خاطره‌های کودکی؛ واقعیت یا ساخته ذهن
يك تحقيق بين‌دانشگاهي مي‌گويد بخشي از خاطرات كودكي ما ساخته ذهن است و واقعيت ندارد. اين پژوهش كه «خاطرات نخستين ساختگي» نام دارد و در مجله Psychological Science منتشر شده، گزارش داده: «دانشگاه بردفورد، پژوهشگران در يكي از بزرگ‌ترين نظرسنجي‌هاي انجام‌شده درباره نخستين خاطرات انسان دريافته‌اند كه نزديك به ۴۰درصد شركت‌كنندگان، خاطراتي از دو سالگي يا سنين پايين‌تر گزارش كرده‌اند؛ خاطراتي كه به گفته پژوهشگران، احتمالا بازسازي‌هاي ذهني هستند و نه يادآوري مستقيم رويدادهاي واقعي.
پژوهشگران دانشگاه‌هاي بردفورد، سيتي لندن و ناتينگهام ترنت در اين مطالعه، از شركت‌كنندگان خواستند نخستين خاطره‌اي را كه به ياد مي‌آورند، همراه با سن تقريبي خود هنگام وقوع آن شرح دهند. از آنان خواسته شده بود خاطره‌اي را گزارش كنند كه به تجربه مستقيم خودشان مربوط باشد، نه تصويري در آلبوم خانوادگي، داستاني كه از اعضاي خانواده شنيده‌اند يا اطلاعاتي كه از منابع ديگر به دست آورده‌اند.
براساس نتايج پژوهش، از ميان ۶۶۴۱ شركت‌كننده، ۳۸.۶درصد مدعي بودند رويدادهايي را از دو سالگي يا پيش از آن به ياد دارند. ۸۹۳ نفر نيز خاطراتي را به يك‌سالگي يا سنين پايين‌تر نسبت داده بودند. اين نوع خاطرات در ميان افراد ميانسال و سالمند شيوع بيشتري داشت.
با اين حال، پژوهش‌هاي پيشين نشان مي‌دهند كه نخستين خاطرات زندگي افراد معمولا به حدود سه تا سه‌ونيم‌سالگي بازمي‌گردند. فرآيندهاي عصبي لازم براي شكل‌گيري خاطرات زندگينامه‌اي در سال‌هاي نخست زندگي هنوز به طور كامل رشد نكرده‌اند و توانايي ثبت و بازيابي اين خاطرات به تدريج شكل مي‌گيرد.
پژوهشگران معتقدند خاطراتي كه افراد به سنين بسيار پايين نسبت مي‌دهند، ممكن است از تركيب قطعات پراكنده تجربه‌هاي اوليه با اطلاعاتي شكل گرفته باشند كه بعدها درباره دوران نوزادي و كودكي خود به دست آورده‌اند. براي مثال، فردي ممكن است از خانواده شنيده باشد كه در دوران نوزادي كالسكه‌اي سبزرنگ داشته است.
او مي‌تواند تصويري ذهني از آن كالسكه بسازد و به‌تدريج جزيياتي مانند محل قرارگيري آن يا اسباب‌بازي‌هاي آويزان از آن را نيز به تصوير اضافه كند. با گذشت زمان، اين تركيب از اطلاعات و تصاوير ذهني ممكن است به صورت خاطره‌اي واقعي تجربه شود. شازيا اختر، نويسنده نخست پژوهش، توضيح مي‌دهد كه چنين خاطراتي مي‌توانند از قطعاتي از تجربه‌هاي اوليه، همراه با اطلاعاتي درباره دوران نوزادي و كودكي تشكيل شوند. جزييات ديگري نيز ممكن است بدون آگاهي فرد به اين بازنمايي ذهني افزوده شوند. مارتين كانوي، استاد دانشگاه سيتي لندن و از نويسندگان پژوهش نيز مي‌گويد افراد معمولا از ساختگي بودن اين خاطرات آگاه نيستند و حتي ممكن است پس از شنيدن اين توضيح كه خاطره‌شان احتمالا واقعي نيست، آن را نپذيرند. به گفته پژوهشگران، شكل‌گيري خاطراتي شبيه خاطرات بزرگسالان به رشد مغز و تكامل درك كودك از جهان وابسته است؛ فرآيندي كه در حدود پنج تا شش سالگي به مرحله مهمي مي‌رسد.»