عيسي اميدوار؛ اولين جهانگرد ايراني در سده اخير، در بيمارستان بستري شد
گروه اجتماعي
عيسي اميدوار، از پيشگامان جهانگردي معاصر در ايران به علت بيماري و كهولت سن در بيمارستان بستري شد.
خبر بيماري و بستري شدن عيسي اميدوار، ديروز در خبرگزاريها منتشر و اعلام شد كه انوشيروان محسني بندپي (معاون گردشگري وزارت ميراثفرهنگي) و مديران مجموعه فرهنگي تاريخي سعدآباد، به عيادت عيسي اميدوار رفتهاند.
عيسي و عبدالله اميدوار، اولين جهانگردان ايراني در 100 سال اخير هستند. اين دو برادر كه اصالتشان به روستايي در طالقان بازميگردد، در خيابان نظامي تهران ساكن بودند و اولين سفر ماجراجويانه خود را سال 1333 و با 90 دلار و با دو دستگاه موتورسيكلت و با شعار «همه متفاوت، همه خويشاوند» آغاز كردند. در آن سال عيسي 25 ساله و عبدالله 23 ساله بود و اولين سفر دو برادر جهانگرد، 7 سال طول كشيد و در اين مدت از افغانستان به پاكستان و هند و تبت و آسياي جنوب شرقي و استراليا رفتند و سپس، از اقيانوس آرام گذشتند و آلاسكا و امريكاي شمالي و امريكاي جنوبي را هم زير پا گذاشتند و با گذر از اقيانوس اطلس، به اروپا رسيدند. سفر دوم برادران اميدوار، سال 1340 و با يك دستگاه اتومبيل سيتروئن آغاز شد كه هزينه خريد اين خودرو و اين دور از سفر را هم با انجام مصاحبه با رسانههاي خارجي و نوشتن مقالات پژوهشي و فروش اين مقالات به شركت خودروسازي سيتروئن تامين كرده بودند. مقصد اين دو از سفر، آفريقا بود و سفر از مرز جنوبي ايران با كويت و گذر از عربستان آغاز شد و سه سال طول كشيد.
برادران اميدوار كه در سفرهاي خود به دور دنيا، هدايا و يادگاریهای فراواني از مردم و مليتهاي مختلف دريافت كرده بودند، مجموع رهاورد جهانگردي خود را در موزهاي كه هماكنون در مجموعه فرهنگي تاريخي سعدآباد واقع شده براي مردم ايران به يادگار گذاشتند. موزه برادران اميدوار، اولين موزه انسانشناسي در ايران است كه روز ۵ مهر ۱۳۸۲ در هفته جهانگردي در كاخموزه سعدآباد افتتاح شد. اشياي مختلف از دست سازهاي مردمان آفريقا، آسيا، امريكا و استراليا، عكسها، فيلمها و اسلايدهاي سفرها، مجموعهاي متنوع از موسيقي مردمي و بومي كشورهاي برزيل، آنگولا، سيلان، زنگبار، استراليا، افغانستان، پاناما، اندونزي، مالزي، آفريقاي جنوبي، تاهيتي و همچنين مجموعه منحصر به فرد دستنوشتهها و امضاهاي شخصيتهاي سرشناس سياسي و فرهنگي جهان، همگي در موزه برادران اميدوار براي ملت ايران به يادگار مانده است. (سهشنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ به دنبال حملات هوايي امريكا و اسراييل به حريم مجموعه فرهنگي تاريخي سعدآباد، موزه برادران اميدوار (كالسكه خانه) ازجمله موزههايي بود كه دچار شكست سازهاي جدي و خسارات فراوان شد.)
برادران اميدوار سال 1343 در بازگشت به ايران، كتابي از سفرهاي خود نوشتند كه اولين چاپ كتاب در سال 1343 و با تيراژ 10 هزار نسخه و با نام «سفرهاي برادران اميدوار» منتشر شد و آخرين تجديد چاپ اين كتاب مربوط به سال 1397 است كه با تيراژ 1100 نسخه منتشر شد.
عيسي اميدوار، سالها قبل در مصاحبهاي در توضيح انگيزهاي كه اين دو برادر را در آن سالهاي پر تلاطم دهه 30 واداشت كه به تماشاي جهان بروند، گفته بود: «اگر ريسك نكني، به عشق واقعي خودت دست پيدا نميكني. گاهي در زندگي بايد ريسك كرد، ريسك كردن ريشههاي حيات و پايداري انسان را تقويت ميكند. اگر آدم بخواهد هميشه بترسد به هيچ چيز دست پيدا نميكند. هيچ كس براي اين سفر به ما پيشنهادي نكرد، هيچ كس هم به ما پول نداد كه اين كار را انجام بدهيم، اصلا كسي خبر نداشت؛ اما بعد از آنكه كارمان را شروع كرديم با مسوولان كشوري آن زمان و حتي محمدرضاشاه پهلوي هم ملاقات كرديم. ما سفر خود را به وسيله دو موتوسيكلت آغاز كرديم. موتوسيكلت را انتخاب كرديم تا بتوانيم به كورهراهها دست پيدا كنيم، چون اگر اتومبيل داشتيم، امكان اين كار براي ما وجود نداشت و نميتوانستيم به خيلي از جاها، مثل شرق آسيا يا امريكاي جنوبي كه رودخانههاي عظيمي در آن وجود دارد، برويم. خيلي از جزاير را هم ديديم كه اگر با اتومبيل رفته بوديم، امكان ديدن آنها كم ميشد، چون كشتيها، اتومبيلها را خيلي سخت قبول ميكردند؛ اما موتوسيكلت كوچكتر بود و ما آن را با كشتي حمل ميكرديم. هيچ وقت هم براي حمل آن پولي نميداديم. كار ما طوري بود كه مردم جهان با ما بسيار خوب تا ميكردند. هدف ما از اين سفر، اين بود كه روي اقوام ابتدايي مطالعه كنيم، مثلا شش يا هفت ماه به قطب شمال سفر و با اسكيموها زندگي كرديم، نوع زندگي و منطقه زندگي آنها را هم بررسي كرديم. ما به عقبافتادهترين قبايل سفر و با آنها زندگي كرديم كه تا آن روز، هيچ انسان سفيدپوستي را نديده بودند، مثل جيواروها كه به شكارچيان كله انسان معروفند. چند ماه به امريكاي جنوبي كه وسعت آن چند برابر ايران است، سفر كرديم. در اين منطقه كه جنگلهاي درهم پيچيدهاي دارد قبايل مختلفي زندگي ميكردند، صدها قبيله در شكلهاي مختلف در اين منطقه ساكن بودند. الان تقريبا همه اين قبايل از بين رفتهاند، تكنولوژي به همه جا نفوذ كرده است. الان شما نميتوانيد هيچ چيز از دنياي سابق و آثار قبايلي كه ما با آنها زندگي كرديم، ببينيد.»
عبدالله اميدوار كه برادر كوچكتر بود، پس از بازگشت به ايران و نيمههاي دهه 1340 به كشور شيلي رفت و به فيلمسازي و تهيهكنندگي براي سينماي شيلي مشغول شد و تا پايان عمر هم در همين كشور زندگي ميكرد. عبدالله اميدوار كه اولين مسافر آسيايي قطب شمال و قطب جنوب است، 23 تير 1401 و در سن 89 سالگي درگذشت. بعد از فوت عبدالله اميدوار، مركز فرهنگي «لاموندا» در شيلي كه عبدالله اميدوار يكي از پايهگذاران و همكاران آن بود، با صدور بيانيهاي، ياد اين انسان فرهيخته را گرامي داشت و نوشت: «عبدالله اميدوار (۲۰۲۲ - ۱۹۳۲) تهيهكننده و فيلمسازي بود كه به بيش از ۱۰۰ كشور جهان سفر كرد و بيش از ۱۲۰ فيلم مستند ساخت. او در ۸۹ سالگي درگذشت و ما امروز با نمادي از سينماي شيلي خداحافظي ميكنيم.»