جابه‌جايي كانون كنشگري در جامعه مدني
ظاهرا نوعي تغيير جدي در عرصه مدني به وقوع پيوسته كه شبكه ارتباطي و گستردگي آن را به نوعي به عنوان موتور سازماندهي تعريف كرده است. از اين رو بايد با نگاهي ديگر به اين تحول نگاه شود . در واقع اين تحول را نبايد صرفا افزايش ابزارهاي ارتباطي يا توسعه امكانات اطلاع‌رساني تلقي كرد، بلكه مساله مهم‌تر، تغيير در جايگاه كنشگران و چگونگي شكل‌گيري روابط اجتماعي است.
در واقع، رسانه‌هاي نوين با ايجاد ظرفيت و امكان لازم براي بازنمايي كنشگري ظاهرا منجر به ايجاد بخشي از كنش‌هاي اجتماعي در خارج از چارچوب سازمان‌هاي رسمي و از طريق شبكه‌هاي ارتباطي شده‌اند .
در الگوي سنتي، سازمان‌هاي مدني معمولا نقش آغازگر و هماهنگ‌كننده حركت‌هاي اجتماعي را بر عهده داشتند. اتحاديه‌ها، انجمن‌ها و تشكل‌ها با تكيه بر ساختار سازماني، عضويت و سازوكارهاي مشخص، زمينه مشاركت افراد را فراهم مي‌كردند. اما در الگوي جديد، گاهي شبكه‌هاي ارتباطي پيش از سازمان‌هاي رسمي شكل مي‌گيرند و حركت اجتماعي را آغاز مي‌كنند. افراد با اشتراك يك خواست يا مساله مشترك به يكديگر متصل مي‌شوند، اطلاعات را مبادله مي‌كنند و زمينه گسترش يك مطالبه عمومي را فراهم مي‌آورند. سازمان‌هاي رسمي نيز ممكن است در مراحل بعد به اين حركت‌ها بپيوندند.