رييس‌جمهور در ديدار با آيات عظام شبيري زنجاني و علوي بروجردي خبر داد
بازگشت ۶ ميليارد دلار از دارايي‌هاي مسدود شده در قطر
تحليل پيامدهاي توافق اخير و بازگشت بخشي از منابع ارزي ايران به چرخه اقتصاد داخلي
گروه سياسي|آزادسازي ۶ ميليارد دلار از منابع مسدودشده ايران در قطر كه رييس‌جمهوردر دومين روز ديدار با مراجع تقليد و آيات عظام تحقق آن در روزهای آینده را مطرح كرد، فراتر از يك خبر اقتصادي، نشانه‌اي از كاركرد عملي توافقات ديپلماتيك اخير و تلاش دولت براي مديريت بحران معيشت از طريق بازگرداندن نقدينگي ارزي است، گامي كه با هدف كاهش فشار تحريم‌هاي نفتي و پتروشيمي بر زيرساختهاي توليد برداشته مي‌شود. ديدار اخير رييس‌جمهور با مراجع عظام در قم، بستري براي تبيين استراتژي جديد دولت در مواجهه با دو چالش اصلي «امنيت ملي» و «بحران اقتصادي» فراهم كرد. محوريت سخنان مسعود پزشكيان بر دو ستون استوار بود: نخست، تأكيد بر «پايداري زيرساختي» در برابر حملات اقتصادي و امنيتي و دوم، «استفاده عملياتي از دستاوردهاي ديپلماتيك» براي ترميم بخش‌هاي آسيب ديده اقتصاد.
پيامدهاي اقتصادي توافقات اخير
خبر احتمال آزادسازي ۶ ميليارد دلار از ۱۲ ميليارد دلار منابع مسدود شده در قطر در پيوند با اعلام برداشته شدن برخي محدوديت‌هاي تحريم‌هاي نفتي و پتروشيمي، نشان مي‌دهد كه دولت قصد دارد با تزريق نقدينگي ارزي، گلوگاه‌هاي توليد را بازسازي كند. نكته كليدي در اين ميان، پيوند ميان «دارايي‌هاي خارجي» و «معيشت داخلي» است؛ جايي كه افزايش اعتبار كالابرگ، به عنوان يك ابزار حمايتي، در كنار اين جريان ارزي، قرار گرفته تا اثرات مستقيم اين موفقيت‌هاي ديپلماتيك را در سبد خريد مردم ملموس كند.
تثبيت جايگاه هسته‌اي و مديريت تنش
پزشكيان با بازآفريني مواضع هسته‌اي ايران در اين ديدار، تلاش كرد با ارسال پيام به جامعه جهاني، مرز ميان «نيازهاي توسعه‌اي» و «اهداف نظامي» را مشخص كند. اين موضع‌گيري همزمان با خبر آزادسازي منابع، نشان از يك الگوي رفتاري جديد دارد: استفاده از ظرفيت‌هاي هسته‌اي براي پيشرفت، در حالي كه از طريق توافقات منطقه‌اي (مانند پرونده قطر)، فضاي تنش را براي بازگشت سرمايه‌ها مديريت مي‌كند.
وفاق ملي به عنوان زيربناي قدرت چانه‌زني
يكي از ابعاد مهم اين تحليل، نقش «همبستگي ملي» در قدرت چانه‌زني دولت است. رييس‌جمهور با اشاره به ناكامي دشمنان در ايجاد فروپاشي اقتصادي، استدلال مي‌كند كه اقتدار كنوني ايران در ميز مذاكره، نه تنها محصول سياست خارجي، بلكه نتيجه مستقيم صيانت مردم از زيرساختهاي حياتي (مانند صنايع فولاد و گاز) است. در واقع، دولت از اين «ثبات داخلي» به عنوان پشتوانه‌اي براي پيشبرد توافقات جديد و بازگشت منابع مسدود شده استفاده مي‌كند. در نهايت، ديدگاه آيت‌الله شبيري‌زنجاني و علوي‌بروجردي مبني بر «پايداري در برابر فشارهاي غيرمنتظره»، تأييدي معنوي بر اين استراتژي دولت است كه نشان مي‌دهد ايران از مرحله «دفاع در برابر بحران» به مرحله «مديريت و بهره‌برداري از فرصت‌هاي ديپلماتيك» براي بازسازي اقتصادي گام نهاده است.
توافق اخير، پيروزي بزرگ ملت ايران و نتيجه مقاومت ملي است
رييس‌جمهور در ديدار با آيت‌الله العظمي شبيري‌زنجاني، با تأكيد بر نقش تعيين‌كننده ايستادگي مردم در ناكامي راهبردهاي دشمن، توافق اخير و گشايش‌هاي حاصل از آن را از دستاوردهاي مقاومت ملي دانست؛ آيت‌الله شبيري زنجاني نيز با قدرداني از تلاش‌هاي دولت و مسوولان، پايداري ملت ايران را جلوه‌اي از امدادهاي الهي توصيف كردند. مسعود پزشكيان در ادامه برنامه‌هاي سفر خود به قم، با آيت‌الله‌العظمي شبيري‌زنجاني از مراجع عظام تقليد ديدار و گفت‌وگو كرد. رييس‌جمهور در اين ديدار با اشاره به تحولات و حوادث ماه‌هاي اخير، از ايستادگي ملت ايران در برابر فشارها و تهديدهاي دشمنان قدرداني كرد و اظهار داشت: در جنگ اخير به‌رغم اينكه دشمنان، رهبري عظيم‌الشأن، وزرا، فرماندهان، جمعي از نخبگان و حتي دانش‌آموزان ما را به شهادت رساندند، اما مردم، نيروهاي مسلح و دولت با اقتدار در كنار يكديگر از كشور صيانت كردند و اجازه تحقق اهداف آنان را ندادند. پزشكيان با بيان اينكه امريكا و رژيم صهيونيستي تمامي ظرفيت‌هاي خود را براي ايجاد بي‌ثباتي در كشور به كار گرفتند، افزود: تصور آنان اين بود كه با ايجاد فشار اقتصادي و برهم زدن شرايط داخلي، ايران دچار فروپاشي خواهد شد، اما مردم با حضور و حمايت خود از كشور، اين محاسبات را ناكام گذاشتند و خداوند متعال نيز ياري‌گر ملت ايران بود. رييس‌جمهور با اشاره به آمادگي‌هاي پيش‌بيني شده از سوي دولت براي مواجهه با شرايط خاص و فشارهاي احتمالي اظهار داشت: دشمنان تلاش كردند با هدف قرار دادن زيرساختهاي حياتي كشور از جمله كارخانه‌ها، منابع و ظرفيت‌هاي توليد گاز، صنايع فولاد و پتروشيمي، روند توسعه و توليد را مختل كنند. همچنين با اعمال محدوديت در فروش نفت به دنبال ايجاد بيكاري و تشديد مشكلات اقتصادي بودند، اما اراده ملت ايران و مشيت الهي بر استمرار مسير پيشرفت و سربلندي كشور قرار گرفت. پزشكيان توافق اخير را دستاوردي مهم براي ملت ايران توصيف كرد و گفت: اين توافق، پيروزي بزرگي براي مردم ايران محسوب مي‌شود و در چارچوب آن، تحريم‌هاي نفتي و پتروشيمي برداشته شده است. دولت نيز همزمان با پيگيري روند بازسازي، برنامه‌هاي حمايتي از معيشت مردم را در دستور كار قرار داده و افزايش اعتبار كالابرگ از جمله اين اقدامات است. رييس‌جمهور همچنين افزود: بر اساس برنامه‌ريزي‌هاي انجام‌شده، 6 ميليارد دلار از مجموع 12 ميليارد دلار منابع ايران در قطر به كشور بازگردانده خواهد شد و براي بازگشت بخش باقي‌مانده اين منابع نيز پيگيري‌هاي لازم در حال انجام است. دكتر پزشكيان با اشاره به مواضع اصولي جمهوري اسلامي ايران در موضوع فعاليت‌هاي هسته‌اي تصريح كرد: رهبري شهيد انقلاب پيش از اين به صراحت اعلام كرده‌اند كه ايران به دنبال ساخت سلاح هسته‌اي نيست و جمهوري اسلامي همچنان بر همين موضع تأكيد دارد. ما اين اطمينان را به جامعه جهاني مي‌دهيم كه فعاليت‌ها متناسب با نيازهاي كشور و در چارچوب سياست‌هاي اعلام‌شده از سوي كشورمان مورد استفاده قرار خواهد گرفت. رييس‌جمهور در ادامه افزود: امريكا در نهايت رژيم صهيونيستي را به‌پذيرش توافق وادار كرد، هرچند رژيم صهيونيستي و برخي جريان‌هاي سلطنت‌طلب همچنان با اجراي اين توافق مخالف هستند. پزشكيان با تأكيد بر نقش تعيين‌كننده همبستگي ملي در عبور از چالش‌ها خاطرنشان كرد: اگر دولت اين روند را مديريت نمي‌كرد، مردم با فشارهاي بسيار سنگين‌تري مواجه مي‌شدند. اقتدار و جايگاه امروز جمهوري اسلامي ايران حاصل وفاق، همدلي و همراهي مردم و مسوولان در مسير دفاع از منافع ملي است. آيت‌الله العظمي شبيري‌زنجاني نيز در اين ديدار، ايستادگي ملت ايران در برابر تهديدها و تجاوزهاي اخير را ناشي از امدادهاي معنوي و الطاف الهي دانستند و تأكيد كردند: ان‌شاءالله اين امدادهاي الهي استمرار خواهد داشت. اين مرجع تقليد با اشاره به برآوردهاي دشمنان از توان مقاومت ملت ايران تصريح كردند: تصور آنان اين بود كه ظرف چند روز كار ايران را تمام خواهند كرد، اما امروز ايران همچنان مقتدرانه ايستاده است. اين پايداري، از امدادهاي الهي در سطحي است كه ادراك عادي ما به حقيقت آن نمي‌رسد. آيت‌الله شبيري زنجاني با طرح اين پرسش كه «چه عاملي سبب شد مخالفان اين كشور نتوانند به خواسته خود برسند؟» افزودند: جاي شكر فراوان باقي است كه خداوند متعال اين ملت را مورد لطف و عنايت خود قرار داده است. اين مرجع تقليد همچنين از تلاش‌هاي رييس‌جمهور و ساير مسوولان كشور قدرداني كرده و فرمودند: زحماتي كه شما و ديگر مسوولان براي كشور كشيده‌ايد، همگي در دفتر الهي ثبت شده است؛ دفترچه‌اي كه در آن هيچ خطا و اشتباهي وجود ندارد. اگر عده‌اي اين مجاهدت‌ها را ناديده مي‌گيرند يا به آن اذعان ندارند، جاي نگراني نيست؛ زيرا در پيشگاه الهي هيچ عملي گم نمي‌شود. آيت‌الله شبيري‌زنجاني با تأكيد بر ضرورت توكل و اميد به خداوند متعال در اداره امور كشور تصريح كردند: همين كه رجاي دولت به خداست، بزرگ‌ترين سرمايه و اميد است؛ چرا كه همه‌چيز در دست خداوند متعال است. اين مرجع تقليد با اشاره به جايگاه ممتاز جمهوري اسلامي ايران در جهان اسلام خاطرنشان كردند: ايران تنها كشوري است كه پرچم تشيع را به عنوان مذهب رسمي كشور برافراشته نگه داشته است؛ از اين‌رو وظيفه همه ماست كه براي خدمتگزاران اين كشور دعا كنيم. آيت‌الله شبيري‌زنجاني در ادامه با اشاره به دشواري‌هاي مسووليت در شرايط كنوني افزودند: شنيدن برخي سخنان ناصحيح و بي‌انصافي‌ها بسيار سنگين است. گاهي حق را زير پا مي‌گذارند، اما اين بي‌انصافي‌ها گذراست و خداوند ياري‌گر كساني است كه در مسير خدمت گام برمي‌دارند. آيت‌الله شبيري زنجاني در پايان با تأكيد بر استمرار حمايت‌هاي الهي از ملت ايران فرمودند: تا امروز نيز شايد كمتر كسي گمان مي‌كرد ايران با چنين سربلندي از اين آزمون عبور كند. نگران نباشيد؛ امداد الهي ان‌شاءالله همراه شيعيان و مردم ايران است و همين توسل به اهل‌بيت عليهم‌السلام در اين ايام عزاداري حضرت اباعبدالله‌الحسين عليه‌السلام، مايه بركت و عزت اين سرزمين بوده و خواهد بود.
برخي جريان‌ها با سنگ‌اندازي در مسيرهاي سازنده، به دنبال اخلال در پيشبرد منافع ملي هستند
مسعود پزشكيان رييس‌جمهور، در ادامه برنامه‌هاي سفر خود به قم با آيت‌الله علوي بروجردي از مراجع تقليد ديدار و گفت‌وگو كرد. رييس‌جمهور در اين ديدار ضمن قدرداني از نگاه دقيق، پيگيرانه و آگاهانه آيت‌الله علوي‌بروجردي نسبت به عملكرد دولت و تحولات جاري كشور، اظهار داشت: ديدگاه‌ها و نظرات جنابعالي براي بنده بسيار ارزشمند و راهگشاست؛ چرا كه كشور در شرايط كنوني بيش از هر زمان ديگري نيازمند تحليل‌ها و نگاه‌هاي واقع‌بينانه و مبتني بر شناخت دقيق مسائل و اقتضائات روز است. پزشكيان با اشاره به ضرورت توجه به واقعيات موجود در عرصه‌هاي مختلف، به‌ويژه در فضاي عمومي و اجتماعي كشور، افزود: متأسفانه برخي مواضع و اظهارنظرها، به‌ويژه از سوي برخي از افراد و شخصيت‌ها، به گونه‌اي است كه گويي با واقعيت‌هاي امروز جامعه و تحولات محيط داخلي و بين‌المللي فاصله دارد و نمي‌تواند پاسخگوي نيازها و مطالبات كنوني كشور باشد. رييس‌جمهور در ادامه با تشريح تلاش‌هاي دولت براي پيشبرد امور كشور و تثبيت دستاوردهاي ارزشمند نيروهاي مسلح از مسير ديپلماسي و تعاملات سازنده بين‌المللي، نسبت به اقدامات برخي جريان‌ها براي خدشه‌دار كردن وحدت و انسجام داخلي و اخلال در روند مذاكرات ابراز نگراني كرد. پزشكيان تصريح كرد: برخي افراد و جريان‌ها نه تنها با سنگ‌اندازي و مانع‌تراشي در مسير پيشبرد منافع ملي تلاش مي‌كنند روندهاي سازنده را با مشكل مواجه كنند، بلكه از طرح اتهامات ناروا، برچسب‌زني و نسبت دادن عناويني همچون ضد ولايت، ضد دين و وطن‌فروش، به دولت و اعضاي تيم مذاكره‌كننده نيز ابايي ندارند؛ در حالي كه همه تلاش دولت معطوف به تأمين منافع ملي، حفظ عزت كشور و بهبود شرايط زندگي مردم است. آيت‌الله علوي بروجردي نيز در اين ديدار ضمن قدرداني از تلاش‌هاي دولت و شخص رييس‌جمهور در اداره كشور در شرايط حساس و دشوار كنوني، از صبر و سعه‌صدر دولت در برابر برخي بي‌مهري‌ها و هجمه‌ها تقدير كرد. اين مرجع تقليد با اشاره به پيچيدگي‌هاي شرايط داخلي و بين‌المللي اظهار داشت: اداره كشور در وضعيت كنوني كار آساني نيست و به اعتقاد بسياري از صاحب‌نظران و فضلاي حوزه علميه قم، مديريت امور كشور در اين شرايط دشوار، بهتر از اين امكان‌پذير نبود. مهم آن است كه مسوولان واقعيت‌ها را به درستي درك كرده و بر اساس شرايط موجود تصميم‌گيري كنند. آيت‌الله علوي بروجردي با تأكيد بر اينكه تحقق آرمان‌ها و اهداف بلند نيازمند توجه همزمان به واقعيات و امكانات موجود است، افزود: گاهي ميان آرزوها و واقعيت‌ها فاصله وجود دارد و هنر مديريت آن است كه بر پايه واقعيت‌ها، بهترين تصميم ممكن اتخاذ شود. اين مرجع تقليد همچنين مسووليت‌پذيري رييس‌جمهور در پيشبرد مذاكرات را شجاعانه و قابل تقدير دانست و گفت: شما وظيفه و مسووليت خود را انجام داده‌ايد؛ اينكه طرف مقابل به تعهدات خود پايبند باشد يا نباشد يا برخي در داخل كشور مانع‌تراشي كنند، موضوعي خارج از مسووليت شماست. آنچه اهميت دارد انجام تكليف و تلاش صادقانه براي تأمين منافع كشور و مردم است. آيت‌الله علوي‌بروجردي با اشاره به بازتاب‌هاي بين‌المللي تحولات اخير تصريح كرد: اقدام دولت در بهره‌گيري از ظرفيت ديپلماسي موجب شده است كه امروز در افكار عمومي جهاني، جمهوري اسلامي ايران به عنوان طرفي منطقي، مسووليت‌پذير و برخوردار از دست برتر سياسي شناخته شود. اين مرجع تقليد در ادامه با بيان اينكه شخصيت‌هاي اثرگذار و اصلاح‌گر در طول تاريخ ايران و جهان اسلام همواره با مخالفت‌ها و كارشكني‌هايي مواجه بوده‌اند، اظهار داشت: يكي از عوامل مهم موفقيت مكتب تشيع در طول تاريخ، بهره‌گيري هوشمندانه از فرصت‌ها بوده است. هر اندازه بتوانيم از فرصت‌هاي پيش‌رو براي تأمين منافع كشور استفاده كنيم، به همان ميزان در مسير پيشرفت و توسعه موفق‌تر خواهيم بود و نبايد فرصت‌ها را از دست داد. آيت‌الله علوي‌بروجردي همچنين با تأكيد بر نقش منافع ملي در مناسبات بين‌المللي خاطرنشان كرد: در نظام روابط بين‌الملل امروز، آنچه تعيين‌كننده است نه حب و بغض‌هاي شخصي يا سياسي، بلكه تأمين منافع كشورهاست. هنر ديپلماسي آن است كه بتواند بيشترين منافع را براي ملت به ارمغان آورد و اين مهم با تدبير، عقلانيت و گفت‌وگو حاصل مي‌شود، نه صرفا با شعار. اين مرجع تقليد در پايان با تأكيد بر اولويت منافع مردم و رفاه عمومي گفت: بايد در همه تصميمات، منافع ايران و مردم ايران در صدر توجه قرار گيرد. هر اندازه مردم از رفاه، آرامش و اميد بيشتري برخوردار باشند، پايه‌هاي نظام نيز مستحكم‌تر خواهد بود. مردم سرمايه اصلي كشور هستند و در طول دهه‌هاي گذشته با وجود دشواري‌ها و مشكلات فراوان، نجيبانه پاي كشور و نظام ايستاده‌اند.
قدر اين همراهي و ايستادگي را بايد دانست و همواره در جهت تأمين مطالبات و بهبود زندگي آنان تلاش كرد.