مطالبهاي از دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي
اميرعباس ميرزاخاني
جناب آقاي دكتر خسروپناه؛ دبير محترم شوراي عالي انقلاب فرهنگي؛ لطفا صداي دانشآموزانِ گرفتار در «برزخِ اضطرار» را بشنويد.
سه ماه از آغاز آنچه ميتوان «جنگ تحميلي آموزش» ناميد، ميگذرد؛ روزهايي كه نظام آموزشي به ناچار به سامانه «شاد» و آموزشهاي مجازي پناه برد. اگرچه اين اقدام در شرايط بحراني پيش آمده، تلاشي براي تداوم آموزش بود، اما اكنون كه به فصل امتحانات نزديك ميشويم، اين پرسش بنيادين به مطالبهاي عمومي تبديل شده است: آيا ميتوان بر اساس آموزشهاي مجازي كه حتي در ايدهآلترين شرايط نيز جايگزين تعاملات حضوري و فرآيند اجتماعي شدن نيست، بر اجراي سفتوسختِ مصوبه تاثير قطعي ۶۰ درصدي اصرار ورزيد؟ جناب دبير؛ وضعيت دانشآموزان، بهويژه در پايههاي يازدهم و دوازدهم، اكنون به «بحراني در دلِ بحران» بدل شده است. در شرايطي كه نه تقويم امتحانات نهايي شفاف است و نه چشمانداز كنكور مشخص، دانشآموزان در يك بلاتكليفي تاريخي و فشار رواني كمرشكن گرفتار شدهاند. واقعيتهاي ميداني نشان ميدهد كه شكافِ ميانِ دانشآموزان برخوردار و مناطق محروم، در دوران آموزش مجازي عميقتر از هر زمان ديگري شده است. اين پافشاري بر اجراي مصوبه در شرايطي كه عدالت آموزشي در سايه «شكاف ديجيتال» رنگ باخته، در تضادِ عيان با روحِ حاكم بر «سند تحول بنيادين آموزش و پرورش» است. آنجا كه اين سند، نظام آموزشي را متعهد به «عدالتمحوري» و «تامين فرصتهاي برابر تربيتي» (فصل دوم، بيانيه ارزشها) ميداند، آيا تحميلِ «تاثير قطعي» در يك بسترِ كاملا نابرابر، با عدالتِ مورد نظرِ آن سند همخواني دارد؟ در واقع، اصرار بر اين رويه در وضعيتِ اضطرار، عملا به معناي رسميت بخشيدن به ناكامي دانشآموزاني است كه به زيرساختهاي آموزشي دسترسي نداشتهاند. به عنوان ولي دانشآموز و به نمايندگي از والدين پايههاي يازدهم و دوازدهم، از جنابعالي و اعضاي محترم شوراي عالي انقلاب فرهنگي تقاضا دارم با نگاهي واقعبينانه، براي صيانت از عدالت آموزشي و كاهش استرسهاي فزاينده، دو اقدامِ عاجل را در دستور كار قرار دهيد...
۱- تعديلِ تاثير سوابق تحصيلي پايه يازدهم: با توجه به نقصِ آموزشهاي مجازي، ضروري است تاثير سوابق تحصيلي اين پايه از «تاثير قطعي» به «تاثير مثبت» تغيير يابد تا فشار رواني مضاعف از دوش دانشآموزان برداشته شده و فرصتِ جبرانِ خلأهاي آموزشي فراهم شود.
۲- جداسازي امتحاناتِ نهايي از زمانِ كنكور (پايه دوازدهم): برگزاري امتحانات نهايي پايه دوازدهم بايد به پس از زمان برگزاري كنكور منتقل شود. اين تصميمِ منطقي به دانشآموزان فرصت ميدهد تا در فضايي به دور از اضطرابِ امتحاناتِ نهايي ناعادلانه، تمركز خود را بر آمادهسازي براي كنكور متمركز كنند.
جناب دبير، آنچه امروز نظام آموزشي به آن نياز دارد، «انعطافِ هوشمندانه» براي عبور از توفان است، نه پافشاري بر مصوباتي كه براي «شرايط عادي» تدوين شدهاند. مديريتِ بحران يعني شنيدنِ صداي نسلي كه ناخواسته در اين گرداب گرفتار شده است. اصلاح اين رويه، نه يك عقبنشيني، بلكه يك «مصلحتسنجي عالمانه» در راستاي اهدافِ سند تحول است تا عدالت آموزشي از بندِ كلمات و نامهنگاريها خارج شده و در ميدانِ واقعيت جاري شود. اميد است با صدور دستوري شجاعانه، آرامش به فضاي آموزشي كشور بازگردد، چراكه هزينههاي اجتماعي بيتوجهي به اين بحران، بيش از هر نهاد ديگري، متوجه سياستگذاران خواهد بود.