اظهارات عارف عليه اينترنتِ قطع شده
«اتوبان را به خاطر يك راننده متخلف نميبندند»
«اتوبان را به خاطر يك راننده متخلف نميبندند» اين سخنان، بخشي از اظهاراتي است كه معاون اول رييسجمهور و رييس ستاد ساماندهي فضاي مجازي با بيان آنها تصويري از ديدگاه دولت درخصوص انسداد اينترنت ارايه ميكند. محمدرضا عارف، معاون اول رييسجمهور در چهارمين جلسه «ستاد ويژه ساماندهي فضاي مجازي» با انتقاد از «رفتارهاي سليقهاي» در حوزه اينترنت، هشدار داد كه ادامه اين روند، كشور را از ظرفيت علمي و فناوري خود محروم ميكند. اعتماد طي سلسله گزارشهايي اعلام كرد كه روند رفع انسداد از اينترنت طي هفته جاري آغاز ميشود، با تصويب ستاد ساماندهي فضاي مجازي زمينه اتصال ايرانيان به اينترنت بينالمللي فراهم ميشود. عارف در اين جلسه كه با حضور اعضاي ستاد برگزار شد، تاكيد كرد: رييسجمهور از اختيارات خود به عنوان رييس دولت، رييس شوراي عالي امنيت ملي، شوراي عالي فضاي مجازي و شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي تشكيل اين ستاد استفاده كرده و به همين دليل، اين نهاد هم جايگاه دولتي دارد و هم در سطح شوراي عالي امنيت ملي تعريف ميشود. اما بخش اصلي سخنان او متوجه سياستهاي محدودكننده اينترنت بود؛ جايي كه با لحني انتقادي گفت: «براي اين جوانان دانشمند، مستعد و وطندوست چه كردهايم؟ آيا فكر كردهايم اين جوانان با بسته شدن اينترنت قادر به انجام چه كاري هستند؟» او با اشاره به ظرفيت علمي و انساني كشور گفت ايران از نظر نيروي انساني و توان علمي مشكلي ندارد اما «رفتارهاي سليقهاي» در حوزه اينترنت باعث شده كشور از اين فرصت محروم بماند. معاون اول رييسجمهور در ادامه، يكي از صريحترين تشبيههاي مقامهاي دولتي درباره سياست فيلترينگ و محدودسازي اينترنت را مطرح كرد: «در كجاي دنيا اگر يك كاميون در يك اتوبان تخلف كند، اتوبان را مسدود ميكنند؟ كاري كه ما با اينترنت ميكنيم مثل اين است كه به جاي برخورد با راننده متخلف، كل مسير اتوبان را روي همه خودروها ببنديم.» اين اظهارات درحالي مطرح ميشود كه طي ماههاي گذشته، محدوديت اينترنت در ايران با استناد به مسائل امنيتي، حملات سايبري و شرايط جنگي توجيه شده است. مقامهاي ارتباطي و امنيتي بارها اعلام كردهاند در جريان «جنگ رمضان» و حوادث پس از آن، كشور هدف صدها حمله سايبري قرار گرفته و محدودسازي ارتباطات بينالملل بخشي از راهبرد مقابله با اين حملات بوده است. با اين حال، منتقدان اين سياستها معتقدند قطع يا محدودسازي اينترنت، بيش از آنكه به افزايش امنيت كمك كند، زيرساخت اقتصاد ديجيتال، فعاليت شركتهاي دانشبنيان، دسترسي دانشگاهيان به منابع علمي و اعتماد عمومي را هدف قرار داده است. عارف نيز در بخشي ديگر از سخنانش، به همين مساله اشاره كرد و گفت: «اگر در امنيت سايبري كوتاهي كردهايم و به خاطر موازيكاري، كمكاري و سهلانگاري دچار مشكل شدهايم، نبايد زندگي مردم، شركتهاي دانشبنيان و كسب و كارها را دچار مشكل كنيم.» او همچنين با اشاره به مشكلات دانشجويان براي دسترسي به اينترنت گفت: «چرا بايد كاري كنيم كه يك دانشجو براي كار علمياش التماس كند اينترنتش را باز كنند؟» معاون اول رييسجمهور تاكيد كرد كه نميتوان از يكسو شعار حمايت از مردم و توسعه فناوري داد و ازسوي ديگر با بستن اينترنت، سرمايه اجتماعي و فرصت رشد علمي و فناوري كشور را از بين برد. در پايان اين جلسه، ستاد ساماندهي و راهبري فضاي مجازي مصوباتي درباره اينترنت و تشكيل كارگروههاي تخصصي زيرمجموعه اين ستاد تصويب كرد؛ مصوباتي كه قرار است براي تاييد نهايي به رييسجمهور ارسال شود.