موسوي تبريزي در همان «دهه 60» منتقد جدي لاجوردي بود

گروه گزارش 

موسوي تبريزي اگرچه در سال‌هاي اخير به عنوان چهره‌اي حزبي و سياسي در جريان اصلاح‌طلب شناخته مي‌شد اما همواره نام سياسي او زير سايه مسووليتي كه در سال‌هاي ابتدايي انقلاب داشت، قرار گرفته بود. او در سال‌هاي 1360 تا 1362 دادستان انقلاب اسلامي بود. محمدعلي ايازي، عضو مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم در گفت‌وگو با «اعتماد» تاكيد دارد كه رخدادهاي دهه 60 بايد در ظرف زماني خود مورد قضاوت و ارزيابي قرار بگيرد. او در اين گفت‌وگو تاكيد دارد كه اعلام جنگ مسلحانه سازمان مجاهدين خلق در شكل‌گيري فضاي دهه 60 تاثير زيادي داشت. با اين وجود ايازي مي‌گويد كه موسوي تبريزي اگرچه در دهه 60 در سمتي همچون دادستاني انقلاب فعاليت داشته اما نسبت به بسياري از رويه‌هاي صورت گرفته در آن ايام انتقاد داشت. ايازي به« اعتماد» مي‌گويد كه «در آن زمان مثلا آقاي لاجوردي فعاليت مي‌كرد كه آقاي موسوي‌تبريزي در همان دهه 60 با ايشان به‌شدت مخالف بود و نسبت به عملكرد آقاي لاجوردي موضع جدي داشت. بخشي از تندروي‌هايي كه در آن دوره رخ داده توسط آقاي لاجوردي بود . يا مثلا احكامي كه آقاي محمدي‌گيلاني صادر مي‌كرد يا برخي از دادستان‌هاي جوان در تهران صادر مي‌كردند، نوعي از هماهنگي و يكدستي در رويه را نداشته و آقاي موسوي نسبت به اين موضوعات موضع داشتند. براي داوري دهه 60 از دو جهت بايد مورد توجه باشد؛ يكي در مورد حركت كلي دهه 60 و ديگري مثلا حركت و تصميمات و موضع‌گيري‌هاي شخصي افراد مثل آقاي موسوي تبريزي».

   آقاي ايازي نقش آقاي موسوي تبريزي در شكل‌گيري مجمع محققين و مدرسين حوزه علميه قم چه بود؟

در سال 1375 يك هيات رييسه‌اي و هيات موسسي براي تشكيل مجمع مدرسين و محققين شكل گرفت كه 5 نفر بودند و حالا سه نفر از هيات موسس فوت كردند. يكي از موسسين آيت‌الله موسوي تبريزي بودند، بنابراين ايشان از موسسين مجمع مدرسين و محققين حوزه علميه قم بودند. در تمام مدت فعاليت نيز در مجمع حضور داشتند. نخستين دبير مجمع آيت‌الله ابايي‌خراساني بودند و بعد ايشان سمت دبيري را بر عهده داشتند.

   سابقه آشنايي شما با مرحوم موسوي تبريزي به همان زمان تاسيس مجمع مدرسين و محققين بازمي‌گردد؟

خير سابقه آشنايي ما به پيش از انقلاب و در زمان مبارزات سياسي پيش از انقلاب باز مي‌گردد. ايشان از اساتيد حوزه بودند در برخي از فعاليت‌ها و حركت‌ها با هم مشاركت داشتيم بعد از انقلاب نيز در امور غير اجرايي با هم بوديم.

   در بيش از دو دهه اخير آيت‌الله موسوي در زمره چهره‌هاي اصلاح‌طلبي بودند كه منتقد بسياري از سياست‌هاي حوزه اجتماعي و سياسي و حتي سياست خارجي نقدهاي خود را صراحتا بيان مي‌كردند. در خود مجمع يا گفت‌وگوهايي كه با شما داشتند درباره اين موضوع‌گيري‌ها صحبتي شده بود؟

مجمع مدرسين تشكيلاتي حوزوي بود كه نسبت به روند برخي از فعاليت‌ها در كشور انتقاد داشتند. جداي از اينكه خود مجمع بيانيه مي‌داد و اعلام موضع مي‌كرد و جريان اصلاحات را دنبال مي‌كرد، در سال‌هاي انتخابات نيز صراحتا از كانديداهاي منتقد وضع موجود حمايت مي‌كرد؛ در سال 1376 از آقاي خاتمي، در سال 1392 از آقاي روحاني و در انتخابات سال 1403 از آقاي پزشكيان.

در برهه‌هاي مختلف مجمع موضع‌هاي صريحي داشتند و آقاي تبريزي نيز علاوه بر موضع‌گيري‌هاي مجمع، ايشان موضع‌هاي شخصي و صريحي نيز درباره شيوه حكمراني در حوزه مسائل اقتصادي، اجتماعي و حقوق زنان بيان مي‌كرد و انتقاد داشت و معتقد به لزوم تغيير سياست‌هايي بود كه در اين حوزه‌ها حاكميت در پيش گرفته بود.

   ترديدي نيست كه رخدادهاي دهه 60 بايد در ظرف زماني خود تفسير شود اما شما كه از نزديك با ايشان آشنايي داشتيد چه تحليلي از تغيير ديدگاه‌هاي ايشان از دهه 60 تا سال‌هاي بعد داشتيد؟ خود ايشان چه نگاهي به دادگاه‌هاي سال‌هاي نخستين انقلاب كه در آن مسووليت نيز داشتند در سال‌هاي بعد و در دهه‌هاي بعد داشتند؟

در دهه 60 اتفاقات و رخدادهاي چالش برانگيزي رخ داده است كه نمي‌شود فقط در آن دوره تحليل كرد. نبايد تمامي رخدادهاي  دهه 60 را به پاي مثلا دادستان انقلاب نوشت. در آن زمان مثلا آقاي لاجوردي فعاليت مي‌كرد كه آقاي موسوي تبريزي در همان دهه 60 با ايشان به‌شدت مخالف بود و نسبت به عملكرد آقاي لاجوردي موضع جدي داشت. بخشي از تندروي‌هايي كه در آن دوره رخ داده توسط آقاي لاجوردي بود. يا مثلا احكامي كه آقاي محمدي‌گيلاني صادر مي‌كرد يا برخي از دادستان‌هاي جوان در تهران صادر مي‌كردند، نوعي از هماهنگي و يكدستي در رويه را نداشته و آقاي موسوي نسبت به اين موضوعات موضع داشتند. براي داوري دهه 60 از دو جهت بايد مورد توجه باشد؛ يكي در مورد حركت كلي دهه 60 و ديگري مثلا حركت و تصميمات و موضع‌گيري‌هاي شخصي افراد مثل آقاي موسوي تبريزي. آقاي موسوي بارها و بارها در جلسات مجمع و در خاطرات موضع‌گيري و انتقاد صريحي از برخي رخدادهاي آن دهه داشته است اما به  اين معني نيست كه مثلا همه سياست‌هاي آن دوره را قبول داشته يا قبول نداشته است. آقاي موسوي البته نسبت به آن زمان تغييرات زيادي كرده بود اما مواضع ايشان چه در دادستاني انقلاب و چه در مجلس انتقاد و مخالفت با خشونت و تندروي بود و معتقد بود برخي از اين اقدامات غيراسلامي بوده است. در كنار اين بايد يادآوري كنيم اعلام جنگ شهري مجاهدين در شكل‌گيري فضاي دهه 60 بسيار موثر بود. خواه اينكه اين اقدامات در سال‌هاي بعد نيز مورد نقد و بررسي قرار گرفت و بايد قرار مي‌گرفت.