شكست فيفا در توافق بر سر حق پخش جام جهاني
دردسر بزرگ اينفانتينو
زماني كه فيفا تعداد تيمهاي جام جهاني را از ۳۲ به ۴۸ تيم افزايش داد، اميدش اين بود كه كشورهايي مانند هند و چين با مجموع جمعيت ۲.۷ ميليارد نفري خود به مسابقات صعود كنند، نه كشورهايي مانند كيپورد و كوراسائو كه مجموع جمعيت حدود ۷۰۰ هزار نفري آنها به سختي با جمعيت يك منطقه از كلانشهرهايي مثل بمبئي يا شانگهاي برابري ميكند. آنچه اين نهاد حاكم بر فوتبال پيشبيني نكرده بود، اين بود كه در فاصله يك ماه مانده به تورنمنت ۲۰۲۶، هنوز هيچ قراردادي براي پخش تلويزيوني با اين دو غول آسيايي منعقد نشده باشد تا تضمين كند هواداران در آنجا ميتوانند ۱۰۴ مسابقه را تماشا كنند. چند ماه پيش گفته شد كه فيفا حق پخش اين جام جهاني و جام جهاني بعدي را به مبالغ ۱۰۰ ميليون دلار (۷۳ ميليون پوند) براي دهلينو و رقمي بين ۲۵۰ تا ۳۰۰ ميليون دلار براي پكن پيشنهاد داده است. با وجود اينكه قيمت پيشنهادي به طور مداوم كاهش يافته، اما هنوز هيچ قراردادي امضا نشده است. در هند، گزارش شده كه قيمت به ۳۵ ميليون دلار كاهش يافته است. نزديكترين پيشنهاد، مبلغ ۲۰ ميليون دلار است كه توسط شركت «جيو استار» (JioStar) ارائه شده است. در ظاهر، اين موضوع تعجبآور است، چرا كه براي مسابقات ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸، شركت سوني ۹۰ ميليون دلار پرداخت كرد و سپس شركت «وياكام ۱۸» (Viacom18) براي نمايش رقابتهاي قطر، ۶۲ ميليون دلار هزينه كرد. در مقايسه با سال ۲۰۲۲، زمانبندي بازيها براي هند چندان مناسب نيست. در اين شبهقاره، تنها ۱۴ بازي قبل از نيمهشب آغاز ميشود. در سال ۲۰۱۸، جز يك بازي، تمام بازيها قبل از نيمهشب شروع ميشدند و در سال ۲۰۲۲ نيز اين رقم جز ۲۰ بازي بود. با اين حال، به گفته شاجي پراباكاران، عضو كميته اجرايي كنفدراسيون فوتبال آسيا و دبيركل سابق فدراسيون فوتبال هند، اين دليل اصلي بنبست كنوني نيست. او به گاردين گفت: «زمانبندي بازيها ميتواند به عنوان يك بهانه استفاده شود. بازيهاي جام جهاني در زمانهايي مشابه با بازيهاي ليگ قهرمانان اروپا برگزار ميشوند و هنديها آنها را تماشا ميكنند؛ اين اولين جام جهاني نيست كه در اين ساعات پخش ميشود و هند قبلا هم چنين تجربهاي داشته است.» او اين بنبست را بيشتر ناشي از نبود گزينههاي متعدد، كمبود نقدينگي و كاهش اعتماد در بخش پخش تلويزيوني ميداند. در سال ۲۰۲۲، شركت وياكام (متعلق به مجموعه ريلاينس) يك بازيگر جديد بود كه به دنبال محتواي باكيفيت براي جذب مشتري ميگشت و حاضر بود براي جام جهاني ضرر مالي هم بدهد. اكنون فقط «جيو استار» (حاصل ادغام ريلاينس و ديزني) و سوني در ميدان هستند.
پراباكاران ميگويد: «هيچ رقابت واقعي در بازار پخش ورزشي هند وجود ندارد و اين كار را براي فيفا دشوارتر ميكند؛ در همين بازار موجود هم، كريكت ورزش اول و تمركز اصلي است.» با اين حال، حتي در شرايطي كه كريكت بر بازار هند تسلط دارد، گزارشهاي داخلي نشان ميدهد كه ميانگين بينندگان ليگ برتر هند (IPL) - محبوبترين و سودآورترين رقابت كريكت كه از جيو استار پخش ميشود - در اين فصل ۲۶ درصد كاهش يافته است. بنابراين شبكههاي پخشكننده نسبت به هزينهكرد گزاف براي يك تورنمنت فوتبالي كه هند در آن حضور ندارد و بازيهايش اواخر شب يا اوايل صبح برگزار ميشود، نگران هستند. تيمهاي بزرگي مثل برزيل، آرژانتين، پرتغال، آلمان و انگليس تماشا خواهند شد، اما تعداد زيادي از بازيهاي مرحله گروهي چندان جذاب نيستند و داستان «مسي - رونالدو» كه در هند بسيار بزرگ بود، در حال كمرنگ شدن است. همچنين اين واقعيت وجود دارد كه روپيه هند در برابر دلار در يك مارپيچ نزولي مداوم بوده است. زماني كه سوني در سال ۲۰۱۳ هزينه پرداخت كرد، نرخ برابري ۵۴ روپيه به ازاي هر دلار بود. تا سال ۲۰۲۲ اين رقم به ۷۸ رسيد و اكنون ۹۵ روپيه است. وضعيت چين براي فيفا اهميت بيشتري دارد، چرا كه رويترز گزارش داده بود اين كشور در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۷.۷ درصد از سهم دسترسي جهاني تلويزيونهاي خطي (سنتي) را به خود اختصاص داده بود، رقمي كه در پلتفرمهاي ديجيتال و رسانههاي اجتماعي به ۴۹.۸ درصد افزايش يافته بود. روزنامه «پكن ديلي» اعلام كرد كه فيفا خواهان مبلغي بين ۲۵۰ تا ۳۰۰ ميليون دلار است، اما شبكه CCTV (خانه هميشگي جام جهاني در چين) بودجهاي حدود ۶۰ تا ۸۰ ميليون دلار براي خريد حق پخش در نظر گرفته است.اين مبلغ حتي با قيمت كاهش يافته فرضي (بين ۱۲۰ تا ۱۵۰ ميليون دلار) فاصله زيادي دارد. اختلاف زماني - پكن ۱۲ ساعت از نيويورك جلوتر است - يك عامل بديهي براي تبليغكنندگان است و شكستهاي مكرر تيم ملي مردان چين در نزديك شدن به اين تورنمنت نيز به ايجاد هيجان كمكي نميكند. حمايت از بيميلي CCTV براي افزايش قيمت، در رسانههاي اجتماعي گسترده بوده است. بخشي از اين موضوع به اين دليل است كه هواداران ورزش در چين، بهويژه نسلهاي جوانتر، در دور زدن محدوديتهاي اينترنتي براي تماشاي آنچه ميخواهند مهارت دارند و بخشي ديگر به اين دليل است كه انتظار ميرود توافقي حاصل شود؛ احتمالا در همين هفته، چرا كه فيفا يك هيات بلندپايه را به پكن فرستاده است. پراباكاران پيشبيني ميكند كه در هند ممكن است اين روند دو هفته طول بكشد. هر اتفاقي كه بيفتد، اين يك دردسر بزرگ براي جاني اينفانتينو است. اگر هند و چين بتوانند تا اين حد دير اقدام كنند و تخفيفهاي قابل توجهي بگيرند، اين موضوع از چشم ديگران دور نخواهد ماند. پراباكاران گفت: «هميشه بايد تعادلي وجود داشته باشد. ارزش محصول بايد حفظ شود وگرنه ميتواند پيامدهايي داشته باشد.» اما در كوتاهمدت، عدم توافق با دو كشوري كه بيش از يكسوم جمعيت جهان را تشكيل ميدهند نيز چندان گزينه معقولي به نظر نميرسد.