داستان شگفت‌انگيز وزينيا

اهميت فرهنگي جام جهاني، چهار سال پيش به مدرن‌ترين شكل ممكن به تصوير كشيده شد؛ زماني كه پست ليونل مسي پس از پيروزي آرژانتين در فينال مقابل فرانسه، بيش از هر پست ديگري در پلتفرم اينستاگرام لايك به خود اختصاص داد. در مجموع ۷۴.۷ ميليون كاربر دكمه قلب را فشار داده‌اند كه ۱۵ ميليون بيشتر از هر پست ديگري در تاريخ اينستاگرام است. پستي از مسي كه دو روز بعد در حال در آغوش كشيدن جام قهرماني جام جهاني آپلود شد نيز ۵۳ ميليون لايك باورنكردني را به خود جلب كرد. از نظر بسياري، آن لحظه همان زمان تاج‌گذاري مسي به عنوان بزرگ‌ترين فوتباليست تاريخ بود؛ آزموني شخصي كه در قطر كامل شد و شكوه و افتخاري را به همراه داشت كه او و هوادارانش سال‌ها در آرزوي تماشاي آن بودند. جام‌هاي جهاني از ديرباز چنين قدرتي براي شكل دادن به زندگي‌ها و ميراث‌ها داشته‌اند - از پله تا ديگو مارادونا، جف هرست تا گرد مولر - اما هفته گذشته نيز بار ديگر نشان داد كه اين تورنمنت هنوز هم مي‌تواند از غيرمنتظره‌ترين شخصيت‌ها، ستاره‌هاي يك‌شبه بسازد. كافي است از «وزينيا»، ستايش‌شده‌ترين قهرمان كيپ‌ورد (دماغه‌سبز) بپرسيد. اين دروازه‌بان ۴۰ ساله، در جريان تساوي ۰-۰ كه يكي از بزرگ‌ترين شگفتي‌هاي تاريخ جام جهاني بود، به كابوس اسپانيا، قهرمان اروپا تبديل شد. مخاطبان بين‌المللي روز دوشنبه به ‌شدت شيفته وزينيا شدند و تقريبا در يك چشم به هم زدن، او را به ستاره شبكه‌هاي اجتماعي تبديل كردند. در ۲۴ ساعت پس از تساوي كيپ‌ورد با اسپانيا، تعداد دنبال‌كنندگان وزينيا در اينستاگرام از حدود ۵۰,۰۰۰ نفر به ۷ ميليون نفر جهش كرد. تا صبح روز جمعه، در حالي كه كيپ‌ورد خود را براي چالش بعدي در برابر اروگوئه در آخر اين هفته آماده مي‌كرد، اين رقم به ۱۴ ميليون نفر افزايش يافته بود. پيش‌زمينه و شرايط، اين ارقام را حتي غيرقابل‌باورتر مي‌كند. وزينيا ناگهان اكنون مي‌تواند ادعا كند كه دنبال‌كنندگان اينستاگرامش از بوكايو ساكاي انگليسي (۸.۱ ميليون)، مارتين اودگارد كاپيتان نروژ (۷.۲ ميليون) و كريستين پوليشيچ درخشان‌ترين ستاره تيم ملي امريكا (۷.۵ ميليون) بيشتر است. اوون لاورتي از آژانس خلاق ورزشي «Ear to the Ground » مي‌گويد: «يك جام جهاني قطعا مي‌تواند مشخصات و پرستيژ يك فرد را متحول كند. اين رويداد مي‌تواند لحظه تاج‌گذاري براي يك اسطوره و همچنين زماني براي اعلام ظهور پديده بزرگ بعدي باشد. ما سال‌هاست كه به اين داستان‌ها عادت كرده‌ايم، اما وزينيا نشان مي‌دهد كه برخي از بزرگ‌ترين نمادهايي كه از اين تورنمنت‌ها بيرون مي‌آيند، هميشه بااستعدادترين‌ها نيستند.» «شما مي‌توانيد به خاطر يك لحظه خاص يا داستاني كه نماينده آن هستيد به يك نماد تبديل شويد. اين داستانِ پيروزي تيم ضعيف و ضعيف‌تر (Underdog) است، اما در عين حال بازتاب‌دهنده جايگاه كنوني فرهنگ فوتبال نيز است.» «مردم فوتبال را به روش‌هاي بسيار متفاوتي مصرف و دنبال مي‌كنند، بنابراين موضوع فقط برنده شدن نيست. اين مي‌تواند درباره اين باشد كه يك لحظه چقدر هيجان‌انگيز يا ماندگار است؛ چيزي كه آن شخص را در ذهن مردم تثبيت مي‌كند. اين يكي از چيزهاي بزرگي است كه تغيير كرده است. در گذشته موضوع درباره كار بزرگ بود، اما اكنون مي‌تواند درباره يك چيز جالب يا غيرعادي باشد.» دروازه‌بان كيپ‌ورد ممكن است به زودي در همان جايگاهي قرار گيرد كه يك آفريقايي ديگر يعني «روژه ميلا» قرار دارد؛ كسي كه نامش شايد بيش از هر يك از بازيكنان تيم آلمان غربي كه در نهايت جام را در رم بالاي سر بردند، با جام جهاني ۱۹۹۰ گره خورده است. ميلا پادشاه گلزني كامرون بود كه در اولين حضورش در جام جهاني در ۳۸ سالگي، هنگام شادي گل كنار پرچم‌هاي كرنر مي‌رقصيد.  لاورتي مي‌افزايد: «روژه ميلا لزوما به اين خاطر مطرح نبود كه بهترين بازيكن آن تورنمنت بود. موضوع درباره شخصيت، داستان او و آن شادي گل بود. اين همان چيزي بود كه مردم را به خود جذب كرد و جام جهاني هنوز هم يكي از معدود پلتفرم‌هاي واقعا جهاني است. تلويزيون و رسانه‌ها پراكنده‌تر مي‌شوند، اما جام جهاني همچنان ويترين نهايي است. هيچ چيز شبيه آن نيست.» عملكردها كمك مي‌كنند، اما داستان زندگي فرد نيز بي‌تاثير نيست و داستان وزينيا چيزي جز يك ماجراي غيرعادي نيست. او حتي تا ۲۵ سالگي يك فوتباليست حرفه‌اي نبود و حرفه‌اي را آغاز كرد كه شامل دوره‌هايي در كيپ‌ورد، مولداوي، پرتغال، قبرس و اسلوواكي بوده است. روز دوشنبه همچنين اين واقعيت فاش شد كه مادر وزينيا توانايي مالي پرداخت هزينه ويزاي لازم براي سفر به امريكا را نداشته است (وضعيتي كه مقامات مي‌گويند در تلاش براي حل آن هستند) . اشك‌هاي پس از مسابقه او نيز نثار پدربزرگ و مادربزرگ مرحومش شد كه او را در كودكي بزرگ كرده بودند. وزينيا مظهر جذابيت تيم‌هاي ضعيف و همچنين ماهيت گاه عجيب شهرت ورزشي مدرن است. هيچ چيز براي بالا بردن پرستيژ و شهرت يك فرد، شبيه به جام جهاني نيست. تيم پين، مدافع نيوزيلندي، فرد ديگري است كه در ماه گذشته قدرت آن را لمس كرد، چراكه پس از اينكه «ناشناخته‌ترين بازيكن فيفا» ناميده شد، دنبال‌كنندگانش در شبكه‌هاي اجتماعي از ۵,۰۰۰ نفر به نزديك به ۶ ميليون نفر افزايش يافت.