چطور مسي با قدم زدن سرنوشت جام را تغيير داده؟
اعجوبهاي كه فقط راه ميرود!
ليونل مسي ۶۳ درصد زمان جام جهاني را راه ميرود؛ اما همين راه رفتن، خطرناكترين سلاح او است.
به گزارش «اعتماد» بهترين بازيكنان فوتبال كاري ميكنند كه اين ورزش شبيه قدم زدن در پارك به نظر برسد و براي ليونل مسي، اين جمله بيش از هر بازيكن ديگري مصداق دارد. در پيروزي ۳ بر ۲ آرژانتين مقابل مصر در مرحله يكهشتم نهايي، مسي پس از سوت پايان به شدت احساساتي شد و اشك ريخت، اما از نظر بدني فشار چنداني را تحمل نكرد. دادههاي جام جهاني نشان ميدهد ۶۳ درصد از حركات مسي در طول مسابقات به راه رفتن اختصاص داشته كه بيشترين ميزان در ميان تمام بازيكنان غير از دروازهبان است. او ۲۵ درصد ديگر از زمان بازي را كاملا بيحركت ميايستد و تنها ۸.۶ درصد مسابقه را آرام ميدود؛ در حالي كه ميانگين اين آمار در بين ساير بازيكنان ۲۳ درصد است. دويدنهاي سرعتي نيز بخش بسيار كوچكي از حركات او را تشكيل ميدهد. شايد تصور شود اين سبك بازي به دليل ۳۹ ساله بودن او است، اما راه رفتن هميشه بخشي از فوتبال مسي بوده است. او حتي سالها پيش گفته بود كه در تمرينات دويدن تيم نوجوانان نيوولز اولد بويز، براي فرار از تمرين پشت درخت پنهان ميشد. با وجود اين كمتحركي ظاهري، بازدهي مسي همچنان فوقالعاده است. او از نظر تعداد لمس توپ در يكسوم هجومي زمين سومين بازيكن برتر مسابقات است، ۱۵ موقعيت مسلم گل ساخته و همراه با كيليان امباپه با ۸ گل در صدر جدول گلزنان جام جهاني قرار دارد.
رافائل واران، مدافع سابق رئال مادريد، منچستريونايتد و تيم ملي فرانسه كه ۲۱ بار مقابل مسي بازي كرده است، از جمله در فينال جام جهاني ۲۰۲۲، در گفتوگو با The Athletic گفت كه مسي استاد ورود به همين مناطق مبهم است. واران ميگويد: «واقعا بايد دايما با همتيميها ارتباط برقرار كنيد تا مشخص شود چه كسي او را مهار كند. تخصص مسي اين بود كه در مناطقي راه برود كه هيچكس نميدانست مسوول دفاع از او كيست؛ هافبك؟ مدافع كناري؟ يا مدافع مياني؟»
نقشههاي حرارتي فيفا نشان ميدهد بيشتر راه رفتنهاي مسي در فضاي سمت راست مياني زمين، بين دايره مياني و محوطه جريمه رخ ميدهد؛ همان منطقهاي كه بيشترين تاثير را روي بازي ميگذارد. پيش از مرحله يكچهارم نهايي، او ۹۷ بار بين خطوط هافبك و دفاع حريف صاحب توپ شده بود كه ششمين آمار برتر مسابقات محسوب ميشود.
مسي براي پيدا كردن فضا، كمتر از دويدنهاي انفجاري استفاده ميكند. او با جابهجاييهاي بسيار كوتاه و هوشمندانه، اجازه ميدهد همتيميهايش مدافعان را از جاي خود خارج كنند و سپس در فضاي ايجاد شده صاحب توپ شود. به همين دليل، بسياري از مدافعان در تشخيص اينكه چه كسي بايد او را مهار كند، دچار ترديد ميشوند.
اين ويژگي در ضدحملات آرژانتين نيز به خوبي ديده ميشود. زماني كه ساير مهاجمان با سرعت به عمق ميزنند، مسي كمي عقبتر ميايستد و منتظر باز شدن فضا در پشت محوطه جريمه ميماند. گل نخست او مقابل اتريش نيز دقيقا با همين روش به ثمر رسيد؛ بدون جلب توجه، خود را به پشت محوطه رساند و با ضربهاي دقيق دروازه را باز كرد.
راه رفتن مداوم، به او كمك ميكند از تله آفسايد نيز عبور كند. او براي بازگشت به موقعيت مجاز عجله نميكند، بلكه تا زماني كه مدافعان جاي او را فراموش كنند، منتظر ميماند و سپس با يك حركت ناگهاني وارد فضاي پشت دفاع ميشود؛ همان اتفاقي كه در گلش برابر كيپورد رخ داد.
پپ گوارديولا سالها پيش درباره اين ويژگي گفته بود كه مسي شايد كمتر از همه بدود، اما زماني كه توپ به او ميرسد، تصويري كامل از موقعيت تمام بازيكنان در ذهنش دارد و در همان لحظه ضربه نهايي را وارد ميكند.
آمارها نيز اين موضوع را تاييد ميكنند. ۷۱ درصد از دوندگيهاي مسي هنگام مالكيت توپ آرژانتين در يكسوم هجومي زمين به پايان ميرسد و ۲۱ درصد نيز داخل محوطه جريمه خاتمه پيدا ميكند؛ يعني تقريبا تمام دويدنهاي او زماني انجام ميشود كه بيشترين خطر را براي حريف ايجاد ميكند.
همين موضوع باعث ميشود مدافعان در يك دوراهي قرار بگيرند؛ اگر به او نزديك شوند، فضاي پشت سرشان خالي ميشود و اگر فاصله بگيرند، فرصت دريافت توپ را در اختيار مسي قرار ميدهند. او با استفاده از هوش فوتبالي كمنظيرش، از هر دو حالت به سود خود استفاده ميكند.
با توجه به اينكه مسي حتي هنگام راه رفتن هم خطرناك است، شايد تصور شود بهترين راه، چسبيدن كامل به او است. اما ويليام گالاس، مدافع سابق آرسنال كه مقابل مسي بازي كرده، توضيح ميدهد چرا اين كار هم ساده نيست.
او ميگويد: «حتي اگر فقط راه ميرفت، آخرين چيزي كه يك مدافع ميخواست، اين بود كه توپ به او برسد؛ بنابراين طبيعي بود كه بخواهي به او نزديك شوي. اما اگر بيش از حد نزديك شوي، او از قبل برنده شده است، چون اگر توپ را هم دريافت نكند، فضايي پشت سرت ايجاد ميشود و دقيقا همان چيزي است كه او ميخواهد.»
گوارديولا معتقد است مسي معمولا ۱۰ دقيقه ابتدايي مسابقه را صرف قدم زدن و ساختن يك نقشه ذهني از جريان بازي ميكند. با اين حال، او اين نقشه را دايما در طول مسابقه بهروزرساني ميكند. در ديدار برابر مصر، زماني كه آرژانتين تا ۱۵ دقيقه مانده به پايان دو گل عقب بود، مسي با تغيير محل بازي خود و بازگشت به كنارههاي زمين، روند مسابقه را تغيير داد؛ حركتي كه يادآور سالهاي ابتدايي حضورش در بارسلونا بود. هرچند ديگر شتاب گذشته را ندارد، اما كيفيت دريبلزني و تصميمگيري او همچنان در بالاترين سطح قرار دارد. در نهايت، شايد حركات مسي كند و آرام به نظر برسد، اما اين آرامش بخشي از تاكتيك او است؛ تاكتيكي كه به او فرصت ميدهد بازي را بهتر از هر بازيكن ديگري بخواند، نقاط ضعف حريف را پيدا و در مناسبترين لحظه، ضربه نهايي را وارد كند.