روزبه دلاور
مجيد مرتضايي، يكي از موفقترين مربيان ايراني در چند سال گذشته سرانجام تصميم گرفت به همكاري خود با تيم ملي فوتسال افغانستان پايان بدهد. به گزارش روزنامه «اعتماد» مرتضايي طي چهار سالي كه هدايت فوتسال اين كشور همسايه را برعهده داشت به موفقيتهاي چشمگيري رسيد تا جايي كه حالا از وي به عنوان يك شخصيت قابل احترام در اين كشور نام ميبرند. كشف و پرورش استعدادها و اولين حضور يك تيم ملي در جام جهاني در تاريخ ورزش كشور افغانستان از مهمترين ميراث اين مربي براي ورزش فوتسال افغانستان بود. با اين حال حضور اين مربي در كشوري كه تحت مديريت طالبان قرار دارد و تصاوير متفاوتي از آن به ساير نقاط جهان مخابره ميشود همواره براي مردم ايران كنجكاوي برانگيز بوده است. براي بررسي دقيقتر از تجربه چندساله مرتضايي در افغانستان و شرايط فوتسال اين كشور گفتوگويي با اين مربي تحصيلكرده داشتهايم كه ماحصل آن را در زير ميخوانيد.
از آن زمان بگوييد كه از تيم ملي افغانستان پيشنهاد دريافت كرديد؟
حدودا چهار سال پيش بود. همان زمان كه حكومت طالبان هم به تازگي بر سر كار آمده بود و پس از آن تماسي از دوستانم كه مهاجر افغانستاني در مشهد هستند دريافت كردم كه آيا تمايل به كار در تيم ملي اين كشور داري؟ من هم شناخت كلي از فوتسال آنجا داشتم. در فرشآرا كه بودم يكي، دو تا بازيكن افغانستاني داشتم و پتانسيلشان را خوب ميديدم و ميدانستم با كار كردن ميتوانيم نتايج درخشاني بگيريم. بعد هم پذيرفتم با اين تيم كار كنم و خدا را شكر كه بد هم نتيجه نگرفتيم.
دلواپسي به لحاظ نداشتن امنيت در آنجا نداشتيد؟
نگرانيها كه بود، در حقيقت من اولين مربي خارجي بودم كه وارد كشور بعد از حضور طالبان شدم. بسيار با احترام برخورد ميكردند و بعد ديدم كه بسيار مردم خوبي دارند و شرايط به لحاظ امنيتي هم خوب بود.
به لحاظ امكاناتي و قرارداد مالي وضعيت خوب بود؟
خب من تنها رفتم و در هتل مستقر بودم اما بيشتر اردوهايمان در مشهد بود چون به لحاظ سختافزاري، ايران در آسيا اول است. يك كمپي هم در مشهد از طرف افغانستان راهاندازي شده بود و ما هم اكثرا آنجا بوديم. به لحاظ مالي هم قراردادمان دلاري بود و بعد از حضور در جام جهاني شرايط خيلي بهتر شد. قبل از آن شرايط مالي پايين بود و بعد بهتر شد.
مهمترين چالشهايي كه با آن روبهرو شديد، چي بود؟
يك نكته مهم اينكه هم ايران و هم افغانستان جزو كشورهاي تحريم شده هستند كه بسيار در منابع مالي ما و قراردادهاي ما كه ايراني بوديم براي پرداخت تاثير داشت. به لحاظ ويزا گرفتن در يكسري كشورها براي شركت در تورنمنتها و بازيهاي دوستانه سخت بود. بعد آنهايي كه اقامت در ايران داشتند براي خروج آنها هم نياز به نامهنگاري از ايران داشتيم كه خودش چالشي بود! البته با از خودگذشتگي و تلاش خود بچهها اجازه نميداديم تا اين مشكلات در كار اصلي ما تاثير بگذارد.
در اين مدت چند بار مقابل تيم ملي كشورمان قرار گرفتيد؟
چهار بار با ايران بازي كرديم، يك بار در كافا 5 بر 1 باختيم اما تيممان در حضور تيمهايي مثل ازبكستان و تاجيكستان و... نايب قهرمان شد و يك بار در جام ملتها كه ۳ بر ۱ باختيم و بعد در مسابقات كشورهاي اسلامي 2 بر 2 شد و در جام ملتهاي اخير هم بازي 5 بر 2 به سود ايران شد. تا قبل از ما در ۱۲ سال تيم ملي افغانستان مقابل ايران با كمتر از 8 گل نباخته بود و كسب نتايج ما مقابل ايران نتايج متفاوتي بود مقابل تيم پنجم دنيا با 14 قهرماني در آسيا. ما با ژاپن و تايلند توانستيم يك مساوي از ايران بگيريم.
يكي از حواشي پر سر و صدا پيرامون بازي دو تيم فوتسال ايران و افغانستان در رده پايه رخ داد كه مجري تلويزيون آن كشور صحبتهاي تندي عليه كشورمان مطرح كرده بود. واكنش شما به آن اتفاق به عنوان مربي ايراني شاغل در افغانستان چه بود؟
برخوردهاي خوشايندي از دوطرف نبود، نه فقط از افغانستان در ايران هم به حواشي دامن زده شده بود. ما بهطور رسمي به صحبتهاي گزارشگر واكنش نشان داديم اما هدفمان بود كه وحدت دو كشور خداي ناكرده لطمه نخورد و درست بعد از آن مسابقه ما با تيم ايران در همبستگي كشورهاي اسلامي بازي كرديم و قبل از آن بازي يكسري جلساتي با مدير تيم و مربيان و آقاي شمسايي گذاشتيم و به اين جمعبندي رسيديم كه فضاي تلطيفي باشد با رفاقت و محبت و بازي هم مساوي شد و بعد هم عكس تاريخي كه در سوشال مديا خيلي نشر پيدا كرد و دو تيم كنار هم به يادگار گرفتند. هيچ وقت ريشههاي تاريخي دو كشور از هم جدا نيست. حتي رياست محترم فدراسيون ايران هم از اين عكس تقدير كرد و در افغانستان هم استقبال كردند و تنشها با همين عكس كاهش پيدا كرد.
مهمترين ميراثي كه براي فوتبال افغانستان گذاشتيد ، چه بود؟
اتفاقاتي رقم زديم كه تا حالا در كل ورزش افغانستان رخ نداده بود. ما اولين مدال ورزشهاي تيمي اين كشور را در تاريخ 70 ساله ورزش آنها به دست آورديم، براي اولينبار به مرحله نهايي جام ملتهاي آسيا رسيديم، براي اولينبار يك تيم از افغانستان به جامجهاني رفت آن هم در تمام رشتههايشان، دو مدال برنز برون مرزي، با 10كشور اول رنكينگ بازي كرديم و از دستاوردهاي خيلي خوب ما اين بود كه فوتسال افغانستان را از رده ۱۰۹ جهاني به رده ۲۱ ارتقا داديم و در آسيا الان پنجم است كه تاريخيترين نتايج در اين كشور بود. در سال ۲۰۲۳ من و دروازهبان ما در بين 10 مربي و 10 گلر برتر دنيا قرار داشتيم و در همان سال با اعلام فيفا سريعترين پيشرفت در يك سال متعلق به افغانستان شد و جوانترين تيم حاظر در جام جهاني هم بوديم. خدا را شكر كه اين افتخارات تاريخي براي افغانستان به دست يك ايراني و همكارانش رقم خورد. در ايران هم براي اولينبار يك مربي ايراني توانست يك تيم غيرايراني را به جام جهاني ببرد كه در گذشته چه در فوتسال و چه در فوتبال تا حالا نداشتيم.
در افغانستان هم مثل ايران مشكل برگزاري بازي دوستانه با تيمهاي بزرگ وجود دارد؟
نه! به هيچوجه در اين زمينه افغانستان مشكلي نداشت! دولت طالبان همكاري خوبي داشتند و هيچ دخالتي در انتخابها و شكل كارهاي ما نداشتند و خودش يكي از دلايل موفقيت ما بود.
به سرمربيگري در تيم ملي ايران فكر كردهايد؟
اينكه آرزوي هر ايراني است تا بتواند به كشور خود خدمت كند. بنده به عنوان يك ايراني شاغل در خارج از كشورمان شؤونات و شخصيت يك فرد با تمدن ايراني را به نمايش گذاشتم و خدا را شكر كه هيچ حاشيهاي نداشتيم و به گفته دوستان در افغانستان يكي از محبوبترين ايرانيها در اين كشور بوديم. چه به لحاظ شخصيتي و چه عملكرد خيلي راضي بودم. آماده همكاري با فدراسيون فوتبال ايران هستم تا در هر زمينه كه بخواهند مثل يك سرباز كمك كنم.