مسعود پزشكيان در حاشيه حضور در اجلاس سران كشورهاي عضو بريكس با شبكه خبري اينديا تودي هند مصاحبه كرد. رييسجمهور با تأكيد بر پيوند تاريخي و فرهنگي ايران و هند، از بهبود روزافزون روابط با نخستوزير هند و اهميت چابهار به عنوان چهارراه ترانزيتي منطقه سخن گفت و بريكس را سازوكاري براي مقابله با يكجانبهگرايي امريكا و تحريمهاي يكطرفه معرفي كرد و خواستار همكاري مستقل كشورهاي عضو در تجارت، سرمايهگذاري و امنيت منطقهاي شد. پزشكيان در ادامه روابط ايران با همسايگان از جمله امارات، عربستان، پاكستان، قطر، روسيه و چين را دوستانه توصيف كرد و مشكل اصلي را پايگاههاي امريكا در منطقه دانست و خاطرنشان كرد: ايران آغازگر هيچ جنگي نبوده و تنها در برابر تجاوز امريكا و اسراييل از خود دفاع كرده است. همچنين رييسجمهور با رد ادعاي ساخت سلاح هستهاي، بر پايبندي ايران به انپيتي و آمادگي براي گفتوگو در چارچوب قوانين بينالمللي تأكيد كرد و ترور رهبران، دانشمندان و حمله به زيرساختها را جنايت خواند و تصريح كرد: ايران به دنبال جنگ نيست، اما با تحريم، بستن راههاي دارو و غذا و فشار بر مردم تسليم نخواهد شد و تنها راه، توقف تجاوز و يكجانبهگرايي امريكاست.
اجازه بدهيد گفتوگو را با ديدار دوجانبه شما با نخستوزير نارندرا مودي آغاز كنيم. يكي از تصاوير نمادين اين ديدار، تصويري است كه نخستوزير دست شما را گرفته و شما را در گالري همراهي ميكند. از سوي ديگر، گفتوگويي 45 دقيقهاي ميان شما انجام شد. براي ما توضيح بدهيد كه واقعا چه گذشت و محور اصلي اين گفتوگو چه بود؟
ارتباط ما با نخستوزير محترم هندوستان، از زماني كه مسووليتپذيرفتهام، روزبهروز بهتر شده است. حقيقت آن است كه به سبب پيوند عميق فرهنگي ديرينهاي كه ميان ما وجود دارد، كشور هندوستان و ايران پيوندي فرهنگي و تاريخي به درازاي چندين هزار سال دارند؛ پيوندي كه با گذشت زمان از ميان نميرود. طبيعتا ميكوشيم اين ارتباطات را روزبهروز بهتر كنيم و برپايههاي آن فرهنگ عميق دوباره بنايي تازه ايجاد كنيم و به يكديگر كمك كنيم تا در برابر تماميتخواهياي كه در جهان شكل ميگيرد، با قدرت در منطقه به هم ياري رسانيم.
بسيار خوب، نكته بسيار مهمي را مطرح كرديد. اما درباره كشوري صحبت ميكنيم كه اكنون درگير جنگ است و هند نيز منافع راهبردي مهمي در ايران دارد كه بندر چابهار يكي از مهمترين آنهاست. با توجه به جنگ، درگيريها و حملاتي كه در چابهار شاهد هستيم، چابهار را تا چه اندازه براي هند قابل اتكا و همچنان داراي ظرفيت و اهميت ميدانيد؟
جنگ را ما آغاز نكردهايم بلكه امريكا و اسراييل جنايتكار آغاز كردهاند. بر مبناي قانون بينالمللي يا اصول انساني اگر بخواهيم نگاه كنيم، آنان بيهيچ چارچوبي به كشورمان حمله كردند، رهبر ما را شهيد كردند، فرماندهان را شهيد كردند، كودكان بيگناه را در مدرسه در يك روز همه را شهيد كردند، دانشمندان را ترور كردند و زيرساختهاي ما را از ميان بردند. متأسفانه اين رفتار با قوانين بينالمللي و بشري سازگاري ندارد. در نتيجه، در برابر اين روند، ما تنها از خود دفاع كردهايم.
در رابطه با چابهار و ارتباطي كه ميتوانيم با هندوستان داشته باشيم، ايران از نظر ژئوپليتيكي در جايگاهي قرار گرفته است كه از نظر حملونقل عمومي و ارتباطات منطقهاي ميتواند چهارراهي باشد كه جنوب را به شمال و شرق را به غرب پيوند بدهد؛ آسانترين، اقتصاديترين و راحتترين مسيري كه ميتواند براي كشورهاي منطقه در ايجاد ارتباطات اقتصادي، فرهنگي، سياسي، علمي و اجتماعي كمككننده باشد. از ديرباز نيز چنين بودهايم؛ ايران مسيري در راه ابريشم بوده است و ارتباط فرهنگها از همين مسيرها شكل ميگرفته است. اين ميتواند دوباره زنده شود. آمادگي كامل داريم كه اين مسير را دوباره زنده كنيم و دستبه دست هم بدهيم. طبيعتا اين امر باعث خواهد شد تجربهها، مهارتها و فرهنگها روابطي بسيار بهتر با يكديگر داشته باشند.
آقاي رييسجمهور،آيا موضوع سرمايهگذاريهاي هند در بندر چابهار نيز در جريان گفتوگوهاي شما با نخستوزير مطرح شد؟
با مذاكراتي كه با يكديگر داشتهايم، در مجموعه همه اين روشها و جهتگيريهاي مختلف، گفتوگو كردهايم. دوستان ميتوانند در آنجا سرمايهگذاري كنند؛ فعلا سرمايهگذاريهايي دارند و انجام ميدهند. ميتوانند بيايند و مشاركتي كار كنند، يا ميتوانيم مشاركتي دوجانبه با يكديگر داشته باشيم تا بتوانيم در رابطه با مسائل مختلف به صورت شراكتي تعامل كنيم. اين چيزي است كه آمادهايم در تمام موضوعات موجود با يكديگر عمل كنيم.
آقاي رييسجمهور! شما همچنين در مجمع اقتصادي و تجاري سخنراني كرديد. ايران تا چه اندازه براي سرمايهگذاران جذاب و قابل اتكا است؟ در شرايطي كه با تحريمها مواجه هستيد، البته نه تحريمهاي بينالمللي، بلكه تحريمهاي امريكا و تحريمهاي يكجانبه يك كشور كه از نظر حقوقي نبايد مورد تبعيت ساير كشورها قرار گيرند، اما به هر حال اين تحريمها وجود دارند؛ در چنين شرايطي، شركتها و فعالان اقتصادي هند چگونه ميتوانند در ايران فعاليت كنند يا با ايران همكاري داشته باشند؟
هدف بريكس براي اين است كه روندي را كه امريكا آغاز كرده و هر كشوري را كه بخواهد تحريم ميكند، شكل گرفته است و به تماميتخواهي پايان بدهد. در بريكس قرار است نوع معاملات، تجارت و همكاري ما مستقل از آن باشد كه يك كشور بتواند هر كشوري را بخواهد تحريم كند با يكديگر بتوانيم تعامل كنيم. اينجا جمع شدهايم تا بر اساس آن به يكديگر كمك كنيم، راه پيدا كنيم و از هم پشتيباني كنيم تا بتوانيم در برابر اين تماميتخواهي و يكجانبهگرايي بايستيم. اين هدف اجلاسي است كه ما اينجا با كشورهاي بزرگ جهان مانند: چين، روسيه و هند نشستهايم تا اين راه را پيدا كنيم، امريكا را از يكجانبهگرايي بيرون بكشيم و بتوانيم با يكديگر تعامل كنيم. اين رسالت و مسووليت اجلاس بريكس است.
اما موفقيت بريكس زماني نيز محقق خواهد شد كه يك بيانيه مشترك صادر شود و به نظر ميرسد اختلافات ميان امارات متحده عربي و ايران به مانعي جدي در مسير دستيابي به چنين بيانيه مشتركي تبديل شده است.
ما با امارات مشكلي نداريم. با هيچيك از كشورهاي منطقه مشكل نداريم. با پايگاههايي كه امريكا در اين كشورها دارد و از همان پايگاهها به كشور ما تجاوز ميكند، مشكل داريم. امارات يا ديگر كشورهاي منطقه همه برادران ما هستند. يك عمر با هم زندگي كردهايم، يك عمر با هم تجارت كردهايم و يك عمر به هم كمك كردهايم. اين امريكاست كه در آنجا پايگاه ايجاد كرده است و از آن پايگاه كودكان ما را شهيد ميكند، زيرساختهاي ما را ميزند و رهبران، دانشمندان و مردمان ما را بمباران ميكند. در حقيقت مشكل اين است كه نبايد دوست و همسايه اجازه بدهند دشمنان از خاك آنان به كشور ديگري حمله كنند.
ما اكنون با كشور امارات ارتباط خوبي داريم و ميتوانيم آن را توسعه بدهيم و با بقيه كشورها نيز چنين است. دلمان ميخواهد با همه آنان ارتباطات صميمي داشته باشيم، ولي امريكاست كه نميخواهد اين اتفاق بيفتد. به همين دليل نميخواهد اين اتفاق رخ بدهد؛ امريكا نفت، معادن و ذخاير معدني منطقه را ميبرد و در برابر آن، اسلحه، موشك و هواپيما به كشورها ميدهند تا ما را از يكديگر بترسانند يا ما را به جان هم بيندازند تا با هم دعوا كنيم. هم سرمايه اين منطقه را ميبرند و هم امنيت و صلح را در منطقه تخريب ميكنند.ما خودمان ميتوانيم با كشورهاي همسايه دستبه دست هم بدهيم و صلح و امنيت را در منطقه پياده كنيم، به مردم خود كمك كنيم و توسعه اقتصاد و فرهنگ را دوباره شكوفا كنيم.
بسيار خوب. ارزيابي صادقانه شما از وضعيت ايران پس از شش ماه رويارويي چيست؟ آيا ايران امروز از نظر نظامي، اقتصادي و راهبردي ضعيفتر شده يا قدرتمندتر؟
در رابطه با بريكس مساله تلاش براي اين روندي كه اكنون وجود دارد، روزبهروز بهترميشود. به نظر من ما ميتوانيم با يكديگر در تمام اين مسائل موجود همراهي كنيم. بانك جديد بريكس كه شكل گرفته است، براي اين است كه بتواند به كشورهاي عضو در «سرمايهگذاريهاي مشترك» و «پشتيباني از سرمايهگذاراني كه با يكديگر كار ميكنند» پشتيباني و كمك كند و توسعه را در آنجا شكل دهد. طبيعتا اين امر به ملاحظاتي بازميگردد كه خود كشورها اكنون در ارتباط با امريكا دارند. امريكا با روندي كه تاكنون آمده، تمام كشورهاي منطقه را از نظر اقتصادي به خود وابسته كرده است. اين تلاش به تدريج شكل ميگيرد كه اين وابستگي به اقتصاد امريكا يا دلار امريكا به مرور بهتر شود و زمان خواهد برد تا به نقطه مطلوبي برسيم، ولي تمام تلاش اين كشورها بر اين است كه ما بتوانيم به جايي برسيم كه يكجانبهگرايي را حذف كنيم و در حقيقت تكقطبي نباشد و بتوانيم با يكديگر راحت تعامل كنيم و هر كشوري مستقل از وابستگي كار خود را انجام بدهد.
بنابراين، شما نكته بسيار مهمي را مطرح ميكنيد؛ زيرا غرب تصور ميكرد ميتواند ايران را درهم بشكند. آيا ايران امروز متحدتر و منسجمتر شده است؟
كشورهايي كه در حال توسعه هستند، مشكلات خاص خود را دارند و ما نيز مشكلات خود را داشتهايم و داريم، ولي كاري كه امريكا كرد ما را متحدتر كرد. حتي مردم منطقه را نسبت به كاري كه امريكا انجام داد، نسبت به امريكا متنفرتر كرد؛ زيرا ما مظلوم واقع شديم. آنان بيهيچ دليلي به كشور ما حمله كردند، فقط به اين دليل كه زور دارند و تصورشان اين بود كه مانند ونزوئلا ميآيند و در عرض 24 ساعت كل كشور ما را در حقيقت تسخير ميكنند و عوامل خود را در مملكت مستقر ميكنند. فكر ميكردند تمام برنامه يا كاري كه در سوريه انجام دادند، اينجا نيز تكرار شود. فكر ميكردند در عرض دو سه روز با شهيد كردن فرماندهان، مديران و وزرا و از همه مهمتر مقام معظم رهبري، مملكت فرو ميريزد. نهتنها اين اتفاق نيفتاد، بلكه مردم با قدرت به صحنه آمدند. اكنون بيش از 190 روز است كه مردم در خيابانها هستند و نيروهاي نظامي ما با فداكاري و جانفشاني در برابر آن تكنولوژيها و قدرت تجهيزاتي آنان ايستادهاند و با قدرت مقاومت كردهاند و بهرغم تمام تلاشهايي كه كردند تا دولت را ساقط كنند، دولت با كمك مردم و با پشتيباني نيروها توانسته مشكلات را حل كند. اين مقاومت براي آنان غيرقابل تصور بود و بر اساس همين اقدام نيز روزبهروز ما متحدتر شديم. حتي كساني كه در كشور ما ناراضي بودند و مشكلاتي داشتند، با يكديگر براي حفظ تماميت كشور ايستادند و از تماميت ايران دفاع كردند و به تجاوزي كه امريكا و اسراييل انجام داد اعتراض كردند. حتي تعداد زيادي از ايرانياني كه خارج بودند، به داخل ايران بازگشتند. اين بهرغم همه مشكلاتي كه ما داريم، غيرقابل تصور بود.
آيا شما به دنبال دستيابي به سلاح هستهاي هستيد؟ آيا غنيسازي هستهاي براي ايران غيرقابل مذاكره است؟ موضع ايران در اين زمينه چيست، بهويژه آنكه اين دقيقا همان موضوعي است كه رييسجمهور ترامپ بارها بر آن تأكيد ميكند؟
شما ميدانيد كاري كه امريكا كرد، اين بود كه نخست به صورت نظامي خواست تسخير كند، نتوانست. سپس زيرساختها را زد، نشد. اكنون راه ورود كالا، دارو، غذا و حتي تجارت را بسته و راه دريا را بسته است. ميخواهد راههاي زميني را نيز ببندد. ادعاي حقوق بشري ميكند، در حالي كه با بيماران ما و مردم ما ميخواهد آنان را به گرسنگي بكشد، يا از بيم بيماري بميراند، يا مشكلات ايجاد كند تا ما را به تسليم وادار كند. اين كار انساني نيست؛ وحشيانهترين كار ممكن است كه انجام ميدهند. راه دارو و غذا را ميبندند، ما خودمان تجارت ميكنيم، پول ما را نميگذارند برگردانند. بر اساس كدام منطق اين كار را ميكنند؟ كسي كه ميجنگد، در ميدان ميجنگد. ادعاي حقوق بشر ميكنند. كدام حقوق بشري است كه اجازه نميدهد انسانها در منطقهاي كه با جنگ هيچ رابطهاي ندارند، از دارو، غذا و زندگي تحريم شوند؟
اينان دم از حقوق بشر ميزنند. اصلا براي چه ميجنگند؟ ما چه كردهايم كه اين كار را با ما ميكنند؟ و اين فاجعه است. به دنيا ميگويند كه ما به دنبال سلاح هستهاي و كشتار جمعي هستيم. ما به دنبال كشتار جمعي هستيم؟ يا اين كشورها كه هر روز انسانهاي بيگناه را در غزه، فلسطين، سوريه، لبنان و ايران ميكشند، كي اين كار را ميكند؟ و متأسفانه دنيا به ظاهر قشنگ اينان نگاه ميكند و باور ميكند راست ميگويند.
اما هدف از اين موضوع چيست؟ آيا مساله به اسراييل مربوط ميشود؟ هدف از اين ادعا كه ايران داراي سلاح هستهاي است يا در مسير دستيابي به سلاح هستهاي قرار دارد، چيست؟
اقدامات امريكا عليه ايران فقط تبليغات است. بيشترين نظارت را در رابطه با سلاحهاي هستهاي و تلاش هستهاي در ايران داشتند. ما آماده بوديم و هر روز ميآمدند و بازرسي و بازديد ميكردند. ما در چارچوب قوانين بينالمللي كار ميكرديم و كار ميكنيم. ما اگر دنبال سلاح هستهاي بوديم، عضو «ان پي تي» نميشديم. اينها همه بهانههايي است كه توجيه كنند ميتوانند به خاك ما حمله كنند. رهبر شهيد ما هم از نظر رهبري و جايگاه، جايگاه بالايي دارد و هم بارها اعلام كرده بودند ما به هيچوجه به دنبال سلاح هستهاي نيستيم. با چه زباني بايد بگوييم ما دنبال سلاح هستهاي نيستيم؟ اينان كدام مستند را پيدا كردهاند كه ما داريم سلاح هستهاي درست ميكنيم كه به خود اجازه دادهاند به كشور ما اين گونه تجاوز كنند؟ دروغ ميگويند، مثل همه آن دروغهايي كه هميشه از پشت تريبونها به مردم ميگويند.
آقاي رييسجمهور! من مدت زيادي است كه تحولات مربوط به مناقشه ايران و امريكا را دنبال ميكنم. لطفا ارزيابي خود را از وضعيت جنگ ارائه بدهيد. آيا ما همچنان در وضعيت جنگي قرار داريم يا جنگ در حالت تعليق است، در حالي كه هم آتشبس و هم مذاكرات شكست خوردهاند؟
شما تصور ميكنيد كه اسراييل به دنبال اين است كه ايران به دنبال سلاح هستهاي نباشد؟! به چه دليل اسراييل عضو ان پي تي نيست؟ تا دلش بخواهد بمب اتم دارد. چرا اين سازمانهاي بينالمللي به اسراييل اعتراض نميكنند؟ به چه دليلي بمب اتم درست كردي و چرا عضو سازمانهاي بينالمللي نيستي؟ بيش از 70 هزار انسان هر روز دارد بمباران ميشود. كدام وجدان بيدار انساني قبول ميكند كه چنين رفتاري با انسانهاي بيگناه كنند؟ راه آب، غذا و دارو را براي اينان بستهاند. تمام دنيا ميبيند و ميفهمد. چرا كسي با اسراييل كاري ندارد؟ چه دنياي وحشياي كه عدهاي ميتوانند راحت آدم بكشند، زنان و بچهها را، بيمارستانها و دانشگاهها را؛ همه نگاه ميكنند و هر روز هم از آن دفاع ميكنند. فاجعه است. ما با رفتار ظالمانه اسراييل و رفتار ظالمانهاي كه امريكا نشان ميدهد مخالفيم. ما ميگوييم نبايد ظلم كنند و انسانهاي بيگناه را بكشند و مخالف اين مساله هستيم آيا بايد ما هم كشته بشويم؟ اين ظالمانهتر است. دنيا و انسانها اين را ميبينند، فقط نگاه ميكنند. گاهگاهي همدردي ميكنند.
اين نكته مهمي است؛ اما بار ديگر، رييسجمهور ترامپ همچنان ميگويد كه با رهبران جديد ايران در تماس است و با آنها گفتوگو ميكند. منظور او از رهبران جديد ايران چيست؟ رييسجمهور ترامپ با چه كساني در ايران در حال گفتوگو است؟
ما براي پايان جنگ و آتش بس گفتوگو كرديم. ما چندين بار گفتوگو كرديم. آن زمان كه اولين حمله را كردند و جنگ دوازدهروزه، ما پاي ميز مذاكره بوديم. بعد از آن دوباره پاي ميز مذاكره آمديم. دوباره داشتيم به تفاهم نهايي ميرسيديم، باز حمله كردند. باز بعد از همه اين تجاوزات و وحشيگريهايي كه با ما كردند، به تفاهم رسيديم، امضا كرديم. ترامپ خيلي راحت آمد گفت من اين را قبول ندارم و مجددا پاره كرد. چگونه ميتوانيم مجددا گفتوگو كنيم و باز به اين تعهداتي كه پايبند هستند يا نيستند، اعتماد كنيم؟ نميدانيم. يعني چيزي را مينويسند و بعد خيلي راحت مثل آب خوردن پاره ميكنند. چه دنيايي كه ما نميتوانيم با هم بنشينيم و گفتوگو كنيم. اين مشكلي است كه ما داريم.اكنون ما مشكلي نداريم. ما به دنبال جنگ نيستيم. ايران ما هيچوقت متجاوز نبوده است. شما نميتوانيد در طول چندين 100 سال گذشته نگاه كنيد كه ايران به يك كشور حمله كرده باشد.
اما مذاكراتي با ميانجيگري پاكستان انجام شد و حتي يك يادداشت تفاهم نيز وجود داشت، ولي مهلت آن در 17 آگوست به پايان رسيد. با توجه به اينكه مذاكرات با ميانجيگري پاكستان به نتيجه نرسيد، آيا عمان وارد روند ميانجيگري و مذاكرات شده است؟
ما نميدانيم كداميك از اين حرفها را كه ترامپ بيان ميكند بالاخره بايد بپذيريم و بر آن بايستيم. پاكستان دوست، برادر و همسايه ماست و در اين رابطه تلاش زيادي انجام داده كه ما صلح و امنيت را در منطقه پياده كنيم. قطر نيز در تلاش بود تفاهمي كه در پاكستان صورت گرفت بتواند به نتيجه برسد. من نميدانم آن چيزي كه ما در پاكستان نوشتيم، مشكلش كجاست كه امريكا ميخواهد از نو ما بنشينيم با هم گفتوگو كنيم. ما كدام حرف غيرمنطقي را آنجا داشتيم؟ يا چه حرفي را داشتيم كه خارج از چارچوبهاي منطقي، قانوني و علمي در دنيا بود كه امروز بايد دوباره حرف بزنيم؟ حرف همان است كه گفتيم و بر آن بنا بر اين است كه امريكا تحريمهايش را بردارد، دست از يكجانبهگرايي بردارد، با زور با ما گفتوگو نكند و راهها را باز كند تا بتوانيم ما هم مثل همه دنيا زندگي كنيم. ما آمادهايم در چارچوب قوانين بينالمللي و بر اساس ارتباطات منطقي در دنيا، تعاملات خود را با همه داشته باشيم. ما كه حمله نكرديم. بنابراين بايد دست از تجاوزات برداشته شود. آنان به ما حمله نكنند، ما به آنان حمله نميكنيم. ما به كسي حمله نكرديم. آنان به ما حمله كردند و ما از خود دفاع كرديم. چه چيز ديگري بايد بشود كه بگوييم مثلا اينان ميخواهند ما به نتيجه برسيم؟ در رابطه با هستهاي نيز قرار است با هم بنشينيم، باز در چارچوب انپيتي و همان قوانين بينالمللي. ما آماده گفتوگو هستيم.
اگر ترامپ بدون پيششرط خواستار گفتوگوي مستقيم با ايران شود، آيا شما آماده چنين مذاكراتي هستيد؟
فعلاچنين تصميمي نميتوانيم بگيريم. شما فكر كنيد رهبر ما را شهيد كردند، بر اساس چه دليلي؟ و اكنون رهبر ما را كسي كه آمده و شهيد كرده، حالا ميخواهد با ما مستقيم هم صحبت كند؟ يكي بيايد شهيد كند و بعد انتظار داشته باشد به همين سادگي؟ مردم بسيار ناراحتند از اتفاقي كه رخ داده و به اين سادگي اين فاجعه كه بر كشور ما ايجاد كردند، از ذهنشان خارج نخواهد شد. بسيار سخت است. رهبر تنها رهبر نبود؛ در قلب مردم ايران جا داشت. بسيار سنگين است كه همه مردم به اين راحتي بپذيرند كه اين كار راكرده و آدم بتواند به راحتي از آن كنار بيايد. بسيار سخت است. نه، به اين راحتي نيست. ما نوشتيم، فقط آنان امضا كردند. ما امضا كرديم. بايد آن جو اعتماد اصلاح شود. ما بايد باور كنيم حرفهايي كه ميگويند راست ميگويند و در آن چارچوبي كه هست ايستادهاند. از ابتداي انقلاب كه ايستادگي كردهايم آنها در تلاش هستند كشور ما را ساقط كنند.
واكنش ايران به پيمان مكه چيست؟
ما با عربستان در جنگ نيستيم و حوثيها هم مسائل خود را دارند. تمام كشورهاي منطقه بايد بنشينند و صلح و امنيت را در منطقه ايجاد كنند. منطق و دليلي وجود ندارد ما با يكديگر در جنگ و درگيري باشيم. چگونه ميشود اروپا كشورهايش با هم مينشينند، عليرغم جنگهاي چندين صدسالهاي كه با يكديگر داشتند، قانوني براي خودشان براي تعاملات دارند، راهها را براي هم باز ميكنند و تجارت دارند. كشورهاي منطقه خودمان در منطقه نيز ميتوانند اين اصول را داشته باشند. هر كشوري با سلايق خود، با انديشههاي خود و با تفكرات خود ميتواند باشد، ولي در چارچوب ارتباطات و امنيت منطقهاي با هم بنشينيم و گفتوگو كنيم. جنگيدن كار درستي نيست. انسان، انسان را نميكشد. انسان، انسان را در حقيقت از زندگي و از توسعه محروم نميكند. بربريت است اگر چنين كاري بكنيم.ما به دنبال اين هستيم كه نهتنها عربستان، تركيه، پاكستان و همه كشورهاي منطقه بتوانيم با هم بنشينيم، امنيت خود را حفظ كنيم. ميتوانيم اقتصاد پويايي در منطقه ايجاد كنيم و همه كساني كه در منطقه زندگي ميكنند، زندگي سالم و خوبي داشته باشند. دليلي ندارد وحدت و انسجام در منطقه ايجاد نكنيم.
ما شاهد صحبتهايي درباره انتقامگيري از امريكا و حمله به كشورهاي خاورميانه هستيم. آيا اين همان چيزي نيست كه غرب ميخواهد تا شما را از يكديگر جدا و منطقه را دچار شكاف و اختلاف كند؟
شما شك داريد؟ اصلا كار امريكا و اسراييل تفرقه بينداز و حكومت كن است. در داخل كشور ما جرياني كه در هجدهم و نوزدهم دي رخ داد، خود ترامپ اعلام كرد كه ما تجهيز كرديم تا حكومت را ساقط كنيم. همين الان در كشور ما قوميتهاي مختلف را در مقابل هم ميخواهند قرار بدهند. تا تفرقه و مشكل در داخل كشور ما ايجاد ميكنند. مانند همين را كشورهاي همسايه دارند همين كار را ميكنند. شما اگر نوشتههاي مكتوبي كه اينان دارند و منتشر كردهاند نگاه كنيد، نيت آنها اين است كه كشورهاي عربي را در مقابل ايران با يكديگر متحد كنند تا ما با هم بجنگيم، وقتي بجنگيم، نفت و منابع ما را ميبرند و در برابرچيزي كه بردهاند به آنان اسلحه ميدهند. اين بايد اسلحه بسازد، به جان هم بيفتيم، همديگر را بكشيم، آنان راحت بروند كار خود را بكنند. چه منطقي وجود دارد كه ما در منطقه هر كشوري چنان خود را مسلح كند كه از يكديگر بترسيم؟ آدمها مگر از يكديگر ميترسند؟ در نتيجه امريكا و كارهايي كه آنان ميكنند، ايجاد تفرقه و ايجاد دشمني است. از موقعي كه من مسووليت به عهده گرفتم، تمام تلاشم اين بوده كه بتوانيم وحدت در داخل كشور و انسجام ايجاد كنيم و اين اختلاف سلايق را كه بين انسانها وجود دارد و طبيعي است، تبديل به دشمني نكنيم و به كشورهاي همسايه نيز دست دوستي بدهيم و پيمان محبت و انسانيت برقرار كنيم. اين تلاشي است كه داريم انجام ميدهيم. آنان نميخواهند ما به اين هدف دست پيدا كنيم.
پس چرا ايران، آقاي رييسجمهور، به جهان عرب نزديك نميشود؟ اين منطقه بخشي از جهان اسلام است. چرا براي پايان دادن به شكافي كه ميان شيعه و سني ايجاد شده و غرب براي مدت طولاني بر آن دامن زده است، تلاش نميكنيد؟
ما كه صحبت كرديم، از روز اول هم درايام سال نو و هم در ماه مبارك كه ايام خاص مسلمانان هستند، تلفني با تمام رهبران صحبت كرديم و گفتوگو كرديم. مشكل كار اين است كه امريكا در خاك كشورهاي عربي پايگاه درست كرده است. از همان جا به ما حمله ميكنند. نميشود كه هر روز از همان جا به ما حمله شود. ما به آنها حمله نكرديم. مبدأ تهاجم به كشورمان را هدف قرار داديم. طبيعتا اين امر باعث شده كه مقداري نسبت به كشورهاي منطقه دلخوري ايجاد شود. آيا اين دلخوري منطقي است؟ دلخور بشوند كه اجازه دادند دشمن بيايد در خاك آنان مستقر شود و مردم بيگناه ما را شهيد كند و ما بمانيم و هيچ كاري نكنيم؟
بسيار خوب، اما نتيجه اين وضعيت، محاصره يا مسدود شدن تنگه هرمز است و جهان از اين وضعيت آسيب ميبيند. هند نيز قطعا پيامدهاي اين انسداد را احساس ميكند. وضعيت تنگه هرمز اكنون چگونه است؟ رييسجمهور ترامپ گفته است كه ميخواهد نام آن را به تنگه ترامپ تغيير دهد. بنابراين وضعيت هرمز چيست؟ و آيا جنگ با كمك حوثيها، حزبالله و حماس به بابالمندب نيز گسترش يافته است؟ وضعيت كنوني چگونه است، آقاي رييسجمهور؟
نه حزبالله و نه حماس من تصور نميكنم اينان آغازگر حمله بودند. از خودشان دفاع ميكنند. كداميك از اينان «ابتدا به ساكن» حمله كردند؟ آنان دارند حمله ميكنند، آنها نيز از خود دفاع ميكنند. به چه دليل؟ امريكا ميآيد منطقه زندگي ما را ميبندد و وقتي آن راه ما را ميبندد، ما هيچ عكسالعملي نداريم. از همين مسير كه مسير ماست، اسلحه ميآورد، امكانات ميآورد، توطئه ميكند و اجازه نميدهد در منطقه امنيت و آرامش باشد. شما فكر ميكنيد ما چه كار بايد ميكرديم؟ طبيعتا عكسالعملي است كه ما در مقابل تهاجمي كه انجام دادند نشان ميدهيم. خود ما مجبوريم. ما اگر زماني عكسالعمل نشان ندهيم، مرده باشيم. ما زندهايم و عكسالعمل نشان ميدهيم. امريكا بايد دست از محاصره و تحريم بردارد. تحريم يعني كشتن بيماران، يعني افزايش بيكاري، يعني توسعه فقر، يعني ايجاد نارضايتي، يعني هزاران مشكلي كه هست. اگر ميخواهد بجنگد، با نظامي بجنگد، با مردم بيگناه چرا؟ چرا با مردم دارد اين كار را ميكند؟ بعد بگويد ايران دارد اين كار را ميكند؟ ما اين كار را نميكنيم. ما تحت تحريم بدترين و شديدترين كارهايي كه ممكن است، اينان انجام ميدهند تا مردم ما را در فقر و گرسنگي و بيماري و مشكلات مختلف نگه دارند تا اختلاف داخلي را تشديد كنند و بعد چون با جنگ نتوانستند به هدف برسند، با اختلافات داخلي بتوانند به آنجا برسند. و ما اين اجازه را نخواهيم داد.بريكس جزو آن جايگاههايي است كه ميتواند اين راهي را كه بسته است كمك كرده و باز كند و اين ارتباطاتي كه ما داريم، همسايههايي كه ما داريم، راههايي است كه ما ميتوانيم از آنجا تجارت و ارتباطات خود را برقرار كنيم. راه زندگي ما دريا نيست. البته راه دريا راه آسان است، ولي اينگونه نيست كه اگر راه دريا را بستند، ما تسليم ميشويم. اين همان خيالي است كه اينان يك عمر در ذهن خود ميپرورانند كه با بستن راه و با تحريم كردن ميتوانند ايران را به تسليم وادار كنند؛ نخواهند توانست.
آيا شما در ديدار با نخستوزير هند درباره امنيت دريانوردان هندي يا امنيت كشتيهايي كه از تنگه هرمز عبور ميكنند، تضمينهايي ارائه كرديد؟ هند با يك بحران جدي انرژي مواجه است و پيامدهاي اين وضعيت را احساس ميكند.
ما در اين رابطه با كشور عمان گفتوگو كرديم. يك چارچوب مسير در حقيقت مشخصي را به تفاهم رسيديم. روز دوشنبه قرار است وزراي خارجه همان كشورهاي عربي كه ميخواستيم با هم دعوا كنيم، در عمان جلسه خواهند داشت تا در تفاهم اين مسير هرمز با يكديگر تفاهم كنند و به آن سازمان بينالمللي كه به دريا اختصاص دارد اين وضعيت را اعلام كنند. در آن چارچوب قوانين بينالمللي، مسير باز خواهد بود، به شرطي كه امريكا دست از تهاجم و تجاوزهاي ناجوانمردانه بردارد.
يكي ديگر از اتهاماتي كه همواره از سوي غرب مطرح ميشود اين است كه روسيه و چين همچنان از ايران در زمينههاي نظامي، راهبردي و فناوري حمايت ميكنند و حتي گفته ميشود كه اين حمايتها شامل ارائه اطلاعات و دادههاي اطلاعاتي بهصورت لحظهاي نيز ميشود. پاسخ شما به اين ادعا چيست؟ روسيه و چين چه نوع كمكي به ايران ارائه ميكنند؟
روسيه و چين دوستان و همسايگان ما هستند با يكديگر ارتباط داريم. با كشور شما نيز مانند دوران گذشته دور به دنبال بهبود وتعميق ارتباطات هستيم. آنها ميخواهند با يكديگر ارتباط نداشته باشيم. تكنولوژي و ابزار دست امريكا و اروپاييان است. آنها با ماهواره و جاسوسانشان هركاري ميخواهند انجام ميدهند. نميتوانند تحليل كنند كه چگونه شد مردم ايران در مقابل چنين قدرتي ايستادند. برايشان غيرقابل تصور است. اين مردم هستند كه ايستادند، تكنولوژي نيست كه ايستاده است؛ در حقيقت اينان هر جور دلشان خواست آمدند و زدند، مردم ايستادند و دارند با راههاي مختلف راه برونرفت از مشكلاتي را كه اينان ايجاد كردند، خودبهخود پيدا ميكنند. چون نميتوانند ما را شكست بدهند، تصور ميكنند از بيرون دارند به ما كمك ميكنند. آنان كه ميدانند ابزار و تكنولوژي كه ما داريم چيست، ولي آن چيزي كه پايداري و مقاومت را ايجاد كرده، ابزار نيست؛ انسجام، وحدت و همدلي است كه در اين كشور وجود دارد.
بسيار خوب؛ نميتوانم اين گفتوگو را بدون پرداختن به يك موضوع مهم ديگر به پايان برسانم. گزارشها و اطلاعات نادرست زيادي درباره رهبر جديد ايران منتشر شده است. آقاي رييسجمهور، وضعيت او چگونه است؟
با همين دادههايي كه اينان دارند، اكثر رهبران و فرماندهان و دانشمندان ما را با خانودههايشان ترور كردند هيچ چارچوب انساني چنين اجازه را نميدهد كه بيايند دست به چنين وحشيگري بزنند. در نتيجه همين ذهنيتها را دارند ايجاد ميكنند. الحمدلله رهبر ما زنده است، ارتباطش صميمي است و كارشان را انجام ميدهند. دشمنان شايعات را گسترش ميدهند و تصور ميكنند كه بتوانند از همان كارهايي كه انجام ميدهند، در رابطه با رهبر ما نيز بخواهند انجام بدهند. واقعيت تلخ اين است كه اينان با تكنولوژيهايي كه دارند، تروريست واقعي هستند. شما نگاه كنيد، اسراييل و امريكا فرق نميكند. در سوريه، در لبنان، در غزه، در عراق، در قطر، در ايران، هركه را دلشان ميخواهد ميآيند، ميزنند، ميروند، بعد ترور ميكنند، به ديگران ميگويند اينان تروريستند. ما تروريست را هدف قرار داديم؟ يعني دنياي عجيبي است. راحت ميكشند، به خاطر يك نفر يك خانواده را، به خاطر يك نفر يك ساختمان را فرو ميريزند، بعد ميگويند آن تروريست باشد. اين هم روش جديدي است؛ در حقيقت كشتن و جنايت كردن. تروريستهاي دولتي هستند. ليست آدمهايي كه بايد بكشند را خودشان مينويسند و پخش ميكنند. رهبر يك جامعه، دانشمند جامعه، مردم عادي، بچههاي مدرسه تروريستند؟ پل يا كارخانه تروريستي است؟ ولي اين كار را ميكنند و بعد در رسانههايشان تبليغ ميكنند كه ما با تروريستها ميجنگيم. منطق جديدي است. طبيعتا در جايگاه كشور ما رهبري است كه تصميم آخر را ميگيرد. از اول هم همين بوده و اكنون هم همان است. طبيعتا ايشان هستند كه تصميم نهايي خواهند گرفت. همه ميدانند كه افرادي در جهان تماميتخواهاند و نميخواهند كشورهاي ديگر با يكديگر ارتباط سالمي داشته باشند و راحت زندگي كنند. هر كسي در مقابل آنان سر خم نكند، با روشهاي مختلف بايد حذف شود. ايستادهايم و اجازه نخواهيم داد كه بخواهند ما را حذف كنند.