گرانی سموم و کاهش تولید کشاورزان
آنگونه که فعالان حوزه کشاورزی عنوان میکنند جنگ اخیر یکی از عوامل گرانی در بخش سم و کود بوده، عدم ثبت سفارش و تخصیص ارز و دشواری واردات از دو تامین کننده اصلی سموم در دنیا یعنی چین و هند باعث افزایش سرسامآور قیمت سموم در دنیا شده است.
در حال حاضر کود و به ویژه کود اوره به خاطر آسیب به برخی پتروشیمیها در جنگ و بسته شدن تنگه هرمز گران شده است. از سوی دیگر در نرخنامه اخیر وزارت جهاد کشاورزی در خصوص کودهای شیمیایی سال ۱۴۰۵ برای ۵ کود پرمصرف قیمتها تغییر چشمگیری داشته است.
در این نرخنامه آمده است؛ قیمت هر کیسه (۵۰ کیلوگرمی) پنج نوع کود پرمصرف سوپرفسفات تریپل ۷ میلیون و ۱۶۰ هزار تومان، قیمت سولفات پتاسیم ۹ میلیون و ۸۴۸ هزار تومان، کلر پتاسیم گرانوله ۴ میلیون و ۶۶۸ هزار تومان و فسفات ۲۵درصد ۵ میلیون و ۶۰ هزار تومان و فسفات ساده ۳ میلیون و ۳۶۹ هزار تومان اعلام شده و ارزانترین کود در لیست اخیر مربوط به فسفات ساده است که بیش از ۳.۳ میلیون تومان اعلام شده که این قیمتگذاری احتمالا کشاورزان را به سمت کودهای غیراستاندارد، زیرپلهای یا حذف کامل کودهای پایه خواهد کشاند که در بلندمدت باعث فقیر شدن خاکهای ایران و کاهش کیفیت محصولات از نظر ارزش غذایی و ویتامینها میشود.
محدودیتها و چالشهای فعلی
مسعود گیلآبادی، ريیس هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان سموم، در مورد وضعیت سموم کشاورزی به «اعتماد» میگوید: در حال حاضر با محدودیتهایی در تامین و عرضه نهادهها مواجه هستیم. این محدودیتها عمدتا ناشی از مشکلات حملونقل دریایی و کشتیرانی است و ادامه این محدودیتها تا دو ماه آینده محتمل است و باید برنامهریزی دقیقی انجام شود تا تاثیر آن روی تولید محصولات کشاورزی کاهش پیدا کند. او ادامه میدهد: مشکل اصلی مربوط به تامین سموم و کودهای ضروری برای مبارزه با بیماریهای گیاهی است. اگر این محدودیتها ادامه پیدا کند، تولید محصولات کشاورزی مانند گندم و سایر کالاها کاهش مییابد و حداقل ۴۰ درصد از محصول کشاورزی ممکن است از بین برود. در نتیجه، بازار با کمبود مواجه میشود و قیمتها افزایش پیدا میکند. گیلآبادی توضیح می دهد: در جریان جنگ قیمت سموم و نهادههای کشاورزی رشد کرد و بررسیها نشان میدهد که قیمتها حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است. البته بخشی از این نیاز بازار از بورس تامین میشود، به طوری که قیمت «زایلین» که یکی از محصولات پتروشیمی است تا سال گذشته ۸۵ هزار تومان بود و امروز حدود ۲۵۰ هزار تومان شده است که بخشی از بورس کالا و بخش دیگر از طریق خرید مستقیم از تولیدکنندگان داخلی و بازار آزاد تامین میشود. او ادامه می دهد: این افزایش قیمتها تاثیری مستقیم روی محصولات کشاورزان و تولیدکنندگان دارد و هزینه تولید را بالا میبرد. اگر شرایط ادامه پیدا کند، بازار داخلی برای محصولات کشاورزی تحت فشار قرار میگیرد و توان رقابت تولید داخل با محصولات وارداتی کاهش مییابد. او می گوید: با وجود ظرفیتهای تولید داخل، هنوز برای تامین برخی سموم و نهادهها نیاز به واردات داریم که اغلب از دو کشور روسیه و چین مواد اولیه سموم وارد کشور میشود و اکثر کشورها نیز از همین دو کشور وارد میکنند. او ادامه می دهد: کارخانههای تولید سموم در کشور بسیار محدود هستند و بخش ناچیزی از نیاز داخل را تولید میکنند، اما برای تامین کامل بازار، مسیرهای وارداتی و حملونقل ریلی باید باز شوند که به دلیل خطرناک بودن مواد شیمیایی حمل و نقل ریلی را مناسب نمیدانند. گیلآبادی با بیان اینکه وضعیت تولید و تامین سموم کشاورزی در کشور با چالشهایی مواجه است، میگوید:ادامه این روند میتواند کاهش تولید و افزایش قیمتها را به دنبال داشته باشد، انجمن تولیدکنندگان سموم کشاورزی متعهد است تا با همکاری وزارتخانه و استفاده از ظرفیت تولید داخلی، این مشکلات را کاهش دهد.با توجه به اهمیت تامین به موقع سموم، همه فعالان بخش کشاورزی باید آمادگی داشته باشند و برنامهریزی دقیق انجام دهند تا محصولات کشاورزی کشور با کمبود مواجه نشود و قیمتها کنترل شود.