نيويورك تايمز گزارش داد
توافق گسترده هستهاي ميان امريكا و عربستان
دولت دونالد ترامپ روز چهارشنبه اعلام كرد كه به توافقي گسترده در حوزه هستهاي با عربستانسعودي دست يافته؛ توافقي كه ميتواند به رياض اجازه دهد سوخت موردنياز نيروگاههاي هستهاي خود را در داخل خاك اين كشور غنيسازي كند. به نوشته نيويورك تايمز، اين توافق با هدف تعميق پيوندهاي ايالاتمتحده با دولت عربستان در شرايطي دنبال ميشود كه جنگ با ايران، روابط واشنگتن و رياض را تحت فشار قرار داده است. به گفته مقامهاي امريكايي، دولت ترامپ برآورد ميكند اين توافق ميلياردها دلار سرمايه براي صنعت هستهاي امريكا به همراه داشته باشد؛ سرمايهاي كه در مرحله نخست نصيب شركت «وستينگهاوس» خواهد شد؛ شركتي كه طراحي بسياري از رآكتورهاي هستهاي فروخته شده در بازارهاي جهاني را برعهده دارد. دو مقام امريكايي كه به دليل حساسيت مذاكرات خواستند نامشان فاش نشود، در اين باره گفتند جزييات اين توافق نيز پس از آن به كنگره ارايه خواهد شد. اگرچه اين توافق احتمالا با حمايت بسياري از جمهوريخواهان روبهرو خواهد شد، اما برخي قانونگذاران امريكايي از هر دو حزب و همچنين مقامهاي اسراييلي با آن مخالفت كردهاند. نگراني اصلي مخالفان اين است كه عربستان بتواند از يك برنامه هستهاي غيرنظامي به عنوان مسيري براي توسعه توانمندي ساخت سلاح هستهاي استفاده كند. اين توافق سالها در دست مذاكره بوده است. در دوره رياستجمهوري جو بايدن، همكاري هستهاي غيرنظامي امريكا و عربستان بخشي از يك توافق بزرگتر تلقي ميشد كه قرار بود شامل برقراري روابط ديپلماتيك ميان عربستان و اسراييل نيز باشد، اما پس از حملات هفتم اكتبر ۲۰۲۳ حماس به اسراييل، اين چشمانداز تضعيف شد. ترامپ نيز پيشنهاد همكاري هستهاي غيرنظامي با عربستان را از شرط عاديسازي روابط رياض و تلآويو جدا كرد. اين توافق طبق قانون انرژي اتمي امريكا بايد در كنگره مورد بررسي قرار گيرد و نمايندگان ميتوانند قطعنامه مخالفت با آن صادر كنند. با اين حال، در عمل تصويب آن محتمل به نظر ميرسد، زيرا كنگره براي بياثر كردن تصميم ترامپ نيازمند كسب اكثريتي خواهد بود كه بتواند وتوي رييسجمهور را لغو كند. با اين حال، بحثها درباره اين توافق احتمالا اوج خواهد گرفت. از منظري ديگر براي نهايي كردن توافق با عربستان، ترامپ پذيرفته شروطي را بپذيرد كه ممكن است دسترسي بازرسان بينالمللي به برخي سايتهاي اين كشور را محدود كند؛ سايتهايي كه از نگاه بازرسان ميتوانند مسير احتمالي انحراف مواد هستهاي به سمت برنامه تسليحاتي باشند. همچنين براساس اين توافق، پس از انجام يك مطالعه مشترك با عربستان درباره اقتصاد توليد سوخت هستهاي، رياض ممكن است اجازه يابد اورانيوم را غنيسازي يا پلوتونيوم را در خاك خود بازفرآوري كند. روزنامه «والاستريت ژورنال» سهشنبه شب گزارش داد كه ترامپ اين توافق را تاييد كرده است.