گفتوگوي گاردين با سهراب بختياريزاده
از جنگ و ليگ نيمه تمام تا درخشش در آسيا
نشريه گاردين در يكي از جديدترين مطالب خود سراغ فوتبال ايران و سهراب بختياريزاده، سرمربي استقلال رفته كه اخيرا تيمش در ليگ نخبگان آسيا موفق شد السد قطر را سه هيچ شكست بدهد.
به گزارش روزنامه اعتماد و به نقل از گاردين، تعليق طولانيمدت ليگ به دليل جنگ و عقب ماندن از قدرت مالي عربستان، فوتبال ايران را تضعيف كرده است. فقط سه ماه پيش، ايران يكي از بزرگترين سوژههاي فوتبال جهان بود؛ زماني كه تيم ملي ايران به جام جهاني رسيد تا در امريكا بازي كند، كشوري كه در آن مقطع تهران و اهداف ديگري را بمباران و موشكباران ميكرد. گل مردود و ضربهاي كه در دقايق پاياني ديدار آخر مرحله گروهي مقابل مصر به تير دروازه برخورد كرد، خروج ايران از مرحله گروهي را قطعي كرد؛ آن هم با كمترين اختلاف ممكن و البته به شادي برخي مقامهاي امريكايي. اين اتفاق همچنين نشانه پايان ناگهاني توجه بينالمللي به فوتبال ايران بود.
با اين حال، اين هفته فوتبال ايران بار ديگر به صحنه رقابتهاي بينالمللي بازگشت؛ زماني كه استقلال و تراكتور در ليگ قهرمانان آسيا اليت كار خود را آغاز كردند. اين اتفاق پس از آن رخ داد كه ليگ برتر خليج فارس در اواسط ماه آگوست آغاز شد؛ تقريبا شش ماه پس از آنكه در پايان فوريه به دليل ادامه جنگ به تعويق افتاد و در نهايت فصل مسابقات كنار گذاشته شد.
«مهمترين تأثير جنگ بر فوتبال ايران، تعليق طولانيمدت مسابقات بود.» سهراب بختياريزاده، سرمربي استقلال، ميگويد: «ماهها از فوتبال باشگاهي محروم بوديم و نهتنها بازيكنان و تيمها نميتوانستند تمرين كنند، بلكه هواداران هم چيزي براي صحبت كردن، كري خواندن و درگير شدن با آن نداشتند. ناراحتكننده بود كه فوتبال براي چنين مدت طولاني متوقف شد و بدون شك اين موضوع فوتبال و هواداران پرشور آن را تضعيف خواهد كرد.»
استقلال بيش از همه از اين شرايط متضرر شد، چرا كه اين تيم بزرگ تهراني زماني كه ليگ متوقف شد، با انجام ۲۲ بازي از مجموع ۳۰ مسابقه، صدرنشين بود و دو امتياز بيشتر از تراكتور داشت. خيلي زود مشخص شد كه فصل ديگر قرار نيست ادامه پيدا كند و به همين دليل، اين تيم ۱۰ قهرماني ليگ را در كارنامه دارد، احساس ميكند بايد يازدهمين قهرماني نيز به نامش ثبت شود.
بختياريزاده ميگويد: «بايد استقلال به عنوان قهرمان فصل گذشته معرفي شود. صدرنشيني در جدول معيار مناسبي براي تعيين موفقترين تيم يك تورنمنت در هر مقطع زماني است. اين چيزي است كه هواداران استقلال نيز ميخواهند.» قرار است به زودي درباره اين موضوع تصميمگيري شود. به نظر ميرسد بيشتر باشگاههاي ديگر با چنين تصميمي مخالف هستند، بهويژه باشگاههايي كه تحت مالكيت شركتهاي صنعتي قرار دارند؛ از جمله دو تيم سپاهان و فولاد كه از حمايت صنايع فولادي برخوردارند و در طول جنگ نيز با مشكلاتي مواجه شدهاند. با هر اتفاقي كه رخ بدهد، استقلال فصل جديد را نسبتا خوب آغاز كرده است. ليگ نيز در مجموع شروع خوبي داشته است. پيش از آغاز مسابقات صحبتهايي درباره برگزاري بازيها بدون حضور تماشاگران مطرح شده بود، اما بيشتر ديدارها با حضور هواداران برگزار شده و برخي مسابقات نيز تماشاگران قابل توجهي داشتهاند. در دربي تهران ميان پرسپوليس و استقلال، بزرگترين بازي فوتبال ايران ـ و به اعتقاد بسياري بزرگترين بازي فوتبال آسيا ـ ۵۰ هزار هوادار در دومين شهر ايران، اصفهان، حضور داشتند. ورزشگاه هميشگي دو تيم، ورزشگاه مشهور آزادي تهران، در دسترس نيست؛ البته نه به دليل آسيب ناشي از بمبها و موشكها، هرچند بخشهاي ديگري از مجموعه ورزشي مورد اصابت قرار گرفته است، بلكه به دليل ادامه عمليات تعمير و بازسازي.
هزينههايي كه براي اين كار صرف شده، به موضوعي داغ تبديل شده و به نظر ميرسد حتي در دورههايي كه شرايط كشور نسبتا آرام است، هيچ چيز در فوتبال ايران ساده نيست.
استقلال هنوز جام قهرماني را دريافت نكرده، اما به نمايندگي از ايران در ليگ قهرمانان آسيا اليت حضور دارد و روز دوشنبه كار خود را با پيروزي چشمگير ۳ بر صفر مقابل السد، قدرت فوتبال قطر، آغاز كرد.
اين پيروزي زماني چشمگيرتر به نظر ميرسد كه بدانيم بازي خانگي استقلال در شهر بصره عراق برگزار شد. باشگاههاي ايراني به برگزاري ديدارهاي خانگي خود در خارج از كشور عادت كردهاند.
بختياريزاده ميگويد: «محروم بودن از امتياز ميزباني يكي از بزرگترين مشكلاتي بوده كه فوتبال ايران در سالهاي اخير با آن مواجه شده است. در هر شرايطي، اين فرصت از باشگاههاي ايراني گرفته شده است. با اين حال، خوشحاليم كه توانستيم در بصره، در فاصلهاي نزديك به ايران، از السد ميزباني كنيم؛ آن هم با حضور تعدادي از هوادارانمان كه در جنوب ايران زندگي ميكنند.»
8 هزار هوادار ايراني در ورزشگاه بزرگ بينالمللي بصره تلاش كردند فضايي شبيه به تهران ايجاد كنند.
با توجه به اينكه روابط ميان ايران و امارات متحده عربي اين روزها چندان دوستانه نيست، شايد تراكتور از اين موضوع خوشحال بوده باشد كه تنها هزار و ۳۰۰ تماشاگر در ورزشگاه دوبي حضور داشتند؛ جايي كه اين تيم با نتيجه يك بر صفر مقابل شباب الاهلي شكست خورد.
با اين حال، از آنجا كه كنفدراسيون فوتبال آسيا، به دلايلي مرحله گروهي ليگ قهرمانان را به سبك ليگهاي بزرگ اروپا و يوفا برگزار كرده، زمان زيادي براي جبران شروع ضعيف وجود دارد.
حداقل تيمهاي عربستاني از مسير ايرانيها كنار گذاشته شدهاند؛ اتفاقي كه هم داخل زمين و هم خارج از آن ميتواند مفيد باشد. حتي پيش از سال ۲۰۲۳، زماني كه تيمهاي رياض و جده شروع به هزينههاي هنگفت كردند، باشگاههاي ايراني توان رقابت با آنها را نداشتند. سالها تحريمهاي بينالمللي آثار اقتصادي بسيار شديدي بر ايران گذاشته و فوتبال ـ كه ارتباط نزديكي با دولت دارد ـ نيز از اين شرايط در امان نمانده است. دستمزدها افزايش چنداني نداشتهاند، امكانات ورزشي اغلب مورد بيتوجهي قرار گرفتهاند و برگزاري اردوهاي تمريني، بازيهاي دوستانه در خارج از كشور و بسياري از برنامههاي ديگر، در ايران دشوارتر از بيشتر كشورهاي جهان است. اما اين مساله فقط مربوط به ايران نيست. هيچ تيمي در آسيا نميتواند حتي به هزينه بيش از ۲۰۰ ميليون دلار ـ معادل بيش از ۱۴۸ ميليون پوند ـ كه الهلال به تنهايي در تابستان براي جذب اولي واتكينز، گابريل مارتينلي و كريسنسيو سامرويل پرداخت كرده، نزديك شود.
عربستان سعودي ـ كه به شكلي باور نكردني در دو دوره گذشته از مرحله يكچهارم نهايي به بعد ميزبان ليگ قهرمانان بوده و اين توافق اخيرا تا سال ۲۰۲۹ تمديد شده ـ و ژاپن هر كدام پنج نماينده در اين رقابت ۳۲ تيمي دارند. ايران، به عنوان يكي از قدرتهاي اصلي فوتبال آسيا، دو نماينده دارد. بنابراين، ليگ قهرمانان از بسياري جهات رقابتي كاملا برابر نيست، اما بختياريزاده اميدوار است تيمش كه در سالهاي ۱۹۷۰ و ۱۹۹۱ قهرمان آسيا شده، بتواند رقابت كند.
اين مدافع سابق تيم ملي ايران ميگويد: «در حال حاضر براي هيچ تيمي در آسيا امكان رقابت با قدرت مالي تيمهاي عربستاني وجود ندارد.»
«با اين حال، همچنان باور دارم فوتبال ورزشي است كه در آن ممكن است يك تيم طي ۹۰ دقيقه بتواند از طريق تلاش، عزم و كار تيمي اين فاصله مالي را جبران كند. رقابت با تيمهاي آسيايي قطعا دشوار است، بهويژه اينكه ما بدون حضور در بازار نقل و انتقالات تابستاني وارد اين مسابقات شدهايم، اما تاريخ استقلال ما را وادار ميكند كه تلاش كنيم.»