بحران رئال مادريد و لاليگا در چين
ميم «ديكتاتور» و جنجال ديپلماتيك امباپه
اظهارنظر كوتاه كيليان امباپه درباره يك ميم اينترنتي كه او را در قالب يك ديكتاتور نشان ميداد، به جنجالي ديپلماتيك ميان چين، رئال مادريد و لاليگا تبديل شده است؛ بحراني كه ممكن است پيامدهاي مالي قابلتوجهي براي فوتبال اسپانيا داشته باشد. مدتهاست در فضاي مجازي از رفتار امباپه با عنوان رفتاري ديكتاتورمآبانه ياد ميشود. در برخي ميمها، چهره او روي تصاوير مائو تسهتونگ، رهبر پيشين چين و يوزف استالين قرار گرفته و تصاوير توليد شده با هوش مصنوعي از او در لباس نظامي نيز منتشر شدهاند. تيبو كورتوا، دروازهبان رئال مادريد گفته است اعضاي رختكن اين تيم از اين شوخيها لذت ميبرند. همتيميهاي امباپه در تيم ملي فرانسه نيز در جريان جام جهاني، او را «موبوت» ناميده بودند؛ لقبي برگرفته از نام موبوتو سهسهسكو، ديكتاتور پيشين جمهوري دموكراتيك كنگو. امباپه در آوريل ۲۰۲۵، پيش از حضور در پادكست فرانسوي «دِ بريج» در پاسخ به اين سوال كه كدام ميم مربوط به خودش را خندهدارتر ميداند، به ويدیويي اشاره كرد كه در آن چهرهاش روي بدن يك ديكتاتور چيني قرار گرفته بود. او بدون نام بردن مستقيم از مائو گفت: «فكر ميكنم يك ديكتاتور چيني بود» و افزود كه از اين تصوير زياد با دوستانش استفاده ميكند. اين ويدیو پس از بازنشر دوباره در شبكههاي اجتماعي، واكنش تند مقامهاي چيني را برانگيخت. گوئو جياكون، سخنگوي وزارت امور خارجه چين اعلام كرد هرگونه سخن يا اقدامي كه به احساسات مردم اين كشور آسيب بزند، با مخالفت گسترده جامعه چين روبهرو خواهد شد. انجمن فوتبال چين نيز خواستار عذرخواهي امباپه شد و تاكيد كرد: ورزشكاران سرشناس بايد به معيارهاي اخلاقي پايبند باشند و از نفوذ عمومي خود مسوولانه استفاده كنند. در پي اين جنجال، سه حامي مالي چيني امباپه، يعني شركت لبنياتي منگنيو، شركت نوشيدني دونگپنگ و شركت توليد پنير ميلكگراند، همكاري خود را با او قطع كردند. منگنيو و دونگپنگ در بيانيههايي تقريبا مشابه، اظهارات او را محكوم و اعلام كردند در برابر سخنان يا رفتارهايي كه موجب رنجش مردم چين شود، هيچگونه اغماضي نخواهند داشت. رسانههاي چيني همچنين از تعليق پخش مسابقات امباپه و حذف محتواي تبليغاتي مرتبط با او خبر دادند. شبكه دولتي تلويزيون مركزي چين (CCTV) پخش مسابقات اين بازيكن را متوقف كرد و پلتفرم دولتي ميگو نيز قرار نيست ديدار رئال مادريد مقابل راسينگ سانتاندر را پخش كند. اين اتفاق در شرايطي رخ داده كه لاليگا تنها در تابستان امسال با اين پلتفرم قرارداد همكاري امضا كرده بود. حساب امباپه در شبكههاي اجتماعي چيني ويبو، ردنوت و شيائوهونگشو نيز مسدود شد و شماري از حاميان مالي بينالمللي او، از جمله ديور، هابلوت و برند «آن» محتواي تبليغاتي مرتبط با اين فوتباليست را از حسابهاي خود در اين پلتفرمها حذف كردند.
ميراث مائو و حساسيت چين
مائو تسهتونگ، بنيانگذار جمهوري خلق چين، از سال ۱۹۴۹ تا زمان مرگش در سال ۱۹۷۶ رهبر اين كشور بود. بسياري از كارشناسان حكومت او را حكومتي تماميتخواه كه با مرگ دهها ميليون نفر همراه شد، توصيف ميكنند. با اين حال، مائو در چين همچنان از سوي بسياري، بهويژه نسلهاي قديميتر، رهبري بزرگ تلقي ميشود. طرفداران او معتقدند كه به پايان جنگ داخلي، بهبود حقوق زنان و آموزش و كاهش فقر كمك كرد. حزب كمونيست چين نيز همچنان از ميراث او دفاع ميكند. در اين كشور، جملهاي رايج درباره عملكرد مائو وجود دارد كه ميگويد: او «۷۰ درصد درست عمل كرد و ۳۰ درصد اشتباه». اين پيشينه نشان ميدهد كه انتقاد يا بياحترامي به رهبران چين همچنان يك تابوي فرهنگي و اجتماعي است؛ موضوعي كه براي ورزشكاران و برندهاي فعال در بازار پرسود اين كشور اهميت زيادي دارد.
موج عذرخواهيها از اسپانيا
با افزايش نگرانيها درباره پيامدهاي تجاري اين بحران، موجي از عذرخواهيها از سوي امباپه، رئال مادريد و لاليگا به راه افتاد.امباپه در بيانيهاي كه از طريق شركت هلدينگش، اينتركانكتد ونچرز، منتشر و به زبان ماندارين ترجمه شد، گفت: «اظهارنظر من نسنجيده بود و اكنون درك ميكنم كه اين حرف باعث رنجش بسياري از مردم چين و جوامع چيني در سراسر جهان شده است. از تمام كساني كه سخنانم ناراحتشان كرده، عذرخواهي ميكنم. قصد من بههيچوجه اين نبود. براي مردم چين و تاريخ آنها احترام عميقي قائلم و صميمانه متاسفم.» رئال مادريد نيز روز بعد بابت هر گونه ناراحتي ايجاد شده براي مردم چين عذرخواهي و بر احترام خود به تاريخ، فرهنگ و شهروندان اين كشور و ميليونها هوادار چينياش تاكيد كرد. اين دومين بار در ماههاي اخير بود كه رئال مادريد با مقامهاي چيني دچار اختلاف ميشد. در ماه آگوست، يكي از پستهاي اين باشگاه در شبكههاي اجتماعي به قربانيان سيل در «نپال و تبت» اشاره كرده بود. رسانههاي چيني خواستار تغيير عبارت «تبت» به «شيزانگ چين» شدند و تصوير چند روز بعد، بدون توضيحي رسمي حذف شد.
لاليگا نيز اعلام كرد از رنجشي كه اظهارات امباپه در ميان هواداران چيني ايجاد كرده، عميقا متاسف است. اين ليگ تاكيد كرد كه سخنان بازيكن در مقام شخصي بيان شده و موضع رسمي لاليگا نيست، اما در چارچوب مسووليت نهادي خود از طرف اين ليگ و باشگاههايش عذرخواهي كرد. خاوير تباس، رييس لاليگا نيز شخصا از هواداران چيني عذرخواهي كرد . او يك كارگروه بحران تشكيل داد، با يائو جينگ، سفير چين در اسپانيا ديدار كرد و با وجود اختلافهاي پيشينش با رئال مادريد، براي مديريت وضعيت با اين باشگاه تماس گرفت. به گزارش رويترز، تباس حتي سفر به چين را براي كاهش تنشها بررسي كرده است.
پيامدهاي احتمالي
هنوز مشخص نيست كه عذرخواهيها تا چه اندازه توانستهاند از آسيب بيشتر به روابط با چين جلوگيري كنند. گوئو جياكون اعلام كرده كه عذرخواهي امباپه را جدي ميگيرند، اما رومن مولينا، روزنامهنگار فرانسوي گزارش داده كه اين بيانيه بههيچوجه تنشها را كاهش نداده و ممكن است تلاشي شتابزده براي حفظ منافع تجاري تلقي شده باشد. همچنين گفته شده كه نام نبردن مستقيم از مائو مورد استقبال قرار نگرفته است. ويدیوهايي نيز در شبكههاي اجتماعي منتشر شده كه ظاهرا هواداران خشمگين چيني را در حال سوزاندن پيراهنهاي امباپه و پايين كشيدن تبليغات او نشان ميدهد. گروه رسانهاي دولتي چين توضيحات امباپه، رئال مادريد و تباس را نپذيرفت و اعلام كرد مسابقات اين بازيكن را پخش نخواهد كرد. رويترز گزارش داده است كه تلويزيون دولتي چين در انتظار «اقدامات آشتيجويانه بيشتر» است. لاليگا نيز اعلام كرده كه با همكاري باشگاهها، بازيكنان و طرفهاي نهادي خود در چين، پروتكلي براي افزايش آگاهي فرهنگي و بهبود ارتباطات تدوين خواهد كرد؛ اقدامي كه نگرانيها درباره وارد آمدن خسارت مالي سنگين را نشان ميدهد.