در حالي كه مقام رهبري در هفته دولت بر ضرورت حفظ انسجام ملي و ياريرساني به دولت چهاردهم براي عبور از مشكلات تاكيد كردند، شواهد نشان ميدهد كه جريانهاي راديكال در داخل و بيرون از پارلمان، مسير متفاوتي را در پيش گرفتهاند. بازخواني تحركات اخير در مجلس، از دوقطبيسازي بر سر موضوعاتي چون رويكردهاي سلبي در بحث حجاب گرفته تا هشدارهاي جدي درباره «طرحهاي پنهان» عليه دولت، نشاندهنده شكلگيري يك «پروژه فرسايش» سازمان يافته است.
روزهاي اخير فضاي پارلمان شاهد ظهور دو رويكرد موازي از سوي برخي طيفهاي خاص بوده، رويكردي كه هدف نهايي آن نه نظارت كارشناسانه، بلكه به حاشيه راندن قوه مجريه است. از يك سو، چهرههايي با تاكيد بر ضرورت افزايش برخوردهاي قهري در حوزه حجاب، عملا تلاش ميكنند كشور و دولت را در تلههاي اجتماعي گرفتار كنند. از سوي ديگر، جريانهاي نزديك به «شريان» و «پايداري» با محوريت طرح سوال و تهديد به تقابل پارلماني دولت، تلاش دارند تا انرژي كابينه را به جاي حل بحرانهاي اساسي و معيشتي، صرفِ حاشيههاي سياسي كنند. بازوي رسانهاي اين طيفها هم در صدا و سيما تلاتش ميكند به تحركات آنها ضريب و بازخورد بدهد! در اين ميان، توييت اخير مجتبي زارعي، نماينده تهران، پرده از عمق شكافها برداشت. زارعي با روايتگري از يك جلسه غيرعلني در شهرري و اشاره به «طرحي عليه پزشكيان» كه با واكنش منفي طيف عقلاني مجلس و شخص محمدباقر قاليباف مواجه شده، زنگ خطر را به صدا درآورد. طرحي كه اين نماينده مجلس براي تشريح ابعاد مختلف آن از كليدواژه كودتا استفاده ميكند، اگرچه واژه كودتا در ادبيات سياسي زارعي با ابهام همراه است و مشخص نيست آيا از يك توطئه ساختاري سخن ميگويد يا يك كارشكني پارلماني، اما نفسِ طرح اين گزاره، نشان از وجود يك تنش زيرپوستي و جدي در طيفهايي از نمايندگان دارد.
واقعيت اين است كه اين اقدامات، قطعاتي از يك پازل بزرگتر هستند. سوابق جريانهاي راديكال نشان ميدهد كه آنان براي تغيير موازنه قدرت و فرسودن دولت، از هيچ ابزار تقابلي فروگذار نخواهند كرد. در شرايطي كه كشور نيازمند اتحاد براي عبور از تحريمها و تنشهاي منطقهاي است، كليد زدنِ «پروژه فرسايش» دولت، تنها به تضعيف سرمايه اجتماعي ميانجامد.
به نظر ميرسد جريان حاكم بر مجلس بايد ميان «انقلابيگري شعارزده» و «مسووليتپذيري ملي»، يكي را انتخاب كند. اصرار بر حاشيهسازي نه تنها دولت را در انجام وظايفش ناكام نميگذارد، بلكه در نهايت به اعتماد عمومي آسيب جدي وارد خواهد كرد؛ اعتمادي كه ترميم آن در شرايط فعلي، از نان شب براي كشور واجبتر است. نمايندگان مجلس در گفتوگو با «اعتماد» اعلام ميكنند كه اكثريت نمايندگان از دوقطبيسازيها و تندرويها تبري جسته و همراه طرحهاي كاربردي دولت هستند. احمد فاطمي و احمد بخشايشاردستاني، نمايندگان عضو كميسيونهاي امنيت ملي و اجتماعي در اين گفتوگو به تلاشهاي برخي طيفها براي فشار به دولت اشاره كرده و تلاش ميكنند، تصويري از واقعيت برنامهريزيهاي مجلس ارايه كنند.
احمد فاطمي: مجلس حامي انسجام است
احمد فاطمي، نماينده بابل و عضو كميسيون اجتماعي مجلس در گفتوگو با «اعتماد»، تلاش برخي طيفهاي راديكال در داخل و خارج از مجلس براي ايجاد حاشيه عليه دولت و رييسجمهور را «دوقطبيسازي» و حركتي در جهت تضعيف انسجام ملي توصيف كرد و هشدار داد كه اين رويكرد «به سود مردم نيست» و «نااميدي در جامعه» را افزايش ميدهد. وي با اشاره به فرمايشات رهبر معظم انقلاب، بر ضرورت حفظ وحدت ملي در شرايط جنگ و تحريم تاكيد كرد و جو غالب مجلس را «عقلاني و مبتني بر حفظ انسجام و همافزايي» دانست.
احمد فاطمي، نماينده مردم بابل در مجلس شوراي اسلامي و عضو كميسيون اجتماعي، در گفتوگو با «اعتماد» در واكنش به اخباري مبني بر تلاش برخي طيفهاي راديكال مجلس براي ايجاد حاشيه عليه رييسجمهور و دولت گفت: «واقع آن است كه يك جريان خاص در داخل و بيرون از مجلس تلاش ميكند در شرايط فعلي بحثهاي حاشيهاي براي دولت و رييسجمهور ايجاد كند.» به گفته او، بر اساس توييت منتشر شده از سوي آقاي زارعي، «يك جريان سياسي اقليت در مجلس دارند برنامهريزيهايي ميكنند تا در كشور دوقطبيسازي ايجاد كنند.» فاطمي افزود: «همزمان با آن شاهد هستيم كه برخي نمايندگان هم بحثهاي مرتبط با حجاب را مطرح ميكنند.» وي با بيان اينكه «من معتقدم در شرايط فعلي، ضمن اينكه ممكن است نقدها و انتقادهايي هم وجود داشته باشد»، به فرمايشات اخير رهبر معظم انقلاب اشاره كرد و گفت: «رهبر معظم انقلاب فرمودند انسجام ملي و وحدت ملي اموري است كه بايد ما به آن توجه كنيم.» اين عضو كميسيون اجتماعي مجلس ادامه داد: «اينكه با حرفهاي در حقيقت پوپوليستي كه ممكن است در يك مقطعي مورد استقبال قرار بگيرد، نتوانيم آن عقلانيت و آن حاكم و رفتارها و گفتارهاي بزرگ لازم مديريت در شرايط بحران و شرايط جنگي را ناديده بگيريم.» فاطمي اذعان داشت: «ببينيد در شرايط فعلي بالاخره نارسايي هست، مشكلات هست، گرانيها و تورم افسارگسيخته هست، اما اينها معلول جنگ و تحريمهاي ظالمانه است، مخصوصا ممكن است ناشي از مجلسيها و ناكارآمديها باشد.» وي تاكيد كرد: «اما حيثالمجموع اصلا در شرايط فعلي ما نبايد با موجسواري و حرفهايي كه باعث حاشيههاي بسياري ميشود و مردم را نااميد ميكند، اين انسجام را خدشهدار كنيم.»
نماينده بابل با بيان اينكه «به نظر من آنهايي كه ژست انقلابي و ظاهر انقلابي ميگيرند و اين حرفها را ميزنند، به سود مردم نيستند»، افزود: «اينها در حقيقت ضربه به آن اميد ميزنند و نااميدي در جامعه را گسترش ميدهند.»
وي در تشريح منظور خود از اين جمله گفت: «يك نگاه بيندازيد كه اينگونه نيست كه سكوت ما اين معني را بدهد كه ما حرف نداريم، استدلال نداريم و نميتوانيم دفاع كنيم، بلكه سكوت ما فقط به خاطر اين است كه اين انسجام حفظ بشود.»
فاطمي در پايان با دعوت از برخی نمایندگان و « اين آقايان كه آنها را جريان خاص ميداند»، گفت: «اينها بدانند كه با اين رفتارها و كلام و گفتارها نه تنها به آن چيزي كه ژستش را ميگيرند، نخواهند رسيد، بلكه باعث رويگرداني بيشتر مردم از خود ميشوند. امروز ما بدون درك مشكلات و شرايط مردم معترض، بايد تدابيري بينديشيم كه از اين گردنه سخت و پيچ تاريخي عبور كنيم. اين به خاطر ايران، تماميت ارضي ايران، ملت ايران، شهدا و انقلاب است. بنابراين ما در شرايط فعلي بايد مردم را درك كنيم، يك حركت نسنجيده، نابجا و برخلاف منافع امنيت ميتواند حاشيههاي زيادي ايجاد كند.»
جو غالب مجلس، عقلاني است
در بخش پاياني گفتوگو، «اعتماد» از فاطمي درباره جو غالب مجلس در مورد دولت طرح پرسش کرد. به گفته فاطمي، «جو غالب مجلس نسبت به حاشیهسازیهای تندروها منفی است و نمایندگان به طرحهای تندروها جواب نميدهند . اين رویکرد کلان در تصميمسازي و تصميمگيريهاي مجلس و در آرايي كه نمايندگان میدهند خودش را به خوبي نشان ميدهد. در حقيقت اغلب نمايندگان مجلس از اين اظهارات راديكال تبري ميجويند.» او ابراز خرسندي كرد و گفت: «خوشبختانه جو غالب مجلس، جو مبتني بر حفظ انسجام و همافزايي و وحدت كلمه است و اينكه ما از داخل پيام واحدي را به دنيا مخابره كنيم كه هيچ اختلافي بين مسوولان نيست، همه ما يكدل و همصدا هستيم براي اينكه قوا به همديگر كمك كنند و از اين مسير دشوار، همگی اميدوارانه عبور كنيم.»
بخشايشاردستاني:
مجلس نسبت به حاشيهسازيهاي يك جريان خاص بيتوجه است
عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس دوازدهم، در گفتوگو با «اعتماد»، حاشيهسازيهاي اخير برخي نمايندگان درباره دولت و رييسجمهور را در تضاد با پيام حمايتي مقام رهبري در هفته دولت دانست و تاكيد كرد كه اكثريت نمايندگان حامي دولت و شخص رييسجمهور هستند. احمد بخشايشاردستاني در عين حال، نقد و نظارت نمايندگان را زمينه بهبود امور و «تنفس مجلس» توصيف و بر لزوم افزايش تلاشهاي دولت در زمينه بهبود سطح زندگي و معيشت مردم تاكيد كرد.
بخشايشاردستاني، به حاشيهسازيهاي اخير برخي نمايندگان در خصوص دولت و شخص رييسجمهور واكنش نشان داده و ميگويد: «در شرايطي كه رهبري اخيرا پيامي در هفته دولت در حمايت از دولت منتشر كرده و همه اركان و طيفها و گروهها را به ضرورت تقويت دولت و انسجام و اتحاد توصيه كردند، طبيعي است كه همه بايد در اين مسير حركت كنيم.» به گفته او، برخي افراد و نمايندگان ممكن است «تراوشات ذهني» خود را مطرح كنند و از اين طريق به دنبال دامن زدن به حاشيهها باشند.
بخشايشاردستاني با تاكيد بر اينكه «مهم اين است كه اكثريت نمايندگان حامي دولت و شخص رييسجمهور هستند»، افزود: «البته به اين معنا نيست كه انتقادي از شرايط و وضعيت معيشت نبايد صورت بگيرد. اساسا نقد زمينه بهبود و پيشرفت امور را فراهم ميسازد.»
عضو كميسيون امنيت ملي اين دست از مباحث را «ايجاد دوقطبي سياسي» توصيف كرد و گفت: «ما مادامي كه در جنگ هستيم، فكر نميكنم كه مردم ايران علاقه داشته باشند كه در واقع دچار چنددستگي شوند. مردم ايران همواره وقتي مورد تهاجم خارجي قرار ميگيرند، تمركز و توجه خود را معطوف مقابله با قدرت خارجي ميكنند. ولي وقتي كه جنگ تمام ميشود، طبيعي است كه توجه به مسائل سياسي داخلي و صفكشيهاي سياسي مطرح شود.» بخشايشاردستاني همچنين به جلسه غيرعلني اخير مجلس كه در آن يك نماينده طرحي عليه دولت مسعود پزشكيان مطرح كرده، اشاره كرد و گفت: «در جلسه ياد شده در واقع يك نماينده طرحي را عليه دولت و رييسجمهور مطرح كرده كه با واكنش تند نمايندگان روبهرو شده است.» به گفته او، رييس مجلس (قاليباف) در همان جلسه موضوع را با نمايندگان در ميان گذاشته و نمايندگان اساسا طرح چنين موضوعاتي را در شرايط فعلي مناسب ندانستهاند. عضو كميسيون امنيت ملي تاكيد كرد كه در شرايط فعلي برخي نمايندگان ممكن است از «دولتمردان» نقد داشته باشند، اما تصريح كرد: «ما از دولت تشكر ميكنيم كه در شرايط جنگي شرايطي را ايجاد كرده كه مشكل و كمبودي در بازارها مشاهده نميشود. اين دستاورد كم نيست. البته طبيعي است كه همه نسبت به گرانيهاي اخير نگراني داريم و بايد همه توانمان را صرف كنيم تا فشار به مردم كاهش يابد.»
بخشايشاردستاني در كل نقد و انتقاد سازنده نمايندگان را «به نفع كشور» دانست و گفت: «اين انتقادات به دولت كمك ميكند تا راهكارهاي اجرايي مناسبي براي عبور از مشكلات تدارك ببيند. نهادهاي نظارتي از جمله مجلس با نقدهايي كه ميكنند، دولت را در جريان امور قرار داده و مشكلات را حل و فصل ميكنند. اما اين انتقادات نبايد با تخريب و توهين و حاشيهسازي براي دولت يكي دانسته شود.» بخشايشاردستاني يادآور شد: «بايد توجه داشت كه آقاي پزشكيان و كابينه ايشان در يك شرايط عادي و آرام دولت تشكيل ندادهاند. كشور درگير جنگهاي مستمر، تحريم، محاصره دريايي و مشكلات عديده مديريتي برآمده از عملكرد دولتهاي گذشته است. مردم در جريان انتخابات رياست جمهور از ميان دو ديدگاه موجود كه يكي آقاي جليلي و همراهانشان بود و ديگري آقاي پزشكيان و يارانشان، به پزشكيان راي دادند، با پايان انتخابات همه بايد از دولت مستقر حمايت كنند تا بهترين دستاوردها به نفع كشور شكل بگيرد.»
عضو كميسيون امنيت ملي در جملات پاياني تاكيد كرد: «شخصا طرفدار نقد و انتقاد نمايندهها در مجلس هستم، اما اين انتقادات بايد سازنده و غيرتخريبي باشند تا كشور به پيش برود. امروز اكثريت نمايندگان طرفدار دولت پزشكيان هستند و حاضر نيستند همراه حاشيهسازان باشند.»