جنگ امريكا عليه ايران در نظر سنجيهاي بين‌المللي
محمود فاضلي
نظرسنجيهاي بين‌المللي نشان داد تا چه ميزان مردم در بسياري از كشورها مخالف حمله نظامي امريكا به ايران بوده و با اين اقدام دولت ترامپ مخالف هستند. به اعتقاد شركتكنندگان در اين نظرسنجيها، شوك جنگ عليه ايران اقتصاد جهاني را تحت فشار قرار داده و امريكا را تضعيف كرده، انسداد تنگه هرمز، يك آبراه كليدي براي صنعت انرژي، در بحبوحه اين درگيري‌ها، باعث افزايش قيمت نفت و گاز نيز شده است.
دو نمونه اين نظرسنجيها نشانگر متفاوت مردم جهان به ادامه درگيري‌ها است. در نظرسنجي اكونوميست/يوگاو، ۶۸ درصد از پاسخدهندگان معتقدند امريكا «بايد هر چه سريع‌تر براي پايان‌دادن به جنگ با ايران به توافق برسد»، در حالي كه ۱۱ درصد با اين نظر مخالف بودند. ۲۱ درصد در مورد حصول تفاهم بين دو كشور مطمئن نبودند. ۲۸ درصد از مردم از درگيري عليه ايران حمايت كردند، در حالي كه ۶۰ درصد مخالف آن بودند. حدود ۴۰ درصد معتقدند كه كشورشان در نبرد با ايران به پيروزي دست نيافته است.
بر اساس اين نظرسنجي، ٣۹ درصد امريكايي‌ها مي‌گويند كشورشان در اين جنگ پيروز نشده و در آينده نيز نخواهد شد. سيزده درصد مي‌گويند كه امريكا در جنگ با ايران پيروز شده و ۲۲ درصد نيز بر اين باورند كه واشنگتن هنوز به پيروزي دست نيافته ولي در آينده اين مهم را كسب خواهد كرد.
نتايج نظرسنجي اخير «پوليتيكو» نيز نشان مي‌دهد كه اكثر رأي‌دهندگان امريكايي مي‌گويند كه ترامپ فاقد برنامه مشخصي است و بسياري شك دارند كه او در اين درگيري به اهداف خود دست يابد. بر اساس اين نظرسنجي، تنها ۳۸ درصد از امريكايي‌ها از حملات حمايت مي‌كنند. تقريبا نيمي از پاسخدهندگان، از جمله ۲۹ درصد از رأي‌دهندگان به ترامپ در سال ۲۰۲۴، مي‌گويند كه رييس‌جمهور زمان زيادي را صرف تمركز بر امور بين‌المللي به جاي مسائل داخلي كرده است.
طبق اين نظرسنجي ترامپ در جلب نظر افكار عمومي در مورد اين مناقشه پيشرفت چنداني نداشته است. چهل و يك درصد از امريكايي‌ها مي‌گويند ترامپ برنامه‌اي براي حل مناقشه با ايران ندارد. تنها ۱۵ درصد از پاسخدهندگان مي‌گويند كه او به اهداف خود دست يافته است. چهل درصد مي‌گويند كه ترامپ يا هرگز به اهداف خود در ايران نخواهد رسيد يا اصلا اهداف مشخصي ندارد.
۲۷ درصد مي‌گويند كه فكر مي‌كنند ترامپ برنامه‌اي براي حل مناقشه با ايران دارد، در حالي كه ۴۱ درصد مي‌گويند او برنامه‌اي ندارد. بيش از يك سوم از رأي‌دهندگان به ترامپ مي‌گويند كه او برنامه‌اي ندارد. چهل و پنج درصد از رأي‌دهندگان به ترامپ مي‌گويند كه او به اهداف خود نرسيده است. تنها ۱۵ درصد از امريكايي‌ها مي‌گويند ترامپ به اهداف خود در جنگ دست يافته است، در حالي كه ۲۵ درصد ديگر معتقدند او به اهداف خود دست خواهد يافت اما هنوز آنها را كسب نكرده است.
در كشورهاي اروپايي نيز نتايج نظرسنجيها نشانگر مخالفتها با جنگ امريكا عليه ايران است. به عنوان نمونه بر اساس نتايج نظرسنجي موسسه پژوهشي Metron Analysis يونان، اكثريت مردم اين كشور جنگ امريكا و اسراييل عليه ايران را غير موجه ميدانند. در پاسخ به اين سوال كه آيا جنگ امريكا و اسراييل عليه ايران را موجه ميدانيد، 81 درصد پاسخ «منفي» و 18 درصد پاسخ «مثبت» دادند.
موسسه پژوهشي فوق در يك نظرسنجي ديگري كه براي شبكه تلويزيوني «مگا» تهيه كرده نشان مي‌دهد 76 درصد شركتكنندگان حملات امريكا و اسراييل عليه ايران را غير موجه ميدانند. فقط 20 درصد اين حملات را موجه توصيف كرده در حالي كه 4 درصد گزينه نميدانم/پاسخ نميدهم را انتخاب كردند. در نظرسنجي قبلي اين موسسه كه در مارس انجام شده بود، تعداد افرادي كه حملات عليه ايران را غيرموجه ميدانستند 72 درصد اعلام شده بود. 71 درصد يونانيها ديدگاه منفي نسبت به امريكا دارند. در حالي كه ديدگاههاي مثبت از 26 درصد تجاوز نميكند.
در حالي كه دولت راستگراي يونان در جنگ امريكا عليه ايران در كنار دشمنان ايران قرار گرفت افكار عمومي مردم اين كشور همراهي دولت اين كشور با امريكا و اسراييل را مورد انتقاد قرار ميدهند. آقاي «پاپاكنستانتينو» روزنامهنگار و نويسنده سرشناس اين كشور در مقالهاي در نشريه «كاتي مريني» نوشت: «ترامپ كه در كارزار انتخاباتي خود با شعار «اول امريكا» مخالف جنگهاي بي‌‌پايان در عراق و افغانستان بود، اكنون در معرض ورود به درگيري طولاني و پيچيده با كشوري قرار گرفته كه از نظر جمعيت، وسعت و توان منطقه‌‌اي، قابل مقايسه با عراق دوران صدام حسين نيست. در اين چارچوب، ادعاي رسمي واشنگتن مبني بر جلوگيري از دستيابي ايران به سلاح هستهاي، از سوي منتقدان مورد ترديد قرار گرفته است.»
به باور او، «در حالي كه هيچ يك از كشورهاي جدي اروپايي در كنار ترامپ و نتانياهو قرار نگرفتند و حتي انگليس اعلام كرد از پايگاههايش در قبرس عليه ايران استفاده نخواهد شد، دولت يونان موضعي متفاوت اتخاذ كرد. مواضعي كه از نگاه منتقدان، همسو با روايت واشنگتن و تل‌‌آويو تلقي ميشود. پايگاه نظامي «سودا» در جزيره «كرت» ميزبان ناو هواپيمابر امريكايي «جرالد فورد» بود و درحالي كه اين ناو در مسير به سوي آبهاي اسراييل حركت ميكرد، نتانياهو با افتخار از شكلگيري «ائتلاف شش ضلعي» سخن گفت و يونان را در جايگاهي برجسته در آن قرار داد.»
بر اساس نتايج نظرسنجي موسسه MRB كه براي شبكه تلويزيوني Open TV يونان انجام شده است، اكثريت قاطع شهروندان يونان خواستار اتخاذ موضعي بيطرفانه از سوي دولت اين كشور در قبال جنگ ايران هستند و با هرگونه ورود مستقيم به درگيري مخالفت هستند. طبق نتايج اين نظرسنجي، ۶۸.۲ درصد از پاسخدهندگان معتقدند دولت يونان بايد موضعي بيطرفانه اتخاذ كند. در مقابل، تنها ۱۰.۴ درصد از شركتكنندگان از نخستوزير خواسته‌اند از حملات امريكا و اسراييل حمايت كند، در حالي كه ۱۶.۴ درصد نيز خواستار انتقاد از اقدامات ترامپ و نتانياهو هستند.
اين نظرسنجي حاكي از نگاه منفي گسترده افكار عمومي مردم يونان به اقدامات امريكا و اسراييل است. طبق نتايج آن ۸۰.۱ درصد افكار عمومي يونان با تصميم ترامپ و نتانياهو براي اعلان جنگ عليه ايران مخالف هستند و 13.2 درصد اين تصميم را درست ميدانند. ۶۵.۲ درصد نيز با اعزام نيروهاي دريايي كشورهاي عضو ناتو براي باز كردن تنگه هرمز به درخواست ترامپ مخالفند و فقط 22.1 درصد از آن حمايت مي‌كنند.