گزارش تحليلي «اعتماد» از عملكرد ساپينتو در دوره دوم حضور در استقلال
از روياپردازي تا سقوط تلخ
گروه ورزش
بازگشت ريكاردو ساپينتو روي نيمكت استقلال در دومين دوره حضورش با موجي از اميدواريها ميان هواداران همراه بود. مربي پرتغالي كه به هيجان و تعصبش شهرت داشت اين بار با وعده اصلاح اشتباهات گذشته در بعضي رفتارهايش و فتح قلههاي آسيايي با پشتوانه مالي هلدينگ خليجفارس قدم به تهران گذاشت. اما آنچه در عمل رخ داد نهتنها تكرار موفقيتهاي نسبي گذشته نبود، بلكه به ثبت مجموعهاي از سياهترين ركوردهاي تاريخ باشگاه در مسابقات قارهاي و درنهايت اخراج زودهنگام او منجر شد. هرچند ساپينتو در نخستين واكنش خود به اخراج مدعي شد كه در صورت ادامه كار در استقلال ميتوانست آبيهاي تهران را به قهرماني برساند اما مشخصا مديران باشگاه نسبت به توانايي او در اين مسير دچار ترديد شده بودند. در گزارش زير به بررسي جزييات كارنامه او از زمان بازگشت تا لحظه وداع تلخش پرداختيم.
سفر زميني به تهران
شايد اگر حمله رژيم صهيونيستي به ايران در خرداد امسال اتفاق نيفتاده بود ساپينتو هرگز سرمربي استقلال نميشد. به اين دليل كه درست در ميانه بررسيهاي مديران استقلال براي انتخاب سرمربي خارجي جنگ شروع شد و عملا گزينههاي خارجي هلدينگ بسيار محدود شد. در همان مقطع بود كه ساپينتو اظهار داشت حاضر است زميني به تهران بيايد و هدايت استقلال را برعهده بگيرد. البته او زميني به ايران نيامد ولي همين اظهارنظر به او كمك كرد كه هم نيمكت استقلال را به دست بياورد هم با بخشش محروميت چهار ماههاش كه از دوره قبل حضورش در ايران مانده بود اعمال شود. اعتباري كه ساپينتو بابت اين اقدام به زعم برخي شجاعانه به دست آورد تا مدتي او را بيمه كرد اما با رسيدن نتايج ضعيف اوضاع عوض شد.
از تحقير در دوبي تا ناكامي در تهران
عملكرد استقلال در فصل جاري رقابتهاي ليگ قهرمانان آسيا ۲ زير نظر ساپينتو را ميتوان به جرات يكي از ضعيفترين نمايش اين تيم در تاريخ رقابتهاي قارهاي دانست. اين تيم كه همواره به عنوان يكي از غولهاي آسيا شناخته ميشد در اين دوره با هدايت مربي پرتغالي ابهت خود را از دست داد. نقطه عطف اين سقوط در ديدار مقابل الوصل امارات رقم خورد. در مرحله گروهي، شاگردان ساپينتو سنگينترين شكست تاريخ باشگاه در آسيا را تجربه كردند. شكست ۷ بر يك مقابل نماينده امارات شوك بزرگي به بدنه فوتبال ايران وارد كرد. اشتباهات فاحش در چيدمان تركيب، فروپاشي ذهني خط دفاعي و عملكرد ضعيف دروازهبان همگي نشاندهنده بنبست تاكتيكي ساپينتو در بازيهاي بزرگ بود. اما تيره روزيهاي آسيايي به همينجا ختم نشد. در يكي ديگر از مرحله گروهي اين مسابقات استقلال در خانه ميزبان المحرق بحرين بود؛ ديداري كه انتظار ميرفت مجالي براي جبران باشد اما با شكست يك بر صفر آبيپوشان به پايان رسيد تا هواداران در ورزشگاه خانگي هم طعم تلخ ناكامي را بچشند. درنهايت، استقلال در مرحله گروهي با ثبت ۲ برد، ۲ مساوي و ۲ شكست و كسب ۸ امتياز به عنوان تيم دوم پس از الوصل ۱۴ امتيازي صعود كرد اما اين صعود هرگز نشاني از اقتدار نداشت و تير خلاص به دوران حضور ساپينتو در مرحله يكهشتم نهايي شليك شد؛ جايي كه استقلال براي اولينبار در تاريخ خود مقابل نمايندهاي از كشور اردن تن به شكست داد. تقابل با الحسين اردن كه در كاغذ حريفي چندان دشوار به نظر نميرسيد به كابوسي
دو مرحلهاي تبديل شد!
در ديدار رفت، استقلال با نتيجه يك بر صفر مغلوب شد و در ديدار برگشت نيز با ارائه نمايشي آشفته در ساختار دفاعي ۳ بر ۲ شكست خورد تا در مجموع با نتيجه ۴ بر ۲ از گردونه رقابتها حذف شود. اين حذف نهتنها پاياني بر روياهاي آسيايي بود، بلكه به دليل شكست مقابل تيمي كه از لحاظ سابقه و اعتبار با استقلال قابل قياس نبود و مديريت باشگاه را وادار به صدور حكم اخراج ساپينتو كرد.
وضعيت در ليگ برتر، مدعي پرنوسان
در حالي كه عملكرد آسيايي ساپينتو يك فاجعه تمامعيار بود او در ليگ برتر كارنامهاي نسبتا قابل قبولتر اما همچنان پرنوسان از خود به جا گذاشت. او در ۲۰ بازي كه هدايت تيم را برعهده داشت، موفق به كسب ۳۵ امتياز شد.
آمار او در ليگ شامل 20 بازي و 9 برد، 8 تساوي
و 3 شكست بود. با وجود تساويهاي متعدد كه باعث ازدست رفتن امتيازات حياتي شد به دليل نتايج پرنوسان ساير مدعيان استقلال همچنان در كورس قهرماني باقي مانده است. اين تنها نقطه مثبت كارنامه او بود كه نشان ميداد تيم تحت هدايتش در بازيهاي داخلي سختتر شكست ميخورد اما ناتواني در برتري در ۴۰درصد بازيها (۸ مساوي) مانع از ايجاد فاصله با رقيبان شد.
جام حذفي؛ فرصتي براي جانشين ساپينتو
در رقابتهاي جام حذفي هم استقلال با ساپينتو روزهاي دشواري را سپري كرد. اگرچه تيم موفق به صعود شد اما بردهاي حداقلي و سخت مقابل تيمهاي سطح پاييني چون پادياب خلخال و آلومينيوم هرمزگان نشان داد كه تيم حتي مقابل رقباي گمنام نيز فاقد يك استراتژي هجومي منسجم است با اين حال يك نكته اميدواركننده براي مربي بعدي وجود دارد؛ حذف زودهنگام مدعيان اصلي يعني پرسپوليس، سپاهان و تراكتور از اين رقابتها مسير را براي قهرماني استقلال هموار كرده است. ميراث ساپينتو در جام حذفي تيمي صعود كرده است كه حالا با قرعهاي مناسب ميتواند به يك جام دست يابد.
كارنامه خاكستري يا سياه؟
دوران دوم ساپينتو در استقلال با ركوردهاي منفي تاريخي در آسيا عجين شد. شكست ۷ بر يك مقابل الوصل و حذف مقابل الحسين اردن لكههاي سياهي هستند كه به راحتي از حافظه تاريخي اين باشگاه پاك نخواهند شد. اگرچه او تيم را در ليگ برتر مدعي و در جام حذفي اميدوار نگه داشت اما عدم توازن ميان هيجانات كنار زمين و تدابير تاكتيكي داخل زمين درنهايت منجر به اخراج او شد. ساپينتو براي دومينبار ايران را ترك ميكند با خاطراتي شامل شكست، درگيري با برخي ستارهها نظير رامين رضاييان، عارف آقاسي و ابوالفضل جلالي و همينطور موضعگيريهاي علني عليه مديران استقلال. شايد بتوان گفت ساپينتو در برخي از اين اتفاقات نظير انتقاد به بسته بودن پنجره و نداشتن امكانات حق داشت ولي درنهايت مجموعه شرايط باعث شد او بهار تهران را نبيند.