تروما در خبرنگاران چگونه شكل ميگيرد؟
ايلنا| اميرحسين جلاليندوشن؛ سخنگوي انجمن روانپزشكان درخصوص شكلگيري تروما در خبرنگاران گفت: خبرنگاران برخلاف ديگر شهروندان در كنار گروههايي مانند امدادگران، كادر درمان، نيروهاي نظامي و پليس به جاي اجتناب از صحنهها به رويارويي با آنها ميپردازند. بسياري از عكاسان و خبرنگاران ممكن است بارها تصاوير و داستانها را مرور كنند. آنها بايد از ميدان اطلاعات كسب كنند و اين فراتر از دانش فني يا كمكهاي فني است كه ديگر گروههاي خدماتي در بحران به آن نياز دارند. خبرنگاران با داستانهاي درد، رنج، از دست دادن، ويراني و آشفتگي مواجه ميشوند. خبرنگاران به عنوان يك واحد، داستانها را ثبت و نقل ميكنند و ميتوانند نقش تعيينكنندهاي در ساخت تاريخ، ارتقاي آگاهي جامعه و حتي مبارزه با جنايت و مسائل ديگر ايفا كنند. از نظر شخصي، خبرنگاران و عكاسان در اين شرايط چيزي را در خود از دست ميدهند تا به جامعه ارزشي ارايه دهند. افرادي كه به اين ماموريتها اعزام ميشوند، به مراقبتهاي مشخص و معيني نياز دارند. ماهيت شغل خبرنگاري، بهويژه در شرايط تنشزا و استرسزا، بار رواني بسيار زيادي را به همراه دارد. بسياري از روزنامهنگاران، بهويژه آنهايي كه در سرويسهاي جنايي يا اجتماعي فعاليت ميكنند، ممكن است با بار رواني سنگيني، چه بهصورت روزمره و چه در جريان ماموريتها و گفتوگوهاي خود مواجه شوند، اما مساله جنگ و فجايع به نوعي متفاوت است. در اين شرايط، تهديد جاني و آثار منفي آن بر سلامت رواني خبرنگاران و عكاسان بسيار بيشتر است و همواره در معرض تهديد جاني و ترس فراگير قرار دارند. وقتي يك رويارويي با تنش، ترس و تهديد همراه باشد، احتمال گرفتاري به سندرم استرس پس از آسيب، به شدت افزايش مييابد. تنشهاي مداوم ميتواند سلامت جسمي، مانند سلامت قلب و ارگانهاي حياتي و همچنين سلامت رواني فرد را در درازمدت به خطر بيندازد.در مورد فاجعه و بحران، افرادي كه با آن مواجه ميشوند يا آسيب ميبينند يا شاهد آسيب به ديگران هستند، زندگيشان بهطور كلي تحت تاثير همان حادثه تعريف ميشود.در ادبيات علمي و تجربيات جهاني، بخش مهمي از مسووليت سازمانهاي رسانهاي و سياستگذاريهاي كلان در حوزه مراقبت از خبرنگاران و ارتقاي سلامت جسمي و رواني آنهاست. خبرنگاري كه بيمه ندارد، امنيت شغلياش تامين نشده و حقوقش بهموقع پرداخت نميشود، به وضوح در معرض آسيبهاي بيشتري قرار دارد. اين وضعيت ميتواند موجب افزايش شكنندگي و آسيبپذيري رواني در او شود. همچنين خبرنگاران با تهديدها و آسيبهاي متعددي مواجه هستند. علاوه بر مسائل لجستيك و بودجهاي، درك نادرست از مفهوم رشادت، شهامت و كافي بودن نيز ميتواند به مشكل دامن بزند. خبرنگاران بايد به علايم و نشانههاي بعد از مواجهه با تجربيات سخت توجه كنند. به ويژه، اگر پس از يك هفته از بازگشت، علايمي مانند اختلال خواب، افزايش عصبانيت، كاهش اميد به زندگي، كاهش ميل به صحبت كردن درباره تجربهها، احساس كرختي و بيحسي يا عدم علاقه به فعاليتهاي روزمره را مشاهده كردند، مهم است كه جدي بگيرند. همچنين، اگر ميل به مصرف سيگار، موادمخدر، الكل يا داروهاي خوابآور و ضداضطراب در آنها افزايش يافته باشد، توصيه ميشود كه حداقل يك مشاوره حرفهاي داشته باشند. در صورت لزوم، دريافت كمك حرفهاي ميتواند بسيار موثر باشد و به آنها در مديريت عوارض رواني ناشي از تجربيات سخت كمك كند.