انتقاد تند حشمت مهاجراني از عملكرد تيم ملي در جام جهاني
مديريت فدراسيون و كادرفني بايد فورا تغيير كند
كسب سه امتياز در جام جهاني دستاورد نيست
علي ولي‌اللهي
حشمت مهاجراني، سرمربي پيشين تيم ملي ايران با اشاره به نتايج تيم ملي در جام جهاني و حذف در مرحله گروهي مي‌گويد: مردم از اين وضعيت خسته‌اند. آنها ديگر بهانه نمي‌شنوند، نتيجه مي‌خواهند. آنها افتخار مي‌خواهند، نه حسرت. به گزارش روزنامه اعتماد، پس از حذف تيم ملي ايران در دور گروهي جام جهاني 48 تيمي دقايقي با حشمت‌خان مهاجراني سرمربي افسانه‌اي فوتبال ايران كه به تازگي عمل جراحي سنگين زانو را پشت سر گذاشته به گفت‌وگو نشستيم. حشمت‌خان در ابتدا راجع به عملكرد كلي تيم ملي در جام جهاني 2026 اظهار داشت: كليت عملكرد قابل قبول نبود. در كل، تيم پتانسيل بيشتر از اين داشت و كادرفني نتوانست از تمام ظرفيت‌ها در بهترين زمان استفاده كند. ايشان در پاسخ به اين سوال كه آيا كسب سه امتياز و حذف در مرحله گروهي دستاوردي براي فدراسيون و كادرفني محسوب مي‌شود يا خير توضيح داد: خير. سه امتياز به‌تنهايي براي تيمي با سابقه و ظرفيت ايران، دستاورد محسوب نمي‌شود. حذف در مرحله گروهي، حداقل نتيجه ممكن است، نه موفقيت. اگر اين را دستاورد بدانيم، يعني سطح توقع را پايين آورده‌ايم. تيم ملي ايران با بازيكناني كه در بهترين ليگ‌هاي اروپا توپ مي‌زنند، بايد حداقل به دنبال صعود از گروه باشد، نه اينكه سه امتياز را جشن بگيرد. اين نگاه حداقلي، بزرگ‌ترين آفت فوتبال ماست.
طي چند روزي كه از حذف تيم ملي ايران مي‌گذرد انتقادات زيادي از فدراسيون فوتبال و كادرفني تيم ملي رقم خورده و مساله پوست‌اندازي تيم ملي به‌شدت در رسانه‌ها جريان دارد. اين مساله ما را به طرح يك سوال صريح از حشمت مهاجراني واداشت؛ آيا بايد با همين مديريت فدراسيون و كادرفني ادامه بدهيم يا فوتبال ايران نياز به يك پوست‌اندازي اساسي دارد؟
اين سوال صريح يك پاسخ صريح به دنبال داشت. سرمربي پيشين تيم ملي گفت: صادقانه بگويم، نه فقط نياز، كه فوري و ضروري است. ما سال‌هاست با همان روش‌هاي كهنه، همان مديرانِ بي‌برنامه، همان تفكراتِ روزمرگي و همان وعده‌هاي تكراري جلو مي‌رويم. هر جام جهاني مي‌رويم با اين شعار كه اين‌بار فرق مي‌كند اما باز هم در گروه مي‌مانيم، باز هم بهانه مي‌آوريم، باز هم از قرعه‌كشي و داوري و خستگي و مصدوميت مي‌گوييم و هيچ‌كس پاسخگو نيست. ايشان تصريح كرد: مديريت فعلي فدراسيون نه استراتژي دارد، نه چشم‌انداز، نه شفافيت، و نه توانايي تصميم‌گيري در لحظات بحراني. كادرفني هم هرچند زحمت‌كشيده،اما در سطح جام جهاني، انعطاف‌پذيري و دانش تاكتيكي كافي براي رقابت با تيم‌هاي درجه‌يك جهان را نداشت. ما با بازيكناني كه در بهترين ليگ‌هاي اروپا بازي مي‌كنند، همچنان از نظر ساختاري و روحي در سطح يك تيم محلي باقي مانده‌ايم.
حشمت‌خان با اشاره به نارضايتي عمومي هواداران از عملكرد تيم ملي ادامه داد: مردم از اين وضعيت خسته‌اند. آنها ديگر بهانه نمي‌شنوند، نتيجه مي‌خواهند. آنها افتخار مي‌خواهند، نه حسرت. آنها مي‌بينند كه ژاپن، كره، عربستان، حتي استراليا در حال پوست‌اندازي هستند و ما همچنان درجا مي‌زنيم. تفاوت ما با آنها در يك چيز است: جسارت تغيير. آنها جرأت كردند سيستم را عوض كنند، مربيان باكيفيت بياورند، از جوانان استفاده كنند، و به آينده نگاه كنند، اما ما هنوز اسير روزمرگي و روابط هستيم.
ايشان خاطرنشان كرد: بنابراين پاسخ روشن است: بله، به يك پوست‌اندازي اساسي نياز داريم. از رياست فدراسيون تا كادرفني، از ساختار ليگ تا آموزش مربيان، از استعداديابي تا فرهنگ هواداري. بايد قبول كنيم كه با اين روش، نه تنها پيشرفت نمي‌كنيم، بلكه داريم عقب‌تر مي‌افتيم. وقتش رسيده كه به جاي تكيه بر چند ستاره، روي نسل‌سازي، زيرساخت، و برنامه‌ريزي بلندمدت سرمايه‌گذاري كنيم.
حشمت‌خان خاطرنشان كرد: اگر امروز تصميم قاطع گرفته نشود، فردا پشيماني ما بيشتر خواهد بود. مردم ديگر نه صبر دارند و نه اعتماد. آنها حق دارند كه خواهان تغيير باشند، چون اين تيم ملي، تيمِ همه ماست و نبايد گروگانِ مديراني شود كه فقط به فكر جايگاه خودشان هستند.
چندي پيش نشريه نيويورك‌تايمز گزارشي منتشر كرد –كه در اعتماد بازنشر شد- مبني بر اينكه براي هر تيم ملي حاضر در تورنمنت جام جهاني 2026 چه نتيجه‌اي دستاورد محسوب مي‌شود. در مورد ايران اين نكته ذكر شد كه چون تيم ملي ايران سابقه حضور در جام جهاني 16 تيمي را دارد - در جام جهاني 1978 با سرمربيگري حشمت مهاجراني- هر نتيجه‌اي غير از رسيدن به جمع 16 تيم پاياني جام جهاني حال حاضر شكست به حساب مي‌آيد. اين گزارش قبل از بازي دوم ايران در جام جهاني منتشر شد و در ادامه ملي‌پوشان كشورمان در دور گروهي جام جهاني 48 تيمي حذف شدند. حشمت مهاجراني در رابطه با اينكه نظرش در مورد اين گزارش چيست به روزنامه اعتماد گفت: نكته مهم اينجاست؛ حضور در ميان ۱۶ تيم برتر جهان در آن سال، با آن سطح از رقابت و با تنها ۱۶ سهميه، يك موفقيت بزرگ براي فوتبال ايران محسوب مي‌شد، چون بازيكنان ما در برابر غول‌هاي فوتبال دنيا بدون هيچ تجربه‌اي، توانستند رقابت كنند و حتي اسكاتلند را متوقف كردند. ايشان در ادامه توضيح داد: حالا مي‌رسيم به قياس اين دستاورد با جام جهاني ۲۰۲۶ كه ۴۸ تيم در آن شركت مي‌كنند. در ۲۰۲۶، ايران اگر سي‌وسوم شود، يعني از ۴۸ تيم، جايگاهي پايين‌تر از ميانه جدول دارد؛ در حالي كه در ۱۹۷۸، سي‌وسوم شدن معنا نداشت چون اصلا ۳۳ تيم وجود نداشت. اما اگر بخواهيم مقايسه كنيم، در ۱۹۷۸ ايران جزو ۱۶ تيم برتر دنيا بود، اما در ۲۰۲۶ با گسترش سهميه‌ها، حتي رسيدن به مرحله حذفي هم براي خيلي از تيم‌ها آسان‌تر شده و ايران اگر باز هم در گروهي حذف شود، از نظر آماري در رده‌بندي پايين‌تري نسبت به گذشته قرار مي‌گيرد؛ يعني عملكرد ما نسبت به رشد جهاني فوتبال، نه تنها پيشرفت نكرده، بلكه پسرفت نسبي داشته است.
پيشكسوت فوتبال ايران در پايان تاكيد كرد: بنابراين، به‌جاي اينكه بگوييم ۱۹۷۸ موفقيت نبوده، بايد بگوييم آن موفقيت در شرايطي به دست آمد كه راه‌يابي به جمع ۱۶ تيم نهايي، كاري بس دشوارتر از امروز بود، و متأسفانه در ۲۰۲۶ با وجود افزايش سهميه‌ها، ما نتوانستيم از اين فرصت استفاده كنيم و جايگاه واقعي‌مان پايين‌تر از حد انتظار است.