خبط انگليسي‌ها در بوشهر

نوشت كه همه ‌چيز ضد انگليسي‌ها بود. آلماني‌ها در تكاپو بودند و توطئه مي‌كردند و بسياري از ايراني‌ها نيز در دشمني با انگليسي‌ها مي‌كوشيدند. «تنگستاني‌ها به بوشهر حمله كردند. اين حمله با تلفات سنگيني كه بر مهاجمان وارد آمد، دفع شد. در اين عمليات دو افسر جوان انگليسي نيز كشته شدند. اين اقدامات خشونت‌آميز، حكومت هند را مجبور ساخت تا براي حفظ منافعش دست به اقداماتي بزند. لذا در اوايل ماه آگوست (اواخر رمضان) نيرويي كوچك از سربازان انگليسي در بوشهر پياده شد و آنجا را به اشغال درآورد و پرچم انگليس به جاي پرچم ايران در آن بندر برافراشته شد. حكومت بوشهر تا انتصاب حكمراني كارآمد و قادر به ايجاد نظم و آرامش در منطقه و دفع حمله تنگستاني‌ها، به حال تعليق درآمد.» اما درگيري‌ها متوقف نشد. انگليسي‌ها با پايين كشيدن پرچم ايران، منفورتر از قبل شدند. ديگر كسي در دشمني آنان ترديد نداشت. تحمل همزيستي با آنان ناممكن شده بود. (مخبرالسلطنه در «گزارش ايران» مي‌نويسد: انگليس در 26 رمضان 1333 بوشهر را گرفت و تصرف آن را روي تمبر پست ما چاپ كردند. در اين موقع قنسول انگليس به من گفت: نظاميان ما خبط كردند، همه بوشهر را از ما مي‌دانستند و بايد يك روز از بوشهر برويم، معلوم خواهد شد كه بوشهر متعلق به ايران است. تا من در فارس بودم جنگ تنگستان تمام نشد). اوكانر مي‌نويسد: «از آن زمان به بعد، اوضاع شيراز و نيز اصفهان با سرعتي فزاينده عليه ما تغيير كرد. البته دشمنان ما اقدامات ما را در بوشهر عمدا به عنوان ضربه‌اي عليه تماميت ارضي ايران جلوه دادند كه در نتيجه تبليغات تند و شديدي عليه انگلستان به راه افتاد و مردم هم فحش و ناسزاگويي به ما را چند برابر كردند. روحانيان در مساجد عليه ما فرياد اعتراض سر مي‌دادند و نوجوانان گروه‌گروه در خيابان‌ها راه مي‌افتادند و سينه‌زنان با صداي بلند براي گرفتاري و مصايب ايران كه آن را ناشي از شرارت‌هاي انگلستان مي‌دانستند، سوگواري و مرثيه‌خواني مي‌كردند. آثار و نشانه‌هاي بي‌شمار ديگري وجود داشت كه حاكي از فتنه‌جويي‌هاي جدي عليه انگلستان بود. از منابع مختلف اطلاعاتي آگاه شده بودم كه قنسول آلمان تعدادي افراد شرور را براي به قتل رساندن اتباع انگلستان به خدمت گرفته است و خود من هم روزانه نامه‌هاي تهديدآميز زيادي دريافت مي‌كردم.»
 ترس به جان اوكانر و انگليسي‌هاي مقيم فارس افتاد. از اشغال بخش‌هايي از جنوب ايران، به آن امنيت و ثباتي كه دنبالش بودند، نرسيدند. حتي بيشتر از قبل، احساسات مردم را زخمي كردند و مشكلات تازه‌اي براي خودشان رقم زدند. «در اين اوضاع و احوال بهترين كار اين بود كه مسووليت حفظ جان خود را به عهده ژاندارمري كه موجوديتش مرهون كمك‌هاي مالي انگلستان و وظيفه‌اش هم برقراري نظم و آرامش بود، واگذار كنم. بنابراين به فرمانده اين نيرو اطلاع دادم كه نامبرده مسوول كليه اعمال خشونت‌باري است كه احتمالا عليه اتباع انگلستان در شيراز صورت مي‌گيرد و از ايشان خواستم تا اقدامات لازم را براي حفظ جان و مال ما به عمل آورد.» فرمانده، ناامني را انكار نكرد و به اوكانر قول‌هايي داد. البته قلبش با آلماني‌ها بود، اما نمي‌توانست اين احساسات را ابراز كند. «او بي‌آنكه آشكارا از خود سلب مسووليت كند، درخواست مرا پذيرفت و از آن به بعد هرگاه من و نايب قنسول از قنسولگري خارج مي‌شديم تعدادي ژاندارم سواره، ما را همراهي مي‌كردند. ضمنا تعدادي محافظ هم به بانك و اداره تلگراف اعزام شدند تا از آن دو موسسه و كارمندان آنجا در برابر هرگونه اعمال خشونت‌آميز محافظت كنند.»