روزبه دلاور
فوتبال ايران روزهاي سياهي را پشت سر مي‌گذارد و پس از درگذشت حميد عليدوستي ما يكي از نجيب‌‌ترين چهره‌هاي تاريخ خود را از دست داديم، حسن حبيبي، اسطوره‌‌اي كه نامش با اولين قهرماني ايران در جام ملت‌هاي آسيا در ورزشگاه امجديه گره خورده است در ۸۶ سالگي چشم از جهان فروبست. او كاپيتاني مقتدر در زمين و بعدها مربي‌اي بود كه در روزهاي سخت آغاز جنگ تحميلي تيم ملي را به مقام سوم آسيا رساند و آخرين صعود تاريخ فوتبال ما به المپيك را با دانش خود رقم زد. به همين بهانه در گفت‌وگويي با منصور رشيدي از سنگربانان دهه پنجاه فوتبال ايران به مرور كارنامه درخشان اين مرد تكرارنشدني پرداخته‌‌ايم.
كي خبر فوت حسن حبيبي را شنيديد؟
همين صبح (سه‌شنبه) پيامك براي من فرستادند كه باورم نشد. هفته پيش جوياي احوالش بودم گفتند وضعيت جسماني‌اش چندان خوب نيست اما در منزل خوابيده است. وقتي پيامك را خواندم شوكه شدم.
آخرين بار چه زماني با او صحبت كرديد؟
دقيقا روز و ساعتش را يادم نيست اما با برادر او گودرز بيشتر در ارتباط بودم و صحبت مي‌كردم.
مرحوم حبيبي به لحاظ مالي شرايط خوبي داشت؟
نه؛ يادم مي‌آيد زمان بازي خداحافظي‌اش من در تيم ملي اميد به ميدان رفتم و با پاس بازي كرديم. آن زمان سِر استنلي متيوس، ستاره انگليسي هم به ايران آمده بود براي خداحافظي حسن آقا. من جوان بودم و اوايل تيم ملي من بود و بعد ايشان از فوتبال خداحافظي كرد بعدش هم چند جا مربيگري در سطح ملي و باشگاهي را تجربه كرد اما اوضاع مالي آنچنان خوبي نداشت. يك بازنشسته بود مثل خود من كه با پول بازنشستگي زندگي مي‌كنيم نه چيز ديگر!
از بازي خداحافظي مرحوم حبيبي بيشتر بگوييد.
خب استاديوم پر شده بود و استنلي متيوس هم براي خداحافظي حسن آقا دعوت كردند و عكسش هم فكر كنم هست. او كاپيتان اميد ايران شد و حسن آقا كاپيتان پاس كه سراسر خاطره‌انگيز شد.
چه ويژگي خاصي از اين پيشكسوت در ذهن شما نقش بسته است؟
چون نظامي بود هميشه در كار و فوتبالش نظم و انضباط اولويت بود؛ آقاي مهاجراني و شرفي و مرحوم رنجبر همين‌طور. اينها اخلاق خاصي داشتند و روي نظم و انضباط تاكيد داشتند. در فوتبال الان يكي مثل حسن حبيبي اصلا وجود ندارد! آن زمان يك خطايي مي‌شد درگيري و بحثي نبود اما الان ببينيد با يك خطا چطور اعتراض مي‌كنند در فوتبال خارج هم به همين صورت است. متاسفانه درگيري‌ها و فحاشي‌ها در فوتبال زياد شده اما آن زمان نبود. وقتي مرحوم دهداري بود يا حسن آقا و مهاجراني بودند چنين چيزهايي نبود و كسي جرات نمي‌كرد كسي در زمين كار خلافي انجام بدهد. يك انضباط خاص حاكم بود. بيرون زمين مثل برادر و رفيق ولي درون زمين جرات نداشتيم حتي نگاه‌شان كنيم!
به نظرتان چه بايد كرد نسل فعلي امثال حبيبي را بهتر بشناسند؟
شما ببينيد در اين چند ساله چند تن از اسطوره‌هاي بزرگ ما از دست رفتند؛ خدابيامرزدشان، پورحيدري، حجازي، كارگرجم، بهزادي و... فرقي ندارد همبازيان يا دوستان ديگر ما. اما هيچ كي اطلاعاتي از آنها ندارد. اكبر كارگرجم با فقر و بدبختي فوت كرد؛ بچه‌اش از فقر خودكشي كرد يا زنش براي بي‌پولي اكبر طلاق گرفت و رفت. اكبر اجاره‌نشين بود و راه نمي‌توانست برود! تا روز قبل از فوتش هم تلفني صحبت كرديم. چرا بايد در ايران اين‌طور باشد؟ يكي از دوستان من به نام آقاي محمد كياني كه تاجر ايراني است و تاجي قديمي است و من درباره وضعيت اكبر با او صحبت كرده بودم و 8-7 سال از رهن و كرايه خانه و پول دوا و خرجي‌اش را تامين كرد. چرا در اين مملكت به فكرش نبودند؟
از ارگان يا نهادي كمكي به پيشكسوتان مي‌شود؟
آره بابا! خود من از صندوق حمايت از قهرمانان حقوق زيادي مي‌گيرم و امسال كه خيلي زياد شده رسيده به دو ميليون و پنجاه و خرده‌اي هزار تومان! نمي‌دانيم اين پول را چطور خرج كنيم؟! يعني پول يك ماه نان سنگك ما نمي‌شود!
بازيكنان امروزي سراغي از قديمي‌ها مي‌گيرند؟
اصلا، به هيچ‌وجه! اگر يك مسابقه براي پيشكسوتان بگذاريد با دل و جان مي‌آيند براي ديدار با همديگر. من ۲۰ تا ۲۵ سال كار مربيگري در سطوح مختلف كردم آقاياني كه از شهرستان به فوتبال معرفي كردم و الان صدها ميليارد پول دارند اما حالم را نمي‌پرسند. رو راست بگويم همين بيرانوند و سيدحسين حسيني كه سه، چهار سال است خبري از من ندارند. آقاي حسيني تو در اميدهاي فجرسپاسي شيراز بودي من بد‌ون اينكه ببينمت آوردمت و با تو كار كردم و الان صاحب زندگي شدي. آقاي بيرانوند همين‌طور! جوان‌هاي اين زمانه متاسفانه همين‌طور شدند. من بعد از 50 سال هنوز آنكه به من كمك كرد تا از آبادان به تهران بيايم تا فوتبال بازي كنم را مي‌بينم، دستش را مي‌بوسم.
اگر مرحوم حبيبي با اين نسل كار مي‌كرد مهم‌ترين توصيه‌اش براي اين نسل فوتبالي چه بود؟
به نظرم حسن آقا زمان فوتبال اينها تلويزيونش را خاموش مي‌كرد و فوتبال اينها را نمي‌ديد! خود من هم خيلي وقت‌ها اصلا فوتبال نمي‌بينم. قراردادهاي ۱۲ هزار توماني ما حلال بود.
درباره درگذشت حميد عليدوستي هم صحبتي داريد؟
قبل از انقلاب يك سال در دارايي باهم بوديم و بعد رفتم امريكا بازي كردم. این بچه به لحاظ اخلاق و ادب و شخصيت يك دست پرورده پرويز خان دهداري بود. البته بچه‌هاي تيم هما آن زمان همه با ادب و خوب بودند اما حميد اصلا استثنايي بود. تا هفته پيش سراغش را گرفتم گفتند اوضاعش زياد خوب نيست و خانه است متاسفانه از دستش داديم تا حالا بگويند خداي اخلاق است خب همان موقع سراغش را مي‌گرفتيد.