هشتم آبان ماه براي دلاورمرداني به نام محيط‌بان، يك روز خاص با رنگ و بوي ديگري است. اين روز براي آنها مثل روز آتش‌نشان است براي آتش‌نشانان، مثل روز معلم است براي معلمان. بي‌انتظار، بي‌توقع از همه چيز؛ روزي كه شايد هنوز كه هنوز است براي بخشي از مردم شناخته شده نيست، اما يك موضوع شفاف و روشن است كه هشتم آبان هم مثل 11 ارديبهشت (روز معلم) يا هفتم مهر (روز آتش‌نشان) با يك همايش رسمي يا غيررسمي تمام مي‌شود و مي‌رود تا سال بعد و محيطبانان مي‌مانند و مطالبات پرداخت نشده و شايد هزاران حرف نگفته؛ همه اينها دليلي شد تا به بهانه روز محيط‌بان به سراغ «سردار رضا رستگار» فرمانده يگان حفاظت سازمان محيط زيست رفته تا از او بپرسيم كه دولت چهاردهم براي محيطبانان چه كرده و قرار است چه كند. او در اين گفت‌وگو ضمن رد اينكه گفته شده لايحه حمايت از محيط‌بان هنوز از سازمان محيط زيست به مجلس داده نشده، مي‌گويد: «هم لايحه حمايت از محيطبانان و هم قانون به كارگيري سلاح محيطبانان به مجلس ارائه و حتي در كميسيون‌هاي تخصصي بررسي شده اما خروجي آن هنوز معلوم نيست.»
نخستين سوالم درباره اقداماتي است كه در دولت چهاردهم انجام شده. در دولت آقاي پزشكيان، در سال‌هاي اخير، چه كار خاصي براي محيط‌بان‌ها انجام شده؟ در سال‌هايي كه درباره محيط‌بان‌ها مي‌نوشتم، مي‌دانستم كه مشكلات معيشتي‌شان همچنان پابرجاست. درباره افزايش حقوق‌هايشان مي‌خواهم بدانم آيا در دولت آقاي پزشكيان تغييري در شرايط محيط‌بان‌ها اتفاق افتاده است؟ اگر افتاده، بگوييد اگر نه هم دليلش را بيان كنيد؟
ابتدا بگوييم كه امسال هم در اين روز مراسمي در سازمان محيط زيست با حضور بسياري از محيطبانان و فرماندهان برگزار مي‌شود و از زحمت‌كشان تقدير مي‌شود كه اين مراسم هم جنبه معنوي دارد و هم مادي.
آقاي رستگار مي‌دانيد كه اين مراسم‌ها مشكلي از مشكلات محيطبانان را حل نمي‌كند
بله، اما به هر حال، با توجه به اينكه داريم به سمت هوشمندسازي پيش مي‌رويم. نياز است بودجه‌هايي در نظر گرفته شود و همكاري‌هايي با وزارتخانه‌ها و سازمان‌هاي مرتبط در اين راستا داشته باشيم، از اين رو در اين مراسم شخصيت‌هاي زيادي شركت مي‌كنند؛ پارسال رييس‌جمهور دستور خوبي در رابطه با خريد تجهيزات اطفاي حريق و ارتقاي بعضي از مناطق، به‌ويژه از نظر كمبود نيروي انساني دادند و اقداماتي هم انجام شد. تعدادي از استان‌ها را هم به عنوان استان پايلوت در نظر گرفتيم كه در بحث هوشمندسازي اقدامات در حال انجام است.
لطفا جزيياتي از اين اقدامات را شرح بدهيد و اينكه در كدام استان‌ها اجرايي شده است؟
مثلا در بعضي از استان‌ها پهپاد و در چندين استان هم دوربين‌هايي خريداري و به برخي هم تجهيزات نويني داده شد.
كدام استان‌ها مجهز شدند؟
استان‌هاي خاصي را الان حضور ذهن ندارم، ولي واقعا اين تجهيزات را در اختيارشان قرار داديم. از طرف ديگر بحث تقويت ناوگان خودرويي هم مطرح بود. مخصوصا با توجه به وضعيت خودروهاي فرسوده، ۲۰۰ دستگاه خودرو در اختيارشان گذاشتيم و ناوگان خودرويي‌مان تقريبا نوسازي شد. خودروهاي ون هم به تجهيزات آزمايشگاهي مجهز شدند و به استان‌هايي كه به اين تجهيزات نياز داشتند، ارسال شدند. در رابطه با آموزش هم اعتقاد داريم كه افزايش سطح آموزش و فرهنگ همكاران ما در زمينه نحوه تعامل با ارگان‌ها و نهادهاي مرتبط با پايداري امنيت در منطقه، مثل محيط‌زيست، منابع طبيعي و امور اراضي، مي‌تواند پايداري امنيت را در منطقه به دنبال داشته باشد. در اين زمينه كارهاي بسيار خوبي انجام شد و تعاملات شكل گرفت؛ به‌ويژه در رابطه با نيروي انتظامي. بسياري از استان‌هاي ما خوشبختانه كشفيات خوبي در زمينه سلاح داشتند و با متخلفان و سودجويان برخورد كردند. افرادي هم بودند كه به عنوان سودجو وارد مناطق ما مي‌شدند و ساخت‌وسازهاي غيرمجاز انجام مي‌دادند كه در اين زمينه هم برخوردهاي خوبي صورت گرفت.
شما بهتر مي‌دانيد كه يكي از مشكلات محيطبانان در سال‌هاي اخير كه متاسفانه چندين حادثه هم داشته همين منع استفاده از سلاح توسط محيطبانان در مقابل مجرمان بوده. گفتند قرار است قانوني براي اين موضوع تدوين كنند، چه شد؟
ما منتظريم و انتظار داريم نمايندگان مجلس، با توجه به مصوبات و هماهنگي‌هايي كه در اين رابطه با كميسيون حقوقي، كميسيون كشاورزي و كميسيون امنيتي، انجام شده قانون به‌كارگيري سلاح را زودتر تصويب كنند تا همكاران ما بتوانند بهتر از گذشته از سلاحي كه در اختيارشان است، استفاده كنند و شاهد امنيت بيشتري باشيم.
پس هنوز نمي‌توانند از سلاح استفاده كنند؟ در سال‌هاي گذشته آن حادثه‌اي كه براي آن محيط‌بان افتاد كه مجبور شده بود به متخلف شليك كند و متاسفانه منجر به مرگ او شد، مدت‌ها سوژه خبري بود. چون براي آن محيط‌بان حكم اعدام صادر شد هر چند شنيدم كه ظاهرا حكم شكست اما سوالم اين است كه تا كي بايد منتظر ماند؟
مي‌توانند استفاده كنند، منتها شرايط استفاده از آن كمي سخت است؛ آن پرونده هم مربوط به سنوات گذشته بود. اما آن چيزي كه ما دنبال آن هستيم اين است كه بايد فرهنگ تيراندازي و استفاده از سلاح را بدانيم. نمي‌توانيم همين‌جوري تيراندازي كنيم. تيراندازي در نيروهاي مسلح، به‌ويژه با توجه به اينكه ما هم ضابط دادگستري هستيم، تابع شرايط خاص خودش است. خوشبختانه آموزش همكاران را ارتقا داديم و چندين دوره آموزشي در مركز آموزش‌مان راه‌اندازي كرديم. مناطق‌مان را هم بلوك‌بندي كرديم. چندين منطقه، مثلا مناطق همجوار را كنار هم قرار داديم؛ مثل مناطق زاگرس‌نشين و جنگل‌هاي هيركاني. كارهاي بزرگي انجام شد و در آنجا آموزش‌هاي ميداني ارائه شد. در زمينه فصل گاوبانگي در جنگل‌هاي هيركاني هم تلاش كرديم فرهنگسازي شود تا مردم و گردشگران به درستي هدايت شوند و كمترين آسيب را به گونه‌هاي جانوري و طبيعت وارد كنند.
در سال‌هاي گذشته بارها از افرادي كه در دوره‌هاي مختلف مسووليت داشتند، شنيده بودم كه وقتي آتش‌سوزي اتفاق مي‌افتد، به‌ويژه در جنگل‌هاي هيركاني، تجهيزات خوبي داريم و مي‌توانيم سريع آتش را مهار كنيم؛ اما بعد در خبرها مي‌آمد كه همچنان با بيل و خاك و با كمك مردم محلي توانسته‌اند آتش را مهار كنند.
در رابطه با اين موضوع، بخشي از جنگل‌هايي كه در مناطق چهارگانه ما هستند، در حوزه مسووليت ما قرار دارند؛ اما بيشترين تراكم جنگل‌هاي هيركاني در حوزه منابع طبيعي است. با توجه به اينكه در استان‌ها و شهرستان‌ها مديريت بحران داريم و اين موضوع در حوزه استانداري هم پيگيري مي‌شود، از تشكل‌هاي مردمي دعوت مي‌كنيم و از همياراني كه از قبل ثبت‌نام شده‌اند، استفاده مي‌كنيم تا در مهار آتش كمك كنند اما تلاش كرده‌ايم تجهيزات لازم را در اختيارشان بگذاريم؛ از جمله لباس‌هاي ضدحريق و دستگاه‌هاي دمنده‌اي كه براي مهار آتش استفاده مي‌شود. نسبت به سال‌هاي گذشته، واقعا دارم بررسي مي‌كنم و مي‌بينم كه فرهنگ بهتر شده، امكانات بيشتر شده و سطح آموزش همكاران بالا رفته است.
سردار مي‌خواهم برگردم دوباره به يك سوال مهم كه در ابتداي گفت‌وگو هم پرسيدم اما تا اينجا به آن پاسخي نداديد و آن هم بحث معيشت محيطبانان است. مي‌خواهم بدانم براي اين موضوع چه كرده‌ايد؟
واقعا افزايش حقوق داشته‌ايم، اما با توجه به افزايش تورم در جامعه، در سازمان‌هاي دولتي تناسبي بين حقوق و مزايا و درآمد همكاران با تورم جامعه وجود ندارد و بايد براي آن تدبيري انديشيده شود.
در اينجاي مصاحبه مي‌خواهم از شما درباره لايحه حمايت از محيطبانان بپرسم. لايحه‌اي كه سال‌هاست بين مجلس و سازمان محيط زيست در حال پاسكاري است؛ لايحه‌اي تصويب آن مي‌تواند تاثير مهمي روي زندگي محيطبانان و معيشت‌شان بگذارد و آخرين خبري كه من ديدم، سخنگوي كميسيون كشاورزي گفته بود كه سازمان محيط‌زيست هنوز لايحه حمايت از محيطبانان را براي مجلس ارسال نكرده؛ درست است؟
چه كسي و كي اين حرف را زده است؟
دقيقا دو روز پيش، هوشنگ هاديان‌پور در گفت‌وگو با تابناك اعلام كرده...
ما مصوبه‌اش را گرفتيم و هماهنگي‌ها انجام شده است. سه كميسيون در اين زمينه همكاري كردند. تا آنجايي كه من مي‌دانم روساي كميسيون، فراكسيون‌ها و همچنين هيات‌رييسه اين موضوع را پيگيري كرده‌اند، واقعا تلاش خوبي انجام شد. حالا منتظريم كه موضوع در صحن علني مجلس مطرح شود.
اگر اين لايحه تصويب و اجرا شود، چه اتفاقي براي محيط‌بان‌ها مي‌افتد؟ منظورم اين است كه چه دستاوردي براي آنها خواهد داشت كه بگويند اين لايحه تصويب شد و اتفاق خوبي براي ما افتاد؟
ببينيد، اين لايحه چندين ماده و تبصره دارد و شرايط خاص خودش را به دنبال دارد. حتما دست محيط‌بان‌هاي ما بازتر خواهد شد. با توجه به تجربه‌اي كه در نيروهاي مسلح داشتيم، آن را در اين زمينه انتقال داديم. در همين راستا، حمايت حقوقي و بيمه‌اي را هم در نظر گرفتيم تا به نفع محيطبانان شود.