«خودروهاي خوب» ميرسليم
مصطفي ميرسليم بار ديگر با دفاع از خودروهاي داخلي خبرساز شده است؛ اينبار تيبا را رقيب خودروهاي خارجي ميداند
گروه گزارش
تازهترين اظهارات مصطفي ميرسليم، نماينده سابق مجلس درباره صنعت خودروي ايران، بار ديگر بحثي قديمي را به صدر توجه رسانهها آورده و مهمتر از آن اظهارات شاذ ميرسليم درباره خودروهاي داخل و مساله رقابت و واردات را محل بازخواني قرار داده است
ميرسليم كه در حال حاضر عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام است در گفتوگويي با رسانه خبر فوري كه ۱۷ مهر ماه ۱۴۰۵ منتشر شد، از خودروي تيبا نام برد و گفت ايران خودروهايي دارد كه با نمونههاي خارجي قابليت رقابت دارند. توضيح او اما يك قيد مهم داشت؛ به گفته ميرسليم، اين رقابتپذيري از نظر قيمت مطرح است، نه از نظر پيشرفت فني. او تصريح كرد كه تيبا از نظر فني پيشرفت نكرده، زيرا چنين ارتقايي توجيه اقتصادي پيدا نكرده است.
اين توضيح، در كنار دفاع او از خودروي داخلي، بخش قابل توجهي از بحث را به خود اختصاص داد. ميرسليم از يك طرف تيبا را در شمار خودروهاي قابل رقابت با نمونههاي خارجي قرار ميدهد و از طرف ديگر ميپذيرد كه اين خودرو از نظر فني پيشرفت نكرده است. به اين ترتيب، معيار رقابت در گفتههاي او بيش از آنكه به فناوري، كيفيت ساخت يا تجهيزات ايمني مربوط باشد، به قيمت بازميگردد؛ معياري كه با پرسشهاي هميشگي خريداران درباره كيفيت و امكانات خودروهاي توليد داخل يكسان نيست.
بخش ديگر سخنان ميرسليم به واردات خودرو مربوط است و تاكيد كرده كه واردات بايد به يك يا دو در هزار محدود شود؛ آنهم با اين هدف كه صنعت خودروي كشور بتواند با ابتكارهاي تازه در جهان آشنا شود. چنين پيشنهادي، واردات را نه راهي براي گسترش انتخاب مصرفكنندگان يا ايجاد رقابت گسترده در بازار، بلكه ابزاري محدود براي آشنايي با فناوريهاي بيروني تعريف ميكند.
ميرسليم در بخش ديگري از اظهاراتش، با اين ديدگاه مخالفت كرد كه خودروها سهم عمدهاي در افزايش تصادفات و تلفات جادهاي دارند. او اين نسبت دادن را نادرست دانست و بر نقش شيوه رانندگي و شرايط وقوع حوادث تاكيد كرد. اين موضع، بحث را از مقايسه قيمت و فناوري خودروها فراتر برد و به مساله ايمني رساند؛ موضوعي كه در آن، نقش رفتار راننده، وضعيت جاده برجسته شد و سهم خودرو تقليل پيدا كرد.
اظهارات ديگر ميرسليم در اين گفتوگو ازجمله اينكه «بنزين در ايران مفت است» يا «نفت نه متعلق به مردم، كه متعلق به خدا و پيامبر است» نيز البته در اين گفتوگو از نظر دور نمانده است.ميرسليم همواره به عنوان چهرهاي از جريان راست سنتي و شمايلي از موتلفه اسلامي شناخته ميشد. به دليل تحصيلات مهندسي و فعاليت در پروژههاي مرتبط با موتور خودرو، صرفا يك سياستمدار علاقهمند به صنعت خودرو نيست. او سابقه حضور در مديريت و فعاليتهاي پژوهشي مرتبط با موتورهاي خودرويي را نيز دارد. همين پيشينه باعث شده است اظهاراتش درباره كيفيت خودروهاي داخلي، واردات و رقابتپذيري صنعت خودرو با حساسيت بيشتري دنبال شود.
او همواره از مخالفان واردات خودرو به كشور است. همواره از كيفيت خودروهاي داخلي دفاع كرده و حالا نيز ميگويد كه اگر تصادفات جادهاي سالانه چندين هزار نفر را به كام مرگ ميكشاند، دليلش فرهنگ رانندگي مردم است و نه كيفيت خودروهاي داخلي! او تاكيد كرده كه شيوه رانندگي و شرايط جادهها در تصادفات نقش مهمي دارند و نميتوان مسووليت عمده حوادث را به خودروها نسبت داد و انتقادهايي را كه خودروهاي داخلي را «لگن» ميخوانند، مغلطه دانست.
دفاع از خودروی داخلي؛ از 206 تا تيبا
يكي از جنجاليترين اظهاراتش در سال ۱۴۰۲ در جريان يك مناظره بود كه گفت تفاوت تعيينكنندهاي ميان لندكروزر و پژو ۲۰۶ وجود ندارد؛ سخني كه در فضاي انتقاد از كيفيت و قيمت خودروهاي داخلي بازتاب گستردهاي پيدا كرد. او در مناظرهاي تلويزيوني با جلال رشيديكوچي، نماينده وقت مجلس و از مدافعان واردات خودرو، در پاسخ به پرسشي درباره انتخاب ميان پژو ۲۰۶ و تويوتا لندكروز گفته بود كه ميان اين دو تفاوتي قائل نيست.
او همچنين واردات خودروهاي دستدوم را بهشدت نقد كرده بود؛ مواضعي كه واكنشهايي در فضاي سياسي و رسانهاي به دنبال داشت.
آن اختلاف تنها به جدل بر سر كيفيت خودروها محدود نماند. حميدرضا ترقي، عضو شوراي مركزي حزب موتلفه اسلامي، در خرداد ۱۴۰۲ اعلام كرد كه مواضع خودرويي ميرسليم نظر رسمي حزب نيست و اين اظهارات براي تشكيلات هزينه ايجاد كرده است. به گفته ترقي، حزب حتي به ميرسليم تذكر داده بود كه مواضع هزينهساز اتخاذ نكند؛ ميرسليم نيز تاكيد داشت كه از جايگاه نمايندگي مجلس سخن ميگويد نه به نمايندگي از حزب.
اكنون، با تكرار دفاع ميرسليم از توليد داخلي و طرح دوباره ديدگاههايش درباره واردات و ايمني خودرو، پرسش اين است كه استدلال او درباره توان رقابت محصولات ايراني بر چه مبنايي استوار است و نسبت دادن تصادفات به رفتار رانندگان تا چه اندازه ميتواند نقش كيفيت و ايمني خودروها را توضيح بدهد؟ بازخواني مواضع او در كنار سابقه اختلاف با موتلفه، امكان بررسي اين موضوع را فراهم ميكند كه چرا اظهارات خودرويي ميرسليم بار ديگر به مسالهاي فراتر از يك بحث فني تبديل شده است.