صداي ايران در اجلاس كاپ 31
پزشكيان: محيط‌زيست قرباني جنگ و تجاوز است
گروه‌سياسي|در حالي كه سي‌ويكمين اجلاس تغييرات اقليمي سازمان ملل (COP31) در تركيه به ميزباني آنكارا آغاز شده است، مسعود پزشكيان، رييس‌جمهور ايران با حضور در اين رويداد جهاني، علاوه بر تبيين مواضع ايران در قبال بحران‌هاي اقليمي، بر «تبعات ويرانگر جنگ و تجاوزات نظامي بر محيط‌زيست» تاكيد كرد. اين سفر كه در سايه ديپلماسي فعال منطقه‌اي پيگيري شد، فرصتي براي ديدارهاي دوجانبه با مقامات عاليرتبه كشورهاي همسايه از جمله عراق و پاكستان فراهم آورد تا در حاشيه مباحث محيط‌زيستي، بر تقويت پيوندهاي سياسي و اقتصادي نيز تاكيد شود. اجلاس تغييرات اقليمي سازمان ملل (كاپ ۳۱) كه از نهم تا بيستم نوامبر ۲۰۲۶ در تركيه در جريان است، امسال در شرايطي برگزار مي‌شود كه جهان بيش از هر زمان ديگري با تبعات گرمايش زمين و ناترازي‌هاي اقليمي دست‌وپنج نرم مي‌كند. مسعود پزشكيان، رييس‌جمهور ايران، در اين نشست ضمن اشاره به اهداف جهاني اين كنفرانس، از جمله كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي، سازگاري با تغييرات آب‌وهوايي و ضرورت تأمين مالي براي گذار به انرژي‌هاي پاك، نگاه ويژه‌اي به «تأثير جنگ بر تخريب محيط‌زيست» داشت. رييس‌جمهور كشورمان اين اجلاس را فرصتي راهبردي براي گفت‌وگو با سران كشورها و اعلام مواضع ايران دانست؛ مواضعي كه نه تنها بر همكاري‌هاي زيست‌محيطي، بلكه بر اين واقعيت استوار است كه «جنگ و تجاوز» خود يكي از اصلي‌ترين عوامل تخريب زيرساخت‌هاي اكولوژيك و ناپايداري‌هاي اقليمي است.
ديپلماسي همسايگي در آنكارا
در حاشيه اين نشست، وزن ديپلماسي منطقه‌اي دولت چهاردهم بيش از پيش نمايان شد. پزشكيان در نخستين ديدارهاي خود با مقامات ارشد كشورهاي همسايه، پيام «همگرايي براي ثبات» را مخابره كرد. در ديدار با نزار آميدي، رييس‌جمهور عراق، آخرين تحولات روابط دوجانبه مورد بررسي قرار گرفت. در اين ديدار، طرفين ضمن تاكيد بر حسن همجواري، بر ضرورت تقويت تعاملات سازنده و بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي متقابل در تمامي حوزه‌هاي سياسي و اقتصادي تاكيد كردند. تهران و بغداد با تكيه بر اشتراكات عميق فرهنگي و تاريخي، به دنبال راهكارهايي براي تعميق پيوندهاي راهبردي هستند كه اجلاس كاپ ۳۱ را به فضايي براي تداوم اين رايزني‌ها تبديل كرده است. همچنين، ديدار رييس‌جمهور ايران با شهباز شريف، نخست‌وزير پاكستان، بخش ديگري از تحركات ديپلماتيك ايران در تركيه بود. در اين گفت‌وگو، طرفين بر لزوم توسعه تعاملات تجاري و اقتصادي متمركز شدند. با توجه به چالش‌هاي مشترك امنيتي و اقتصادي در مرزهاي دو كشور، تقويت همكاري‌هاي منطقه‌اي و گسترش هماهنگي‌ها براي تأمين ثبات و منافع مشترك، محور اصلي گفت‌وگوهاي پزشكيان و شريف را تشكيل داد. دو كشور بر اين باورند كه امنيت منطقه‌اي، در گرو همكاري‌هاي چندجانبه و رفع موانع موجود بر سر راه توسعه روابط اقتصادي است.
نگاهي به آينده منطقه
حضور ايران در كاپ ۳۱، فراتر از يك تعهد بين‌المللي براي محيط‌زيست، بازتاب‌دهنده رويكردي است كه دولت پزشكيان در پيش گرفته است؛ رويكردي كه در آن «ديپلماسي اقتصادي» و «تنش‌زدايي منطقه‌اي» مكمل يكديگر هستند. در شرايطي كه جهان به دنبال يافتن راهكارهاي عملي براي مقابله با بحران‌هاي اقليمي است، مشاركت فعال ايران در اين اجلاس، نشان‌دهنده اراده تهران براي ايفاي نقش موثر در معادلات جهاني و منطقه‌اي است. كارشناسان معتقدند كه ديدارهاي حاشيه‌اي رييس‌جمهور در تركيه مي‌تواند نقطه آغازي براي دور تازه‌اي از همكاري‌هاي همه‌جانبه با همسايگان باشد. ايران با تأكيد بر اينكه محيط‌زيست مرز نمي‌شناسد، خواهان مشاركت جدي‌تر كشورهاي منطقه براي مقابله با چالش‌هاي مشترك مانند ريزگردها، مديريت منابع آبي و بحران‌هاي اقليمي است؛ موضوعي كه در ديدارهاي دو و چندجانبه پزشكيان با سران همسايه، به عنوان يكي از محورهاي همگرايي آينده مطرح شد. اما بايد منتظر ماند و ديد كه آيا توافقات اوليه صورت گرفته در حاشيه اين اجلاس، مي‌تواند در ماه‌هاي پيش‌رو، به قراردادهاي عملي و نتايج ملموس براي مردم و محيط‌زيست ايران و همسايگانش منجر شود يا خير.