«اعتماد» گزارش می‌دهد
روايت تازه از قتل‌عام كودكان ميناب
بهاره شبانكارئيان
هجده روز است كه از حملات هوايي امريكا و اسراييل عليه ايران مي‌گذرد. اولين روز جنگ؛ نهم اسفند ماه جاري، اين دو كشور طي اقدامي وحشتناك و عجيب دبستان و پيش‌دبستاني دخترانه و پسرانه شجره طيبه در بلوار رسالت شهرستان ميناب در استان هرمزگان را به‌طور عمدي هدف حمله هوايي قرار مي‌دهند. اين حمله هوايي بيش از ۱۶۰ كشته و ۹۰ زخمي برجاي مي‌گذارد. يكي از منابع محلي كه نخواست نامش در اين گزارش فاش شود در مورد بمباران اين مدرسه به «اعتماد» مي‌گويد: «امريكا و اسراييل به‌طور عمدي سه بار به طرف مدرسه موشك شليك كرده‌اند؛ اگر اقدامشان عمدي نبود يك‌بار موشك شليك مي‌كردند. هر چند اين موشك‌ها را همان‌هايي شليك كرده‌اند كه در آن جزيره (اپستين) كودكان را قرباني مي‌كردند.» يكي از مقام‌هاي محلي گفته كه علاوه بر دانش‌آموزان، مدير مدرسه، شماري از والدين دانش‌آموزان و كاركنان مدرسه نيز در ميان كشته‌شدگان بوده‌اند. «شيوا راد»، نماينده شوراي هماهنگي تشكل‌هاي صنفي فرهنگيان ايران نيز اعلام كرده كه مدرسه پس از آغاز حملات هوايي تصميم به تعطيلي گرفته، اما والدين پيش از اصابت موشك نتوانسته‌اند خود را به مدرسه برسانند. طبق برخي گزارشات؛ تعداد كشته‌شدگان اين حملات هوايي ۱۸۰ نفر اعلام شده كه شامل ۱۱۰ دانش‌آموز، بيش از ۲۰ معلم و خانواده بعضي دانش‌آموزان بوده است. دانش‌آموزان قرباني اين جنايت، دختران و پسران بين ۷ تا ۱۲ سال بوده‌اند. پيكر قربانيان در كيسه‌هاي مخصوص جمع‌آوري و مجروحان با آمبولانس به مراكز درماني منتقل شده‌اند. اجساد قربانيان به بستگان آنان تحويل داده شده و در نهايت عمليات جست‌وجوي قربانيان در ۱۰ اسفند ماه پايان يافته است.
پنج دانش‌آموز از زير آوار زنده بيرون آمده‌اند
«عباس حيدري»، داوطلب فعال هلال‌احمر در ميناب است. او آن روز ده دقيقه بعد از حمله هوايي امريكا و اسراييل به اين مدرسه رفته است. حيدري در مورد آن روز به «اعتماد» مي‌گويد: «مدرسه دو طبقه بوده؛ طبقه دوم دخترانه و طبقه اول هم پسرانه و دو يا سه كلاس نيز مهدكودك بوده است. اين مدرسه حدود ساعت ۱۱ مورد اصابت سه موشك قرار گرفته است. در صورتي كه مقر سپاه (تيپ آ ۳) چندين سال است كه از كنار مدرسه به مكان ديگر منتقل شده. مدرسه هم بيش از هشت، نه سال است كه در همين جا مستقر است. مدرسه حدود ۳۰۰ دانش‌آموز و ۳۰ معلم داشته است. آن روز كادر مدرسه به خانواده‌ها اطلاع داده‌اند كه مدرسه به خاطر جنگ تعطيل شده و بايد فرزندانشان را از مدرسه خارج كنند. خانواده دانش‌آموزاني كه خانه‌هايشان به آنجا نزديك بوده زودتر به مدرسه رسيده و فرزندان خود را از مدرسه به خانه برده و آنهايي كه خانه‌هايشان از مدرسه دورتر بوده، ديرتر رسيده‌اند تا اينكه در آن ساعت سه موشك به فاصله كم به سمت مدرسه شليك شده؛ ۱۶۸ نفر از جمله دانش‌آموزان، كادر مدرسه و خانواده دانش‌آموزاني كه مقابل مدرسه بوده‌اند، كشته شده‌اند.» حيدري در پاسخ به اينكه وقتي به مدرسه رفتيد با چه صحنه‌اي مواجه شديد و وضعيت اجساد به شكل بود، مي‌گويد: «به همراه تيم هلال‌احمر از ضلع شرقي وارد مدرسه شديم؛ در آن قسمت كلاس‌هاي پيش‌دبستاني و مهدكودك قرار داشت. به محض ورود ديدم جسدي متلاشي شده بود؛ دست و پايش هر كدام به طرفي افتاده بود. گوشه ديگر روي يكي از پيكرها يك ستون بتوني افتاده بود كه پاها يك سمت ستون و سر و بدن سمت ديگر ستون پرت شده بود. در بخشي از ساختمان آوار زيادي روي هم انباشته شده بود، اما از همانجا صدا مي‌آمد. جمعيت را ساكت و اعلام كرديم اگر كسي زير آوار مانده و صداي ما را مي‌شنود چيزي بگويد تا ما بدانيم از كدام مسير راه را باز كنيم. پس از اين جملات صداي ناله دختربچه‌اي از زير آوار بلند شد. مسيري را به آن قسمت باز كرديم و پنج دانش‌آموز را زنده از زير آوار بيرون آورديم؛ يكي از آنها يك شب بعد به علت شدت جراحات در بيمارستان فوت كرد، اما وضعيت جسمي آن چهار دانش‌آموز ديگر خوب است. حدود سي و چهار دانش‌آموز از اقوام دور و نزديكمان در اين مدرسه كشته شده‌اند.»
اگر مدرسه هدف عمدي امريكا و اسراييل نبود، سه بار موشك پرتاب نمي‌كرد
«فاطمه فدوي و مليحه نعيمي» دو نفر از معلماني بوده‌اند كه در آن روز به خاطر حمله هوايي امريكا و اسراييل جان خود را از دست داده‌اند. همسر فاطمه فدوي به «اعتماد» مي‌گويد: «همسر و خواهرم دو سال بود كه در اين مدرسه تدريس مي‌كردند. آن روز همسرم با من تماس گرفت و گفت دانش‌آموزان را تحويل خانواده‌هايشان مي‌دهد و مجدد با من تماس مي‌گيرد كه به دنبالش بروم، اما وقتي به آنجا رسيدم، ديدم مدرسه خراب و بر سر دانش‌آموزان، معلمان و خانواده يكسري از دانش‌آموزان كه داخل و مقابل مدرسه منتظر فرزندانشان بوده‌اند، آوار شده است. مدرسه جاي مشخصي قرار داشته؛ معلوم است كه از عمد به آنجا موشك شليك شده است؛ آن هم سه بار. همسر و خواهرم به همراه چند دانش‌آموز در نمازخانه مدرسه بوده‌اند و اجسادشان حدود ساعت ۱۲ شب شناسايي مي‌شود.» همچنين يكي از منابع محلي در مورد بمباران مدرسه ميناب به «اعتماد» مي‌گويد: «آن روز وقتي امريكا و اسراييل موشك اول را به سمت مدرسه پرتاب كرده‌اند چند نفر از معلمان، دانش‌آموزان را سريع به طبقه پايين برده‌اند كه در امان باشند، اما چند دقيقه بعد دو موشك ديگر به سمت مدرسه پرتاب شده است. تمام دنيا مي‌دانند كه اينها مدرسه را به‌طور عمدي بمباران كرده‌اند، وگرنه اگر خطايي رخ داده بود بعد از شليك موشك اول دوباره و سه‌باره به سمت مدرسه موشك پرتاب نمي‌كردند. اينها همان‌هايي هستند كه در آن جزيره كودكان را قرباني مي‌كردند؛ به خاطر همين هم اين‌بار كودكان مدرسه را مورد هدف قرار داده‌اند.» يكي از شاهدان عيني نيز مي‌گويد: «جسد سالمي وجود نداشت؛ بعضي از اجساد به ديوار پرس شده بودند. نمي‌دانم چطوري زده‌اند! با چي زده‌اند!»
جهان فقط تماشاگر اين جنايت است
پس از بمباران مدرسه شجره طيبه در ميناب، ستاد حقوق بشر طي بيانيه‌اي، حمله تروريستي امريكا و اسراييل را به اين مدرسه محكوم كرده است. اين جنايت، نقض صريح اصول بنيادين حقوق بين‌الملل بشردوستانه از جمله اصل تفكيك ميان اهداف نظامي و غيرنظامي، اصل تناسب، اصل احتياط در حملات و ممنوعيت حمله به اماكن غيرنظامي است كه در كنوانسيون‌هاي چهارگانه ژنو 1949 و پروتكل‌هاي الحاقي آن تصريح شده‌اند. مدارس و مراكز آموزشي به عنوان اموال و اماكن غيرنظامي از حمايت ويژه برخوردارند و هرگونه حمله عامدانه به آنها مي‌تواند مصداق جنايت جنگي تلقي شود. افزون بر اين، اين اقدام آشكارا با تعهدات مندرج در كنوانسيون حقوق كودك در تعارض است. مطابق اين كنوانسيون، كودكان از حق ذاتي حيات، بقا، رشد، آموزش و از امنيت كامل برخوردارند و دولت‌ها مكلفند در تمامي شرايط، حمايت ويژه و موثر از آنان به عمل آورند. حمله به يك مدرسه، نقض مستقيم حقوق بنيادين كودك و تعرضي بي‌سابقه به اصل حمايت مضاعف از كودكان در مخاصمات مسلحانه است. بي‌كيفر ماندن چنين جناياتي، چرخه مصونيت از مجازات را تقويت كرده و امنيت جمعي را به خطر مي‌اندازد. در اين ميان، سكوت و انفعال برخي سازوكارهاي بين‌المللي حقوق بشري و نهادهاي مدعي دفاع از حقوق كودك، موجب نگراني‌هاي جدي شده است.