402 و حدود 8 ماه بعد از اعتراضات متعاقب جانباختن مهسا اميني، بار ديگر تعيين مكان اعتراضات در دستور كار دولت قرار گرفت و حتي اعلام شد كه لايحه «نحوه برگزاري تجمعات و راهپيماييها» به شكل مصوبهاي با تاييد هيات وزيران به قيد يك فوريت به مجلس ارسال شده و در قالب اين لايحه، ۱۰ نقطه در تهران براي برگزاري تجمعات درنظر گرفته خواهد شد. با پايان فعاليت دولت سيزدهم، اين لايحه هم بيسرانجام ماند. بالاخره بعد از ناآراميهاي دي ماه امسال، رييسجمهور به وزير علوم دستور داد كه پژوهشگران و صاحبنظران علوم اجتماعي، رخدادهاي تلخ دي ماه كه به مجروحيت و جانباختن و عزادار شدن هزاران نفر از هموطنانمان منجر شد را ريشهيابي كنند و باتوجه به اينكه طبق اعلام رسمي، حداقل 100 دانشجوي مشغول تحصيل در دانشگاههاي وابسته به وزارت بهداشت در ميان بازداشتشدگان بودند و 100 دانشجوي مشغول تحصيل در دانشگاههاي وابسته به وزارت علوم هم جان خود را در اين ناآراميها از دست داده بودند، وزارت علوم براي تعيين مكان اعتراض در محيط دانشگاهي پيشقدم شد. ديروز، وحيد شالچي؛ معاون فرهنگي اجتماعي وزارت علوم در گفتوگو با ايسنا، از تدوين پيشنهادهایی براي اختصاص محل رسمي اعتراضات دانشجويي خبر داد و با تاكيد بر اينكه بايد بستر قانوني و اثربخش براي طرح مطالبات دانشجويان فراهم شود، افزود: «ما دغدغه اين موضوع را داريم و حتي معتقديم كه ميتوان مكانهاي متعددي را براي اين منظور درنظر گرفت، چراكه زنده بودن دانشگاهها به فضاي آزادانديشي وابسته است. يكي از علل بروز برخي مشكلات، پيشبيني نشدن ساز و كارهاي قانوني و اثربخش براي بيان ديدگاهها و اعتراضات بوده و اگر بسترهاي رسمي و مشخص براي طرح سخن و اعتراض وجود نداشته باشد، طبيعي است كه امكان بهرهگيري مطلوب از ظرفيت گفتوگو در دانشگاه كاهش مييابد. براي ما مهم است كه سازوكارهايي تعريف شود تا دانشجويان و ساير اعضاي دانشگاه كه ايده، نظر يا اعتراضي دارند، بتوانند از اين ظرفيت در چارچوب قانون استفاده كنند.»
شالچي هفته قبل هم تاكيد كرده بود كه «بايد رنج اجتماعي حوادث دي ماه را محترم شمرد. جامعه دردمند و آسيبديده است و اين دردها بايد التيام پيدا كنند. دانشگاه بايد تنشها را به گفتوگو تبديل كند. هر جا مجموعه عملكردها نتوانسته پاسخگوي انتظارات باشد، اعتراضات خود را نشان ميدهد.»
معاون فرهنگي اجتماعي وزارت علوم، ديروز هم يادآور شد كه نهايي شدن پيشنهادهایی براي تعيين مكان اعتراض در محيط دانشگاهها، مستلزم هماهنگيهاي سازماني و بررسيهاي تكميلي در سطح وزارت علوم و دانشگاههاست ولي به نظر ميرسد كه جرقه اجراي اين پيشنهادها، اگرچه محدود، روشن شده چون هفته قبل، محمد حسين اميد؛ رييس دانشگاه تهران در گفتوگو با ايسنا از تعيين مكاني براي اعتراضات دانشجويي خبر داد و گفت: «محل فيزيكي مشخصي براي برگزاري تجمعات دانشجويي درنظر گرفتيم كه امكان برگزاري تجمع حتي با درخواست سه دانشجو نيز وجود دارد. دانشگاه تهران سازوكاري را براي برگزاري تجمعات و گردهماييهاي دانشجويي پيشبيني كرده و معاونت فرهنگي دانشگاه محلي را آماده كرده تا دانشجويان، علاوه بر تشكلهاي رسمي كه پيش از اين نيز امكان دريافت مجوز داشتند، حتي به صورت غيرتشكلي نيز بتوانند درخواست برگزاري برنامه يا تجمع بدهند. دانشجويان ميتوانند درخواست رسمي خود را به معاونت فرهنگي ارائه كنند. درخواستها بررسي ميشود و در صورت تاييد، مجوز صادر و محل دراختيار آنها قرار ميگيرد تا گردهمايي يا اعتراض خود را برگزار كنند. در مرحله نخست، باشگاه دانشجويي براي اجراي اين طرح اختصاص يافته و اين اقدام به صورت آزمايشي در فضاي بسته آغاز شده تا تجربه لازم به دست آيد. اين مكان، محل گفتوگو و گفتوشنود است و دانشجويان ميتوانند خودشان برنامه را اداره كنند و حرفهايشان را بزنند. در گام بعدي، دانشگاه درنظر دارد فضايي باز را نيز براي اين منظور اختصاص بدهد تا امكان برگزاري برنامهها در محيط باز نيز فراهم شود. هيچ محدوديتي براي بيان اعتراض وجود ندارد. تاكنون نيز مساله اين بود كه برخي اقدامات بدون مجوز انجام ميشد. اكنون اين مسير را فراهم كردهايم تا حتي اگر سه نفر از دانشجويان هم بخواهند برنامهاي برگزار كنند، با ارائه درخواست رسمي، مجوز لازم ازسوي معاونت فرهنگي صادر شود و بتوانند در محيط تعيين شده برنامه خود را اجرا كنند.»